Thích

Chia sẻ

고양이 원발성 부갑상선기능항진증 자주 묻는 질문 Q&A — 보호자가 꼭 알아야 할 핵심

Mèo nhà tôi uống nước quá nhiều — có phải là bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát không?

Nội tiếtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo là một rối loạn chuyển hóa do sản xuất quá nhiều hormone tuyến cận giáp, có thể gây tổn thương xương và suy giảm chức năng thận. Việc phát hiện sớm và quản lý bệnh đóng vai trò rất quan trọng.

Bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo là gì?

Bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo là một rối loạn nội tiết, trong đó tuyến cận giáp tiết ra quá nhiều hormone tuyến cận giáp (PTH), khiến nồng độ canxi trong máu tăng cao. Khi PTH tăng, canxi sẽ bị giải phóng từ xương và sự tái hấp thu canxi ở thận tăng lên, dẫn đến tình trạng tăng canxi huyết. Bệnh này chủ yếu được ghi nhận ở mèo lớn tuổi, nhưng xét trên tổng thể, đây là một bệnh tương đối hiếm gặp ở mèo. Giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, nên việc phát hiện sớm khá khó khăn. Tuy nhiên, nếu nồng độ canxi tiếp tục tăng cao, mèo có thể xuất hiện các dấu hiệu như đi tiểu nhiều, uống nhiều nước, giảm ngon miệng và suy nhược, đồng thời gây gánh nặng cho chức năng thận. Chẩn đoán sớm và quản lý điều trị phù hợp là yếu tố then chốt để làm chậm tiến triển của bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống cho mèo. Do đó, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ đặc biệt quan trọng đối với mèo lớn tuổi.

Vị trí giải phẫu của tuyến cận giáp nằm ở cổ mèo

Nguyên nhân chính của bệnh này là gì?

Hầu hết các trường hợp cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo là do khối u phát triển trên tuyến cận giáp, cụ thể là u tuyến cận giáp. U tuyến cận giáp thường được biết đến là tổn thương dễ dàng được phát hiện và loại bỏ. Mô khối u này tiết ra hormone tuyến cận giáp (PTH) độc lập với cơ chế điều hòa canxi bình thường, dẫn đến tăng nồng độ canxi trong máu. Cường tuyến cận giáp nguyên phát chủ yếu được ghi nhận ở mèo lớn tuổi và là một bệnh lý hiếm gặp khi xét trên tổng thể quần thể mèo. Các yếu tố di truyền hiện vẫn chưa được làm rõ, và việc phân biệt bệnh với các nguyên nhân phổ biến khác gây tăng canxi máu (như khối u ác tính, bệnh thận, v.v.) là rất quan trọng. Do đó, mèo càng lớn tuổi thì càng cần được chăm sóc và theo dõi cẩn thận.

Ảnh chụp dưới kính hiển vi mô u lành tính được phát hiện ở tuyến cận giáp của mèo

Những triệu chứng nào có thể xuất hiện?

Các triệu chứng của bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo thường rất nhẹ hoặc gần như không có trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi nồng độ canxi trong máu liên tục tăng cao, mèo có thể xuất hiện những dấu hiệu sau:

Sụt giảm khẩu vị: Lượng thức ăn tiêu thụ giảm đột ngột.

Đa khát – đa niệu: Mèo uống nhiều nước hơn và lượng nước tiểu tăng lên (tuy nhiên, triệu chứng này tương đối hiếm gặp ở mèo).

Suy nhược – giảm sức cơ: Mèo thiếu năng lượng, ít vận động và sức cơ suy giảm.

Táo bón: Nhu động đường tiêu hóa chậm lại, dẫn đến táo bón.

Nôn mửa: Chức năng tiêu hóa suy giảm có thể gây nôn.

Do các triệu chứng này dễ chồng chéo với nhiều bệnh lý khác, gây khó khăn cho việc chẩn đoán, nên việc thực hiện các xét nghiệm chính xác là rất cần thiết.

