Thích

Chia sẻ

Hướng dẫn đo huyết áp Doppler

TimHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Giải thích đơn giản về nguyên lý, chỉ số bình thường và quy trình đo huyết áp Doppler. Đồng thời cung cấp lý do tại sao phát hiện sớm tăng huyết áp lại quan trọng.

Đo huyết áp Doppler là gì?

Bác sĩ thú y đang đo huyết áp cho chó bằng đầu dò Doppler ở chân trước

Đo huyết áp Doppler là phương pháp kiểm tra không xâm lấn đo huyết áp của chó·mèo bằng cách phát hiện âm thanh dòng máu động mạch qua đầu dò siêu âm. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Các bệnh như suy thận mãn tính, bệnh tim, cường vỏ thượng thận thường có huyết áp tăng cao trước khi xuất hiện triệu chứng, vì vậy nên cho thú cưng kiểm tra huyết áp ít nhất 1 lần/năm. Đặc biệt cần chú ý hơn với chó·mèo già từ 7 tuổi trở lên.

Nguyên lý đo huyết áp là gì?

Phương pháp Doppler sử dụng đầu dò có chứa tinh thể áp điện (piezoelectric crystal) đặt lên động mạch. Đầu dò phát sóng siêu âm vào mô, khi sóng phản xạ từ các vật thể di chuyển như tế bào máu trong động mạch, tần số sóng siêu âm phản hồi sẽ thay đổi. Thiết bị Doppler chuyển đổi sự thay đổi tần số này thành âm thanh đặc trưng như 'swoosh'. Sau đó quấn băng quấn (cuff) vào chân hoặc đuôi, bơm khí để tạm thời chặn dòng máu rồi từ từ xả ra, đọc áp lực tại thời điểm âm thanh dòng máu bắt đầu nghe thấy trở lại. Giá trị đo được lúc này là huyết áp tâm thu (huyết áp tối đa).

Chỉ số huyết áp bình thường ở chó·mèo

Đây là các chỉ số tham khảo chủ nuôi nên biết. Tuy nhiên, do có thể thay đổi tùy theo môi trường kiểm tra và mức độ căng thẳng của thú cưng, nên xem giá trị trung bình của 5~7 lần đo thay vì chỉ 1 lần.

Tiêu chuẩn huyết áp tâm thu (mmHg)

Hạng mục	Chó	Mèo	Phân loại trạng thái
Bình thường (huyết áp bình thường)	Dưới ~140	Dưới ~140	An toàn
Ranh giới (tiền tăng huyết áp)	140~159	140~159	Theo dõi
Tăng huyết áp	160~179	160~179	Cân nhắc điều trị
Tăng huyết áp nặng	Trên 180	Trên 180	Điều trị ngay

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Nội khoa Thú y Quốc tế (ACVIM) năm 2018

Quy trình kiểm tra diễn ra như thế nào?

Kiểm tra huyết áp Doppler thường mất khoảng 5~10 phút. - Cố định: Đặt thú cưng nằm ở tư thế thoải mái trên lòng chủ nuôi trong phòng yên tĩnh. - Cạo lông: Cạo nhẹ hoặc thấm cồn vào lông ở một vị trí: chân trước·chân sau·đuôi. - Bôi gel: Bôi gel siêu âm lên vùng tiếp xúc của đầu dò. - Lắp băng quấn: Quấn băng quấn kích thước phù hợp, bơm và xả khí để đo. - Đo lặp lại: Ghi lại giá trị trung bình sau 5~7 lần đo.

Hình ảnh lắp đầu dò Doppler và băng quấn vào chân trước của mèo

Xác nhận kỹ trước khi kiểm tra

Cần chuẩn bị một số điều để đảm bảo đo chính xác. Phải đo sau khi đã nghỉ ngơi đủ thời gian kể từ khi đến bệnh viện. Nếu kích động·căng thẳng sẽ gây 'hội chứng áo choàng trắng' khiến hệ thần kinh giao cảm hoạt hóa, có thể đo huyết áp cao hơn thực tế một cách đáng kể. Ngoài ra nên tránh đo ngay sau khi ăn·vận động·tiểu tiện vì huyết áp sẽ dao động. Với thú cưng căng thẳng quá mức, có thể đo nhiều lần tại bệnh viện thú y gần nhà.

Khi nào cần kiểm tra huyết áp?

