Thích

Chia sẻ

Mèo liên tục dụi mắt — chỉ là ngứa đơn thuần hay dấu hiệu bệnh lý mắt?

Sức khỏe mắtHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp lý do mèo dụi mắt thường xuyên, cách phân biệt hành vi bình thường và bất thường, cũng như các dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện.

Hành vi dụi mắt ở mèo, ý nghĩa là gì?

Mèo ngồi cạnh cửa sổ, nhắm một mắt và đưa chân trước lên gần mặt

Hành vi dụi mắt ở mèo có thể là một phần của quá trình vệ sinh (grooming), hoặc là tín hiệu khó chịu khi mắt có dị vật, đau hoặc ngứa. Chìa khóa nằm ở tần suất và các triệu chứng đi kèm. Việc dụi mắt ngắn, luân phiên hai bên sau khi ăn hoặc sau khi ngủ trưa giống như rửa mặt là hành vi vệ sinh bình thường, nhưng nếu dụi lặp lại chỉ một bên mắt hoặc kèm theo chảy nước mắt, gỉ mắt, sung huyết hoặc nheo mắt thì có thể là dấu hiệu bệnh lý mắt. Hướng dẫn này tổng hợp cách phân biệt bình thường và bất thường cũng như thời điểm cần đưa đến bệnh viện.

Nguyên nhân điển hình khiến mèo dụi mắt

Nguyên nhân mèo dụi mắt được chia lớn thành nguyên nhân sinh lý và nguyên nhân bệnh lý. - Vệ sinh (Grooming): Hành vi bình thường lau mặt bằng chân trước có dính nước bọt sau khi ăn hoặc sau khi ngủ trưa. - Cảm giác dị vật: Xảy ra khi có lông mi, bụi, cát, hạt cát lọt vào túi kết mạc. - Viêm kết mạc·Viêm giác mạc: Màng nhầy sưng và ngứa do nhiễm khuẩn, virus (Herpes·Calicivirus) hoặc kích ứng. - Dị ứng: Có thể do thức ăn, bụi nhà, nước hoa... gây ra. - Tăng nhãn áp·Viêm màng bồ đào: Mèo nhắm mắt hoặc dụi mắt do đau đớn.

Phân biệt vệ sinh bình thường và dụi mắt bệnh lý

Hãy kiểm tra xem hành vi của mèo nhà bạn thuộc nhóm nào thông qua bảng dưới đây.

So sánh dụi mắt bình thường và bất thường

Hạng mục	Vệ sinh bình thường	Cần lưu ý	Đến bệnh viện ngay
Tần suất	Ngắt quãng, ngắn	Lặp lại với khoảng cách ngắn	Dụi·cào không ngừng nghỉ
Đối xứng trái phải	Luân phiên hai bên	Chủ yếu một bên	Tập trung chỉ một bên
Nước mắt·gỉ mắt	Không có hoặc trong	Ít gỉ mắt·vệt nước mắt	Mủ vàng·dịch tiết xanh lá
Sung huyết	Không có	Sắc đỏ nhẹ	Sung huyết đỏ tươi·sưng
Hình dáng mắt	Sáng rõ, trái phải giống nhau	Nheo mắt nhẹ	Nhắm một mắt·lồi mắt
Khẩu vị·sức sống	Bình thường	Giảm nhẹ	Giảm mạnh

Nếu có bất kỳ ô nào thuộc nhóm 'Đến bệnh viện ngay' thì cần khám mắt trong ngày hôm đó

Các tín hiệu nguy hiểm đi kèm với dụi mắt

Nếu thấy các tín hiệu dưới đây cùng xuất hiện thì không chỉ là vệ sinh đơn thuần. - Nheo mắt (co giật mí mắt): Dấu hiệu điển hình khi cảm thấy đau. - Lồi mi mắt thứ ba: Một lớp màng trắng đẩy ra từ bên trong mắt. - Tránh ánh sáng: Nhắm chặt mắt hơn ở nơi sáng. - Thay đổi màu dịch tiết mắt: Mủ màu vàng·xanh lá có khả năng cao là nhiễm khuẩn. - Sung huyết lòng trắng mắt: Dấu hiệu viêm của kết mạc·giác mạc·màng bồ đào. - Đập mặt bằng chân trước: Xảy ra khi ngứa hoặc đau dữ dội.