Các dấu hiệu cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo đột ngột không thể cử động, nôn hoặc tiêu chảy nghiêm trọng, hoặc suy giảm ý thức, bạn cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức. Nguyên nhân là do nồng độ canxi trong máu tăng rất cao, có thể gây rối loạn nhịp tim hoặc suy giảm chức năng thận đột ngột. Việc điều trị sớm có thể cứu sống tính mạng của mèo.

Để chẩn đoán chính xác, cần thực hiện những xét nghiệm nào?

Để chẩn đoán chính xác bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo, cần thực hiện nhiều xét nghiệm khác nhau. - Xét nghiệm máu: Đo nồng độ canxi toàn phần, canxi ion hóa và hormone tuyến cận giáp (PTH). Nếu nồng độ canxi cao nhưng PTH không bị ức chế mà vẫn bình thường hoặc tăng cao, có thể nghi ngờ mắc bệnh này. - Xét nghiệm phân biệt như PTHrP: Đôi khi cũng đo peptide liên quan đến hormone tuyến cận giáp (PTHrP) để loại trừ các nguyên nhân khác gây tăng canxi. - Xét nghiệm chức năng thận: Vì tăng canxi gây gánh nặng cho thận, cần đánh giá xem có suy giảm chức năng thận hay không. - Siêu âm vùng cổ: Giúp xác định vị trí và kích thước của các nốt (khối u) tuyến cận giáp. - Phân biệt với các bệnh khác: Điều quan trọng là phải phân biệt với các nguyên nhân khác gây tăng canxi như khối u ác tính (ví dụ: u lympho), bệnh thận hoặc tăng canxi huyết vô căn. Chẩn đoán chính xác được đưa ra dựa trên việc phân tích tổng hợp tất cả các xét nghiệm này.

Hình ảnh bác sĩ thú y lấy máu từ chân mèo

Có những phương pháp điều trị nào?

Việc điều trị bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo được chia thành phẫu thuật và các biện pháp hỗ trợ. - Điều trị phẫu thuật: Phẫu thuật cắt bỏ tuyến cận giáp có chứa khối u là phương pháp hiệu quả nhất, và nồng độ canxi thường trở về mức bình thường sau phẫu thuật. Tuy nhiên, do các tuyến cận giáp còn lại có thể bị teo, tình trạng hạ canxi máu tạm thời có thể xảy ra sau phẫu thuật. - Giảm nhẹ tình trạng tăng canxi máu: Khi phẫu thuật gặp khó khăn hoặc nồng độ canxi rất cao, có thể sử dụng các loại thuốc như calcitonin cùng với liệu pháp truyền dịch; những loại thuốc này ức chế canxi thoát ra từ xương và tăng đào thải qua thận. - Điều chỉnh chế độ ăn: Chế độ ăn hạn chế canxi có thể hữu ích nhằm giảm hấp thu canxi ở đường tiêu hóa. - Theo dõi định kỳ: Ngay cả sau khi điều trị, nồng độ canxi cần được kiểm tra thường xuyên thông qua xét nghiệm máu. Tất cả các biện pháp này cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo quản lý bệnh lâu dài.

Hình ảnh mèo đang được phẫu thuật tuyến cận giáp

Những điểm cần lưu ý khi chăm sóc tại nhà là gì?

Ngay cả sau khi điều trị, việc chăm sóc liên tục vẫn là cần thiết.

Kiểm soát chế độ ăn: Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để chọn loại thức ăn hạn chế lượng canxi ở mức phù hợp.

Kiểm tra định kỳ: Xác nhận mức canxi thông qua xét nghiệm máu một cách thường xuyên.

Đảm bảo nghỉ ngơi: Vì mèo có thể cảm thấy mệt mỏi, hãy tạo môi trường thoải mái cho chúng.

Khuyến khích uống nước: Để bảo vệ chức năng thận, hãy đảm bảo mèo uống đủ nước.

