Cách đọc kết quả phân bố bạch cầu

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Hướng dẫn chủ nuôi cách giải thích các chỉ số phân bố bạch cầu (bạch cầu trung tính, bạch cầu lympho, bạch cầu đơn nhân, bạch cầu ái toan, bạch cầu ái kiềm) trên giấy kiểm tra sức khỏe. Đã tổng hợp các tình trạng đáng ngờ khi từng loại tế bào tăng hoặc giảm.

Phân bố bạch cầu là gì?

Giấy kết quả xét nghiệm máu thú y hiển thị chỉ số phân bố bạch cầu

Phân bố bạch cầu là mục xét nghiệm máu chia tổng số bạch cầu thành 5 loại: bạch cầu trung tính, bạch cầu lympho, bạch cầu đơn nhân, bạch cầu ái toan, bạch cầu ái kiềm, hiển thị tỷ lệ và giá trị tuyệt đối của từng loại. Vì cho biết loại tế bào nào nhiều hay ít, nên có thể đánh giá tình trạng cơ thể chính xác hơn nhiều so với chỉ nhìn tổng số bạch cầu (WBC). Điều bắt buộc phải xem trên kết quả không phải là % mà là giá trị tuyệt đối (#). Tỷ lệ sẽ tự động trông thấp hơn khi các tế bào khác tăng lên, vì vậy phải kiểm tra bằng giá trị tuyệt đối để biết thực sự đã tăng hay giảm.

Vai trò của 5 loại tế bào bạch cầu

Mỗi tế bào có vai trò riêng. Bạch cầu trung tính (Neutrophil) là tế bào đầu tiên được điều động khi có nhiễm khuẩn và viêm. Bạch cầu lympho (Lymphocyte) chịu trách nhiệm đối phó với virus và trí nhớ miễn dịch. Bạch cầu đơn nhân (Monocyte) là tế bào biến thành đại thực bào (macrophage) để dọn dẹp các mô chết hoặc các khu vực bị hoại tử, xuất huyết. Việc bạch cầu đơn nhân tăng không nhất thiết có nghĩa là viêm mãn tính, mà phản ánh các tình huống cần đại thực bào như hoại tử, xuất huyết, viêm dạng u hạt. Bạch cầu ái toan (Eosinophil) tăng khi có dị ứng và nhiễm ký sinh trùng. Bạch cầu ái kiềm (Basophil) có số lượng rất ít nhưng điều chỉnh phản ứng dị ứng.

Mức bình thường của bạch cầu ở chó và mèo

Hạng mục	Phạm vi bình thường chó	Phạm vi bình thường mèo
Tổng số bạch cầu (WBC)	6,000~17,000 /μL	5,500~19,500 /μL
Bạch cầu trung tính (Neutrophil)	3,000~12,000 /μL	3,000~12,000 /μL
Bạch cầu lympho (Lymphocyte)	1,000~5,000 /μL	1,500~7,000 /μL
Bạch cầu đơn nhân (Monocyte)	150~1,350 /μL	50~850 /μL
Bạch cầu ái toan (Eosinophil)	100~1,250 /μL	100~1,500 /μL
Bạch cầu ái kiềm (Basophil)	0~100 /μL	0~100 /μL

Theo giáo trình Bệnh lý học lâm sàng thú y (Small Animal Anesthesia and Pain Management, 3rd Ed). Vui lòng ưu tiên tham khảo phạm vi tiêu chuẩn trên kết quả của bệnh viện.

Khi bạch cầu trung tính tăng và giảm

Bạch cầu trung tính tăng lên đầu tiên trong nhiễm khuẩn, viêm và căng thẳng. - Tăng bạch cầu trung tính: Xuất hiện trong nhiễm khuẩn, áp xe, viêm tụy, chấn thương, dùng thuốc steroid, tình trạng căng thẳng mạnh. - Giảm bạch cầu trung tính: Xuất hiện trong nhiễm virus (đặc biệt là bệnh giảm bạch cầu toàn phần ở mèo), suy tủy xương, tác dụng phụ của hóa trị, giai đoạn đầu của nhiễm trùng huyết nặng. Nếu bạch cầu trung tính giảm mạnh, sức đề kháng sẽ suy giảm nhanh chóng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, vì vậy cần ứng phó nhanh.

Hình minh họa bạch cầu trung tính trong máu chó dưới kính hiển vi

Cách đọc chỉ số bạch cầu lympho và đơn nhân

- Tăng bạch cầu lympho: Có thể thấy trong nhiễm trùng mãn tính, kích thích miễn dịch, động vật non, bệnh bạch cầu (loại lympho). Chó con và mèo con dù khỏe mạnh cũng có thể có số lượng bạch cầu lympho cao. - Giảm bạch cầu lympho: Thường gặp trong dùng steroid, căng thẳng, hội chứng Cushing. Giảm bạch cầu lympho cũng thường là phản ứng do căng thẳng khi tái khám tại phòng khám. - Tăng bạch cầu đơn nhân: Thường thấy trong các tình huống cần đại thực bào như hoại tử mô, xuất huyết, viêm dạng u hạt. Bạch cầu đơn nhân cũng có thể tăng do steroid hoặc căng thẳng, việc tăng bạch cầu đơn nhân không đồng nghĩa với viêm mãn tính. Quan sát xu hướng quan trọng hơn nhiều so với một lần biến động chỉ số.

