Thích

Chia sẻ

Triệu chứng và phương pháp điều trị mới nhất cho viêm phúc mạc ở mèo (FIP)

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP) từng có tỷ lệ tử vong cao, nhưng các phương pháp điều trị kháng virus mới đã mở ra khả năng chữa khỏi. Bài viết tổng hợp triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị cho viêm phúc mạc ướt và khô.

Viêm phúc mạc ở mèo (FIP), giờ đây có thể điều trị được

Viêm phúc mạc truyền nhiễm ở mèo (FIP) là một bệnh lý nguy hiểm do biến thể của virus corona gây ra, nhưng gần đây sự xuất hiện của các loại thuốc kháng virus đã mở ra khả năng chữa khỏi. Viêm phúc mạc là một bệnh lý miễn dịch nguy hiểm xảy ra khi virus corona ở mèo (Feline Coronavirus) biến đổi trong cơ thể. Bệnh biểu hiện dưới hai dạng: dạng ướt gây tích dịch trong bụng và dạng khô gây hình thành khối u ở các cơ quan. Triệu chứng thường mơ hồ nên dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu, nhưng phát hiện càng sớm thì tỷ lệ điều trị thành công càng cao.

Tại sao lại bị viêm phúc mạc?

Nguyên nhân gây viêm phúc mạc là virus corona ở mèo. Bản thân virus này rất phổ biến, đặc biệt ở các hộ gia đình nuôi nhiều mèo, phần lớn mèo đều từng trải qua nhiễm trùng. Hầu hết các trường hợp chỉ biểu hiện nhẹ như tiêu chảy hoặc tự khỏi không có triệu chứng. Vấn đề nằm ở việc virus này hiếm khi gây ra biến đổi trong cơ thể. Khi virus biến đổi lây nhiễm vào bạch cầu (đại thực bào), nó gây ra phản ứng viêm toàn thân, và đó chính là viêm phúc mạc. Nguy cơ mắc bệnh cao ở mèo dưới 1 tuổi có hệ miễn dịch yếu, mèo chịu nhiều căng thẳng và mèo sống trong môi trường quá đông đúc.

Viêm phúc mạc dạng ướt so với dạng khô

Hạng mục	Dạng ướt (xuất tiết)	Dạng khô (không xuất tiết)
Tỷ lệ xuất hiện	Xuất hiện phổ biến hơn	Ít phổ biến hơn tương đối
Triệu chứng đặc trưng	Tích tụ dịch ở bụng·ngực	Hình thành u hạt (khối u) ở cơ quan
Thay đổi ngoại hình	Bụng phình to ra	Thay đổi ngoại hình không rõ rệt
Tốc độ tiến triển	Diễn biến tương đối nhanh	Có xu hướng diễn biến tương đối chậm
Độ khó chẩn đoán	Tương đối dễ (xét nghiệm dịch)	Khó (cần xét nghiệm mô)
Cơ quan hay gặp	Khoang bụng, khoang ngực	Mắt, hệ thần kinh, gan, thận

Cũng có thể có dạng hỗn hợp với triệu chứng ướt và khô xuất hiện đồng thời ở một con

Hãy nghi ngờ viêm phúc mạc nếu thấy các triệu chứng này

Viêm phúc mạc dễ bị bỏ qua vì triệu chứng ban đầu giống với các bệnh khác. Nếu có nhiều triệu chứng dưới đây cùng xuất hiện, hãy chắc chắn đưa mèo đến khám bác sĩ thú y.

Sốt kéo dài: Sốt không đáp ứng với thuốc hạ sốt kéo dài nhiều ngày

Giảm ăn và sụt cân: Mèo không ăn ngon miệng và gầy đi rõ rệt

Bụng phình to (dạng ướt): Bụng dần sưng to do tích tụ dịch phúc mạc

Bất thường ở mắt (dạng khô): Màu mắt thay đổi hoặc có kết tủa ở mống mắt

Triệu chứng thần kinh (dạng khô): Đi lại loạng choạng hoặc chân sau yếu sức

Uể oải: Không muốn di chuyển, nằm một góc cả ngày

Con mèo với các điểm triệu chứng chính của viêm phúc mạc được đánh dấu

Hãy đến bệnh viện ngay lập tức trong các tình huống này

Nếu bụng đột nhiên sưng to kèm theo nhịp thở nhanh, há miệng thở hổn hển hoặc xuất hiện các triệu chứng co giật, co cứng, liệt thì đây là tình trạng khẩn cấp. Viêm phúc mạc có thể diễn tiến nhanh, vì vậy hãy đến bệnh viện thú y ngay lập tức khi phát hiện triệu chứng bất thường.

