Thích

Chia sẻ

Mắt mèo bị lác — Hỏi đáp về nguyên nhân gây lác và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Sức khỏe mắtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ở mèo, tình trạng hai mắt không thẳng hàng (lệch hướng nhìn) có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như tổn thương thần kinh, bệnh lý não bộ hoặc chấn thương. Dưới đây là những thông tin quan trọng mà chủ nuôi cần nắm rõ.

Lác ở mèo là gì?

Hình ảnh con mèo bị lé, một mắt hướng vào trong

Tình trạng này xảy ra khi một hoặc cả hai con ngươi của mèo lệch khỏi vị trí bình thường trong hốc mắt, dịch chuyển theo một hướng nhất định (lệch trục). Khi các cơ vận động mắt hoặc thần kinh não điều khiển chúng gặp vấn đề, tầm nhìn sẽ bị lệch. Nguyên nhân có thể đa dạng, bao gồm tổn thương thần kinh não, bệnh lý não, rối loạn hệ tiền đình hoặc chấn thương. Thông thường, biểu hiện là một con mắt hướng vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Lệch trục không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn có thể là dấu hiệu của bệnh lý não hoặc hệ tiền đình, khi đó mèo có thể đồng thời xuất hiện các triệu chứng như mất cân bằng hoặc nghiêng đầu về một bên. Đặc biệt, nếu tình trạng lệch trục xuất hiện đột ngột, cần đưa mèo đến gặp bác sĩ thú y để được thăm khám.

Nguyên nhân chính của chứng lác là gì?

Nguyên nhân gây lác ở mèo rất đa dạng. Nguyên nhân phổ biến nhất là tổn thương thân não hoặc các dây thần kinh sọ điều khiển chuyển động của nhãn cầu (như dây thần kinh động nhãn, dây thần kinh ròng rọc, v.v.). Khi dây thần kinh động nhãn gặp vấn đề, mắt sẽ lệch về phía dưới ngoài (phía dưới và ra ngoài); khi dây thần kinh ròng rọc (cơ chéo trên) gặp vấn đề, trục mắt có thể bị lệch theo kiểu xoay. Các bệnh lý não, khối u, viêm nhiễm, rối loạn hệ tiền đình đều có thể là nguyên nhân. Chấn thương cũng là một yếu tố quan trọng; lác có thể xuất hiện sau chấn thương đầu hoặc tai nạn. Ngoài ra, nhiễm trùng (như FIP), bệnh ký sinh trùng, các chất độc như chì hoặc thuốc trừ sâu, huyết khối tắc mạch và các bệnh lý tích tụ cũng có liên quan. Yếu tố di truyền đã được ghi nhận ở một số giống, nhưng các trường hợp được mô tả rõ ràng trong sách giáo khoa chủ yếu thấy ở chó (như chó Beagle lai, Husky, v.v.), còn ở mèo thì không phổ biến. Để xác định chính xác nguyên nhân, cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu.

Sơ đồ cấu trúc cơ mắt và dây thần kinh sọ não liên quan đến chứng lé ở mèo

Triệu chứng chính của bệnh lác ở mèo là gì?

Triệu chứng chính của chứng lác ở mèo là vị trí của mắt bị lệch. Mắt thường hướng vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Khi nguyên nhân nằm ở hệ tiền đình hoặc não, mèo có thể xuất hiện các biểu hiện như nghiêng đầu, rung giật nhãn cầu, quay vòng hoặc nghiêng người về một phía. Do suy giảm thị lực, mèo có thể nhìn sai vật thể hoặc va vào tường. Đặc biệt, trong trường hợp bệnh lý tiền đình trung ương (não), mèo có thể kèm theo các thay đổi về trạng thái tinh thần như uể oải hoặc giảm ý thức. Chứng lác có thể chỉ là vấn đề thẩm mỹ, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của bất thường ở não hoặc hệ thần kinh, do đó cần được thăm khám ngay lập tức.

Các dấu hiệu cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo đột ngột bị lệch mắt, nghiêng đầu hoặc mất thăng bằng, bạn cần đưa mèo đến gặp bác sĩ thú y ngay lập tức. Đặc biệt, nếu các triệu chứng này xuất hiện sau tai nạn, sau cơn co giật, hoặc kèm theo nôn mửa và suy nhược cơ thể, khả năng cao là mèo đang mắc bệnh lý não bộ. Đây là tình trạng cấp cứu có thể đe dọa tính mạng. Nếu mèo đột ngột bị lé mắt, bác sĩ thú y cần thực hiện các xét nghiệm thần kinh để xác định nguyên nhân.

Để chẩn đoán, cần thực hiện những xét nghiệm nào?

Để chẩn đoán chứng lé ở mèo, cần kết hợp khám mắt với đánh giá thần kinh toàn diện. Bác sĩ sẽ xác định các bất thường thông qua kiểm tra chuyển động của mắt, phản xạ và thị lực. Các xét nghiệm hình ảnh não (như CT hoặc MRI) là bắt buộc để xác định xem có bệnh lý não hay không. Xét nghiệm máu và dịch não tủy được thực hiện để loại trừ các nguyên nhân do nhiễm trùng, viêm hoặc bệnh tự miễn. Nếu nghi ngờ có yếu tố di truyền, cũng có thể cân nhắc thực hiện xét nghiệm gen. Việc xác định chính xác nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định hướng điều trị.

Hình ảnh bác sĩ thú y đang thực hiện kiểm tra thần kinh cho mèo

Phương pháp điều trị như thế nào?