Ảnh cận cảnh mắt mèo có sung huyết nhẹ và vệt nước mắt

Khi nào cần khám mắt trong ngày hôm đó

Cần đưa đến bệnh viện thú y ngay lập tức nếu dụi lặp lại cùng một bên mắt hơn 24 giờ, không thể mở một bên mắt, chảy mủ vàng·dịch tiết xanh lá, hoặc mắt lồi ra hoặc bị lớp màng trắng phủ kín. Loét giác mạc có thể tiến triển nhanh thành vết loét sâu hoặc loét tan, viêm màng bồ đào·glaucoma nếu bỏ lỡ thời điểm điều trị có thể dẫn đến mù lòa. Cấp cứu mắt ở mèo khó xác định chỉ dựa trên triệu chứng lâm sàng, cần thăm khám chính xác như kiểm tra vết thương và phạm vi tổn thương bằng nhuộm huỳnh quang đối với loét giác mạc. Càng có nhiều triệu chứng phức hợp như đau·nheo mắt·dịch tiết thì càng cần bác sĩ thú y thăm khám ngay lập tức.

Những việc cần kiểm tra và các biện pháp có thể thực hiện tại nhà

Đây là các biện pháp chủ nuôi có thể thực hiện an toàn trước khi đến bệnh viện. - Vệ sinh tay·móng: Rửa tay sạch sẽ rồi soi mắt dưới ánh đèn. - Kiểm tra dị vật: Lật nhẹ mí mắt để kiểm tra xem có lông mi·cát không. - Súc rửa bằng nước muối sinh lý: Chảy nước muối sinh lý vô trùng từ trong mắt ra ngoài để rửa sạch. - Đeo vòng cổ (E-collar): Nếu mèo tiếp tục cào gãi, hãy cho đeo để ngăn tổn thương giác mạc. Ngược lại, tuyệt đối cấm dùng thuốc nhỏ mắt·kem steroid dành cho người. Nếu có loét giác mạc, vết loét có thể bị thủng.

A caregiver gently holds a cat's face and examines its eyes with a flashlight.

Các xét nghiệm mắt cơ bản tại bệnh viện

Trong quá trình khám mắt, bác sĩ sẽ kiểm tra mức độ đau và tổn thương mắt của mèo theo từng bước. - Khám bằng đèn khe (Slit lamp): Phóng đại để quan sát vết thương và viêm ở giác mạc·kết mạc·mống mắt. - Nhuộm huỳnh quang (Fluorescein): Làm lộ vết loét giác mạc·vết thương bằng màu xanh lá. - Xét nghiệm nước mắt Schirmer: Đo lượng nước mắt tiết ra. Vì mèo bình thường về mặt lâm sàng cũng có thể cho kết quả đo thấp nên cần giải thích tổng hợp kết quả cùng các triệu chứng lâm sàng khác. - Đo nhãn áp: Cần thiết để phân biệt glaucoma·viêm màng bồ đào. - Nuôi cấy vi khuẩn·PCR Herpes: Tìm vi khuẩn gây nhiễm trùng. Tùy nguyên nhân mà sẽ tiếp tục điều trị cá nhân hóa như nhỏ thuốc kháng sinh, thuốc bổ trợ nước mắt, thuốc kháng virus, quản lý vòng cổ...