Chẩn đoán viêm phúc mạc như thế nào?

Viêm phúc mạc khó xác định bằng một xét nghiệm duy nhất mà cần tổng hợp nhiều kết quả. Đặc biệt, dạng không xuất tiết (khô) khó chẩn đoán khi còn sống nên cần xem xét đặc điểm nhận dạng (signalment), tiền sử bệnh, triệu chứng lâm sàng, khám lâm sàng và kết quả xét nghiệm.

Xét nghiệm máu: Nghi ngờ khi mức globulin cao (tăng gamma globulin đa dòng) và albumin thấp. Tỷ lệ albumin/globulin càng thấp thì khả năng càng cao nhưng đây là dấu hiệu không đặc hiệu, vì vậy việc diễn giải chính xác phụ thuộc vào đánh giá tổng hợp của bác sĩ thú y.

Xét nghiệm dịch phúc mạc·dịch màng phổi (dạng ướt): Hút dịch tích tụ để phân tích thành phần. Dịch của viêm phúc mạc thường là dịch xuất tiết có độ nhớt cao, tỷ trọng cao, nồng độ protein·globulin cao và có thể đông lại khi tiếp xúc với không khí. Nếu xét nghiệm Rivalta cho kết quả dương tính khi nhỏ dịch vào dung dịch axit yếu thì khả năng mắc bệnh cao.

Xét nghiệm RT-PCR: Xét nghiệm chính xác phát hiện trực tiếp gen virus trong dịch hoặc mô.

Bác sĩ thú y sẽ tổng hợp triệu chứng, chỉ số máu và kết quả phân tích dịch để đưa ra chẩn đoán cuối cùng.

Phương pháp điều trị mới nhất: Thuốc kháng virus

Viêm phúc mạc từng được biết đến là bệnh không có phương pháp điều trị trong thời gian dài, nhưng tình hình đang thay đổi với sự xuất hiện của thuốc kháng virus.

GS-441524: Đây là loại thuốc kháng virus được nghiên cứu rộng rãi nhất hiện nay. Các trường hợp sống sót lâu dài đã được báo cáo trong các nghiên cứu lâm sàng và hiệu quả cũng được xác nhận ở FIP dạng thần kinh. Thời gian và liều lượng điều trị do bác sĩ thú y quyết định, thường được dùng hàng ngày trong vài tuần đến vài tháng.

Remdesivir(GS-5734): Thuốc liên quan đến GS-441524, kết quả tích cực đã được xác nhận trong các báo cáo trường hợp lâm sàng ban đầu. Tuy nhiên, liều lượng tối ưu và tần suất dùng thuốc đang được nghiên cứu thêm và việc sử dụng trong thú y có thể bị hạn chế ở một số quốc gia.

Thời gian và liều lượng điều trị do bác sĩ thú y quyết định dựa trên loại ướt·khô, có xâm lấn thần kinh hay không và cân nặng.

Con mèo đang được điều trị bằng thuốc kháng virus

Chăm sóc sau điều trị và theo dõi tái phát

Việc theo dõi xem bệnh có tái phát hay không trong một khoảng thời gian đủ dài sau khi điều trị là rất cần thiết.

Xét nghiệm máu định kỳ: Thực hiện xét nghiệm định kỳ theo chu kỳ mà bác sĩ thú y khuyến nghị sau khi kết thúc điều trị. Điều cốt lõi là kiểm tra xem mức globulin có tăng trở lại không.

Theo dõi cân nặng·khẩu vị: Ghi lại lượng ăn và sự thay đổi cân nặng mỗi ngày. Nếu khẩu vị giảm trở lại, hãy báo ngay cho bác sĩ thú y.

Giảm thiểu căng thẳng: Hạn chế thay đổi môi trường và duy trì môi trường sống yên tĩnh, ổn định.

Các trường hợp sống sót lâu dài sau điều trị kháng virus đang được báo cáo liên tục. Nếu trạng thái ổn định kéo dài không tái phát, có thể coi là gần như chữa khỏi, nhưng thời gian theo dõi và tiêu chuẩn xác định chữa khỏi chính xác nhất là cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y. Việc không bỏ cuộc đến cùng là rất quan trọng.