Các chỉ số này cần báo ngay cho bệnh viện

Không chỉ đơn thuần là vượt ra ngoài phạm vi bình thường, trong các trường hợp sau cần thông báo ngay cho bác sĩ thú y để làm xét nghiệm bổ sung hoặc tái xét nghiệm. • Trường hợp giá trị tuyệt đối bạch cầu trung tính giảm mạnh dưới 1,000/μL (trạng thái suy giảm miễn dịch dễ bị nhiễm trùng nặng) • Trường hợp tổng số bạch cầu vượt quá đáng kể mức trên bình thường gây ra tình trạng tăng bạch cầu nghiêm trọng (nghi ngờ nhiễm trùng nặng, viêm nặng) • Trường hợp phát hiện bạch cầu chưa trưởng thành (band neutrophil) (dịch chuyển trái — trạng thái viêm mà tủy xương được huy động khẩn cấp) • Trường hợp bạch cầu lympho tăng liên tục vượt quá đáng kể mức trên bình thường (cần phân biệt bệnh bạch cầu lympho)

Những điều cần nghi ngờ khi bạch cầu ái toan và ái kiềm tăng

- Tăng bạch cầu ái toan: Thường xuất hiện trong viêm da dị ứng, chàm, dị ứng thực phẩm, nhiễm ký sinh trùng (giun tim, giun đũa, giun móc, v.v.), hen suyễn ái toan ở mèo. Nếu có kèm các triệu chứng như ngứa, gãi da, hắt hơi, ho thì nên nghi ngờ dị ứng hoặc ký sinh trùng trước. - Tăng bạch cầu ái kiềm: Vì số lượng vốn đã ít nên hiếm khi tăng, nhưng nếu tăng cùng với bạch cầu ái toan thì khả năng dị ứng mãn tính hoặc nhiễm ký sinh trùng cao. Nếu có triệu chứng dị ứng, hãy xem thêm hướng dẫn quản lý chàm ở chó.

Cảnh bác sĩ thú y kiểm tra tình trạng da của chó

Mẹo không bị nhầm lẫn khi xem kết quả

- Ưu tiên giá trị tuyệt đối: Đánh giá bằng # (giá trị tuyệt đối) chứ không phải %. - Kiểm tra phạm vi tham khảo: So sánh với phạm vi tiêu chuẩn của bệnh viện ghi ở bên phải kết quả. - Không chỉ xét nghiệm đơn lẻ mà là xu hướng: Hướng đi (tăng hay giảm) khi tái xét nghiệm quan trọng hơn một lần biến động chỉ số. - Giải thích cùng triệu chứng: Không chỉ nhìn chỉ số mà phải kết hợp với các triệu chứng như ăn uống, sinh lực, sốt để đánh giá. - Xem CBC + hóa học máu cùng lúc: Không thể xác định tên bệnh chỉ dựa vào phân bố bạch cầu, phải kết hợp với các mục khác mới hoàn thiện chẩn đoán.

Điều cần nhớ khi giải thích chỉ số

Chỉ căng thẳng và kích động cũng có thể làm phân bố bạch cầu dao động. Những bé sủa, nấp hoặc run khi di chuyển đến bệnh viện thường có 'hình ảnh bạch cầu do căng thẳng' với bạch cầu trung tính và lympho tăng tạm thời. Ngoài ra, trong trường hợp đang dùng steroid cũng có thể xuất hiện đồng thời tăng bạch cầu trung tính, giảm bạch cầu lympho và giảm bạch cầu ái toan. Cần nhất thiết báo cho bác sĩ thú y về lịch sử dùng thuốc gần đây và tình trạng khi lấy máu để có thể giải thích chính xác.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-21

Câu hỏi thường gặp

Chỉ số bạch cầu hơi cao, có cần tái xét nghiệm không?

Nếu không có triệu chứng và chỉ vượt ra ngoài phạm vi bình thường một chút, thường sẽ kiểm tra xu hướng bằng cách tái xét nghiệm sau 1~2 tuần. Tuy nhiên, nếu bạch cầu trung tính tăng mạnh hoặc có bạch cầu chưa trưởng thành thì khuyên nên xét nghiệm bổ sung ngay.

Con tôi bị hoảng sợ nhiều vào ngày xét nghiệm, có ảnh hưởng đến kết quả không?

Có, chỉ kích động và căng thẳng cũng có thể làm bạch cầu trung tính và lympho tăng tạm thời. Trong trường hợp này, nếu tái xét nghiệm trong trạng thái bình tĩnh vài ngày sau thì thường sẽ trở lại bình thường.

Chỉ bạch cầu ái toan cao, có cần xét nghiệm ký sinh trùng không?

Tăng bạch cầu ái toan có thể do cả dị ứng và ký sinh trùng. Nếu có ngứa da, nôn mửa, tiêu chảy thì khuyên nên làm xét nghiệm phân và xét nghiệm giun tim cùng lúc.

% bình thường nhưng giá trị tuyệt đối bất thường. Nên tin vào bên nào?

Phải tin vào giá trị tuyệt đối (#). % bị ảnh hưởng bởi các tế bào khác nên di chuyển tương đối, vì vậy tình trạng thực tế của cơ thể phải được đánh giá bằng giá trị tuyệt đối.

Bạch cầu của mèo đột ngột giảm mạnh. Có nguy hiểm không?

Nếu bạch cầu trung tính giảm mạnh thì nghi ngờ nhiễm virus như bệnh giảm bạch cầu toàn phần (Parvo). Nếu kèm theo biếng ăn, nôn mửa, tiêu chảy thì cần đến bệnh viện ngay lập tức.

Chia sẻ