Theo sách giáo khoa Nội khoa Thú y, các tình huống dưới đây bắt buộc phải theo dõi huyết áp. - Suy thận mãn tính: Là bệnh điển hình đi kèm tăng huyết áp. - Bệnh tim: Bắt buộc phải theo dõi suy tim·bệnh van tim. - Bệnh nội tiết: Bao gồm hội chứng Cushing, cường giáp. - Bệnh tiểu đường: Dùng để quản lý biến chứng mạch máu. - Thú cưng già: Chó·mèo từ 7 tuổi khuyến nghị khám 1~2 lần/năm. - Trước và sau gây mê: Hạ huyết áp·tăng huyết áp đều là tín hiệu nguy hiểm.

Phương pháp Doppler so với phương pháp Oscillometric

Có hai phương pháp đo huyết áp không xâm lấn thường dùng trong phòng khám thú y là phương pháp Doppler và phương pháp Oscillometric. Đây là hai phương pháp đo không xâm lấn phổ biến nhất trong lâm sàng. Phương pháp Doppler là cách đọc áp lực tại thời điểm âm thanh dòng máu nghe thấy trở lại khi xả băng quấn, tức là huyết áp tâm thu. Phương pháp Doppler thường được sử dụng cho mèo hoặc chó nhỏ. Tuy nhiên, cách sử dụng thiết bị nào và kết quả đo phụ thuộc vào thiết bị·vị trí·tư thế sử dụng nên tốt nhất nên hỏi trực tiếp bệnh viện nơi khám.

Mèo cần đặc biệt chú ý hơn

Mèo có tỷ lệ mắc suy thận mãn tính cao, và tăng huyết áp được biết là đi kèm rất phổ biến ở mèo mắc các bệnh như suy thận hoặc cường giáp. Vấn đề là tăng huyết áp ở mèo có thể gây bệnh võng mạc, làm tổn thương võng mạc và dẫn đến mù lòa cấp tính. Có trường hợp không có triệu chứng gì rồi đột nhiên mất thị lực. Vì tăng huyết áp có thể gây tổn thương các cơ quan đích bao gồm mắt, nên khuyến nghị mèo từ 7 tuổi nên kiểm tra huyết áp 1~2 lần/năm.

Có thể đo huyết áp tại nhà không?

Hiện tại việc đo chính xác tại nhà là khó khăn. Máy đo huyết áp gia đình dành cho người có kích thước băng quấn·vị trí động mạch khác nên không phù hợp với thú cưng và sai số rất lớn. Thay vào đó, để giảm căng thẳng khi đo tại bệnh viện, có thể mang theo chăn·đồ chơi quen thuộc, hoặc thực hiện 'huấn luyện bàn khám' bằng cách chỉ cho ăn vặt và rời đi mà không đo trong lần đầu đến thăm sẽ giúp lấy được giá trị chính xác.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Đo huyết áp Doppler có đau không?

Không đau. Chỉ có cảm giác bị siết nhẹ bởi băng quấn, đầu dò chỉ đặt nhẹ lên da nên hầu hết thú cưng đều chịu đựng tốt.

Chi phí kiểm tra là bao nhiêu?

Khác nhau tùy bệnh viện nên khó cung cấp số tiền chính xác. Tốt nhất nên hỏi trực tiếp bệnh viện dự định đến.

Cần đo bao lâu một lần?

Chó·mèo trưởng thành khỏe mạnh là 1 lần/năm, nếu già từ 7 tuổi hoặc có bệnh mãn tính thì nên kiểm tra mỗi 3~6 tháng.

Nếu kết quả huyết áp cao thì có thể đo lại không?

Có, có thể do căng thẳng. Thường sẽ đo lại 2~3 lần cách nhau vài ngày rồi dựa vào giá trị trung bình để đánh giá.

Có thể cho ăn trước khi kiểm tra huyết áp không?

Nếu chỉ kiểm tra huyết áp thì không cần nhịn ăn. Tuy nhiên nếu làm xét nghiệm máu cùng lúc thì có thể cần nhịn ăn 8~12 giờ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Câu hỏi thường gặp về khối u mũi ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về kết quả nghe phổi ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về chứng liệt thanh quản ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về nhiễm trùng đường hô hấp do nấm (Aspergillus) ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về chứng giãn vòm miệng ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Câu hỏi thường gặp về thoát vị cơ hoành ở chó — Những điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Viêm mũi mãn tính và dịch tiết mũi ở chó: Những câu hỏi thường gặp — Điều cốt lõi mà chủ nuôi cần biết

Tài liệu tham khảo

[1] Advanced Monitoring for Small Animal Emergency and Critical Care, 2nd Ed, Chapter: Doppler Ultrasound Blood Pressure Monitoring

[2] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed, Chapter: Systemic Hypertension

[3] The Cat, Clinical Medicine and Management, 2nd Edition, Chapter: Blood Pressure Measurement

[4] Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats, Chapter 14: Pulmonary Hypertension and Doppler Assessment