Nếu nuôi nhiều mèo, hãy nhớ điều này

Virus corona ở mèo có thể lây sang mèo khác qua phân của mèo bị nhiễm. Tuy nhiên, bản thân viêm phúc mạc không lây trực tiếp giữa các con mèo. Hãy đảm bảo đủ số lượng nhà vệ sinh (số lượng mèo + 1) và giảm căng thẳng. Khi nhận nuôi mèo mới, cách ly trên 2 tuần trước khi cho chung sống là an toàn hơn. Nếu muốn tìm hiểu thêm về các bệnh miễn dịch tương tự, hãy tham khảo Hướng dẫn về virus suy giảm miễn dịch ở mèo (FIV).

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-16

Câu hỏi thường gặp

Nếu xét nghiệm kháng thể virus corona ở mèo dương tính thì có bị viêm phúc mạc không?

Không. Kháng thể dương tính chỉ có nghĩa là đã tiếp xúc với virus, không có nghĩa là bị viêm phúc mạc. Phần lớn mèo nhiễm bệnh không tiến triển thành viêm phúc mạc nên không cần quá lo lắng.

Có vắc-xin phòng ngừa viêm phúc mạc không?

Một số quốc gia có vắc-xin dùng qua đường mũi nhưng hiệu quả còn tranh cãi nên giới thú y nói chung không khuyến nghị. Quản lý căng thẳng và duy trì môi trường vệ sinh là biện pháp phòng ngừa thực tế nhất.

Chi phí điều trị viêm phúc mạc là bao nhiêu?

Chi phí thay đổi đáng kể tùy thuộc vào cân nặng của mèo, loại viêm phúc mạc (ướt·khô·thần kinh) và thời gian điều trị. Chi phí chính xác nhất nên được xác nhận qua tư vấn bác sĩ thú y.

Mèo bị viêm phúc mạc có thể lây sang mèo khác không?

Bản thân viêm phúc mạc không lây trực tiếp. Tuy nhiên, virus corona là nguyên nhân có thể lây qua phân. Việc tách biệt nhà vệ sinh và quản lý vệ sinh là rất quan trọng.

Sau khi chữa khỏi viêm phúc mạc, bệnh có thể tái phát không?

Ngay cả khi kết thúc điều trị, bạn vẫn cần theo dõi trong một thời gian để xem liệu bệnh có tái phát hay không. Mặc dù các trường hợp sống sót lâu dài sau điều trị kháng virus đã được báo cáo liên tục, nhưng việc kiểm tra định kỳ để đảm bảo rằng mức globulin hoặc các triệu chứng không xuất hiện trở lại là rất quan trọng. Thời gian theo dõi tái phát và tiêu chí xác định khỏi bệnh sẽ khác nhau tùy thuộc vào tình trạng của mèo, vì vậy tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y phụ trách để có quyết định chính xác nhất.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Trazodone, hiểu đúng về thuốc dùng cho chó lo âu và an thần

Pimobendan (Vetmedin) - Thuốc chính cho MVD, con tôi có thực sự cần không?

Hướng dẫn thuốc hành vi Fluoxetine (Prozac)

Khi nào dùng Spironolactone làm thuốc lợi tiểu bổ trợ cho suy tim ở chó?

Ondansetron, hướng dẫn hoàn chỉnh về thuốc chống nôn mạnh cho chó và mèo

Hướng dẫn thuốc giảm đau Carprofen (Rimadyl)

Furosemide (Lasix) thuốc lợi tiểu suy tim, cách dùng như thế nào?

Tài liệu tham khảo

[1] Pedersen NC et al., Efficacy and safety of the nucleoside analog GS-441524 for treatment of cats with naturally occurring feline infectious peritonitis, Journal of Feline Medicine and Surgery, 2019

[2] Felten S, Hartmann K, Diagnosis of Feline Infectious Peritonitis: A Review of the Current Literature, Viruses, 2019

[3] Addie DD et al., Feline infectious peritonitis. ABCD guidelines on prevention and management, Journal of Feline Medicine and Surgery, 2009

[4] Greene CE, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 4th Edition — Chapter 11: Feline Coronavirus Infection, Elsevier, 2012