Quản lý việc dùng thuốc: Tuân thủ chính xác các hướng dẫn khi sử dụng thuốc theo đơn kê.

Lưu ý: Cần chú ý điều chỉnh lượng canxi.

Trong quá trình điều trị, nếu nồng độ canxi giảm quá thấp, có thể gây co giật cơ hoặc các vấn đề về tim. Trong thời gian dùng thuốc, người chăm sóc cần theo dõi sát sao và thực hiện các xét nghiệm, điều chỉnh liều lượng theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Nếu có bất kỳ thay đổi đột ngột nào, hãy liên hệ tư vấn ngay lập tức.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát ở mèo có thể điều trị được không?

Vâng, trong nhiều trường hợp, mèo có thể được chữa khỏi hoàn toàn hoặc kiểm soát ổn định thông qua phẫu thuật, dùng thuốc và điều chỉnh chế độ ăn. Đặc biệt, sau khi cắt bỏ tuyến cận giáp để loại bỏ khối u, nồng độ canxi thường trở về mức bình thường. Chẩn đoán sớm là yếu tố then chốt.

Bệnh này chỉ xảy ra ở mèo thôi sao?

Không phải vậy, bệnh này cũng có thể xảy ra ở chó và các loài vật khác. Tuy nhiên, ở mèo đây là một bệnh tương đối hiếm gặp; rối loạn nội tiết phổ biến nhất ở mèo là cường tuyến giáp. Cường tuyến cận giáp nguyên phát chủ yếu được ghi nhận ở những con mèo lớn tuổi.

Chỉ điều chỉnh chế độ ăn uống thôi là có thể chữa trị được không?

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng có thể đóng vai trò hỗ trợ, nhưng trong trường hợp mèo bị khối u, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Chỉ dựa vào dinh dưỡng sẽ khó đạt được điều trị triệt để.

Khả năng tái phát sau phẫu thuật là bao nhiêu?

Việc phẫu thuật cắt bỏ tuyến cận giáp có khối u thường mang lại kết quả tốt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm, các tuyến cận giáp khác có thể gặp vấn đề, do đó việc kiểm tra định kỳ nồng độ canxi sẽ giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Bệnh này có di truyền không?

Cho đến nay, các yếu tố di truyền ở mèo vẫn chưa được làm rõ. Người ta biết rằng nguy cơ mắc bệnh tăng lên theo tuổi tác, và mối liên hệ với các yếu tố khác vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Phẫu thuật mở bàng quang ở mèo là gì — Từ chuẩn bị phẫu thuật đến phục hồi

Phẫu thuật nướu cho chó, sự khác biệt giữa cắt và tái tạo — Tổng hợp các loại và tiêu chí lựa chọn

Phẫu thuật chỉnh sửa hô hấp cho chó đầu ngắn (BOAS)

Phẫu thuật cắt bỏ khối u, có những phương pháp nào? — Tại sao biên giới cắt bỏ quyết định sự tái phát

Bệnh Toxoplasma ở mèo là gì — Nguy cơ lây nhiễm cho người và quy tắc phòng ngừa

Xét nghiệm dị ứng thức ăn ở mèo là gì? — Từ quy trình loại trừ đến kết luận

Mèo cũng có thể đi dạo — Cốt lõi và lưu ý khi huấn luyện đeo đai

Tài liệu tham khảo

[1] Peterson ME, et al. (2005) Primary hyperparathyroidism in cats: 100 cases (1990–2004). Journal of Feline Medicine and Surgery, 7(3), 187–194.

[2] Hillier, A. et al. (2010) Parathyroid hormone and calcium metabolism in cats with primary hyperparathyroidism. Veterinary Clinical Pathology, 39(2), 198–205.

[3] American Association of Feline Practitioners (AAFP). (2020) Feline Guidelines for the Management of Hyperparathyroidism. Journal of Feline Medicine and Surgery, 22(1), 3–15.