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân. Điều cốt lõi là tìm ra và điều trị nguyên nhân gốc rễ gây ra tình trạng lé. Nếu nguyên nhân là bệnh lý não, viêm hoặc nhiễm trùng, việc ưu tiên là điều trị bằng thuốc phù hợp. Corticosteroid liều chống viêm hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể được sử dụng để giảm viêm, còn trong trường hợp nhiễm trùng thì cần điều trị đúng với nguyên nhân gây bệnh. Đối với các vấn đề về hệ tiền đình hoặc dây thần kinh sọ, tình trạng có thể cải thiện khi nguyên nhân được giải quyết. Nếu nguyên nhân là chấn thương, bác sĩ có thể theo dõi diễn biến và quản lý tình trạng. Việc chẩn đoán chính xác và điều trị bệnh lý nền luôn được ưu tiên hơn so với các biện pháp can thiệp trực tiếp để chỉnh sửa tình trạng lé. Tiên lượng cũng thay đổi tùy theo nguyên nhân, do đó việc đánh giá chuyên sâu từ bác sĩ thú y là rất quan trọng.

Hình ảnh mèo trong giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật mắt

So sánh đặc điểm và cách xử lý theo từng loại lác

Hạng mục	원인	대처법	예후
신경성 사시	뇌·전정계 손상, 염증, 종양	신경학적 검사, 영상 검사, 원인에 맞는 약물 치료	원인 제거 시 호전 기대
외상성 사시	머리 부상, 사고	경과 관찰, 원인 치료	원인과 손상 정도에 따라 달라짐
유전성·선천성 사시	유전·선천적 요인(주로 개에서 보고)	진단 확인, 경과 관찰	원인에 따라 달라짐

사시의 원인에 따라 치료 전략이 달라지므로 정확한 진단이 필수예요.

Lưu ý: Lác luôn là dấu hiệu của bệnh lý.

Đối với mèo, vấn đề này có thể chỉ liên quan đến ngoại hình, nhưng trong hầu hết các trường hợp, đó là dấu hiệu của các vấn đề ở não hoặc hệ thần kinh. Bạn cần đưa mèo đến cơ sở thú y ngay lập tức. Những con mèo bị lác mắt có thể nhạy cảm quá mức với các kích thích từ bên ngoài, do đó cần cung cấp môi trường yên tĩnh và giảm thiểu căng thẳng cho chúng. Việc xác định chính xác nguyên nhân trước khi điều trị là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Lác có nguy hiểm cho mèo không?

Bản thân chứng lé không đe dọa đến tính mạng, nhưng nguyên nhân có thể là các vấn đề nghiêm trọng như bệnh lý não hoặc rối loạn hệ tiền đình. Nếu tình trạng này xuất hiện đột ngột, mèo cần được thăm khám ngay lập tức.

Bệnh lé có thể điều trị được không?

Tùy thuộc vào nguyên nhân mà tình trạng này có thể được điều trị. Nếu nguyên nhân là do bệnh lý não hoặc nhiễm trùng, việc dùng thuốc có thể giúp cải thiện tình hình. Điều quan trọng nhất là tìm ra và điều trị bệnh lý gốc gây ra tình trạng lé.

Bệnh lác có di truyền không?

Mặc dù đã có báo cáo về chứng lé di truyền và bẩm sinh, nhưng các trường hợp được ghi chép rõ ràng trong sách giáo khoa chủ yếu được xác nhận ở chó. Chứng lé di truyền không phổ biến ở mèo, và nếu xuất hiện triệu chứng lé, cần tiến hành các xét nghiệm để xác định nguyên nhân, bất kể giống mèo.

Khi mèo bị lác, cần làm gì?

Cần đưa mèo đến khám bác sĩ thú y ngay lập tức. Phải xác định nguyên nhân thông qua đánh giá thần kinh (bao gồm kiểm tra dây thần kinh sọ), khám mắt, chụp hình ảnh và xét nghiệm máu.

Lác mắt có làm giảm thị lực của mèo không?

Trong những trường hợp nghiêm trọng, thị lực có thể bị suy giảm. Đặc biệt, khi hai mắt hướng về những phía khác nhau, khả năng nhận thức hình ảnh sẽ gặp khó khăn. Nếu sớm xác định nguyên nhân và điều trị, tình trạng có thể cải thiện.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Nếu mắt chó của bạn bị mờ vào ban đêm — Dấu hiệu và chẩn đoán của bệnh thoái hóa võng mạc tiến triển (PRA)

Siêu âm mắt cho chó là gì? — Khi nào cần làm và cách đọc kết quả

Thủy tinh thể bị lệch ở chó là gì? — Thời điểm phẫu thuật khẩn cấp để ngăn ngừa mù lòa

Viêm giác mạc – kết mạc khô (KCS) ở chó là gì? — Làm sao nhận biết các triệu chứng thiếu nước mắt?

Khô mắt ở chó: Có nhất thiết phải dùng cyclosporine không? — Tổng hợp về hiệu quả và tác dụng phụ

Con chó nhà bạn có khối u ở mắt? — Dấu hiệu sớm của khối u nội nhãn và thời điểm cần đưa đến phòng khám thú y

Bệnh tăng huyết áp gây tổn thương võng mạc ở chó là gì? — Làm thế nào để ngăn ngừa tình trạng mù lòa đột ngột?

Tài liệu tham khảo

[1] The Cat, Clinical Medicine and Management, 2nd Edition, 2021

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th Edition, 2022

[3] American College of Veterinary Ophthalmologists (ACVO) Guidelines on Feline Strabismus, 2020