Mèo mang virus Herpes thường tái phát nhiều

Mèo từng sống tập thể có thể mang virus Herpes ở mèo loại 1 (FHV-1) suốt đời. Đặc biệt phổ biến ở mèo từ trại cứu hộ hoặc gia đình nhiều mèo, nếu có mô hình tái phát dụi mắt và viêm kết mạc sau khi căng thẳng·chuyển nhà·sống chung thì có khả năng là tái hoạt hóa Herpes. FHV-1 có thể tái hoạt hóa trong trạng thái ức chế miễn dịch do sinh lý hoặc thuốc, do đó việc giảm thiểu căng thẳng và giảm các tình huống gây ức chế miễn dịch có thể giúp ích cho việc quản lý tái phát. Vì virus có thể được phát hiện ngay cả ở giác mạc của mèo bình thường về mặt lâm sàng nên cần điều chỉnh lịch trình thuốc nhỏ mắt và thuốc kháng virus cùng bác sĩ thú y mỗi khi có triệu chứng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Việc mèo dụi mắt sau khi ăn có sao không?

Có, việc lau mặt và vùng quanh mắt bằng chân trước có dính nước bọt như một phần của vệ sinh sau ăn là hành vi bình thường. Nếu dụi ngắn luân phiên hai bên và không có gỉ mắt·sung huyết·nheo mắt thì không cần lo lắng.

Mèo dụi mắt và chỉ nhắm một bên mắt. Có cần đến bệnh viện ngay không?

Có, việc chỉ nhắm một bên mắt là tín hiệu đau. Có thể là bệnh cấp cứu như vết thương giác mạc·dị vật·viêm màng bồ đào nên khuyên khám mắt trong ngày hôm đó. Trước khi đi hãy cho mèo đeo vòng cổ để ngăn tổn thương thêm.

Có thể nhỏ nước mắt nhân tạo dành cho người không?

Thuốc nhỏ mắt dành cho người có chứa chất bảo quản·chất chống khuẩn có thể gây kích ứng cho mèo. Chỉ có thể rửa bằng nước muối sinh lý vô trùng không chất bảo quản, thuốc nhỏ mắt với mục đích điều trị bắt buộc phải theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Dụi mắt có thể do dị ứng không?

Có. Nếu bắt đầu dụi mắt·mặt sau khi thay thức ăn mới·nước hoa·nến thơm·chất tẩy rửa thì nghi ngờ dị ứng môi trường·dị ứng thức ăn. Nếu triệu chứng kéo dài sau khi loại bỏ nguyên nhân thì cần khám để phân biệt dị ứng·viêm kết mạc.

Có bắt buộc phải đeo vòng cổ không?

Bắt buộc nếu có vết thương ở giác mạc hoặc tình trạng tiếp tục cào mắt. Mèo có móng vuốt sắc nhọn có thể tạo ra vết loét giác mạc sâu chỉ trong vài giờ. Trong quá trình điều trị hãy duy trì cho đến khi bác sĩ thú y báo thời điểm tháo.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Câu hỏi thường gặp về quản lý cân nặng và phòng ngừa béo phì ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về chăm sóc sức khỏe cho chó khi đi du lịch và di chuyển — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Ưu và nhược điểm của phẫu thuật triệt sản ở chó: Những câu hỏi thường gặp — Điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Thời kỳ vàng để xã hội hóa chó con (3–14 tuần tuổi): Những câu hỏi thường gặp Q&A — Điều cốt lõi mà chủ nuôi cần nắm rõ

Các mục khám sức khỏe cho chó già và câu hỏi thường gặp — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về các chỉ số xét nghiệm máu định kỳ cho chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về tiêm phòng dại cho chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Little SE, The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition, Chapter 32 Ophthalmology, Elsevier, 2020

[2] Drobatz KJ, Hopper K, Rozanski E, Silverstein DC, Feline Emergency and Critical Care Medicine, 2nd Edition, Wiley Blackwell, 2021

[3] Maggs DJ, Miller PE, Ofri R, Slatter's Fundamentals of Veterinary Ophthalmology, 6th Edition, Elsevier, 2018