Thích

Chia sẻ

Chỉ số bão hòa oxy (SpO2) là gì? — Mức bình thường và ngưỡng nguy hiểm bắt đầu từ đâu

Hô hấpHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chỉ số bão hòa oxy (SpO2) là tỷ lệ hemoglobin trong máu liên kết với oxy. Chúng tôi đã tổng hợp dễ dàng các mức bình thường và ngưỡng nguy hiểm cho thú cưng, cũng như phương pháp đo lường.

Chỉ số bão hòa oxy (SpO2) là gì?

Bác sĩ thú y đang đo chỉ số bão hòa oxy bằng máy đo nồng độ oxy trong máu (pulse oximeter) kẹp vào ngón chân của chó

Chỉ số bão hòa oxy (SpO2) là con số biểu thị bằng phần trăm (%) mức độ hemoglobin trong máu liên kết với oxy. Nói một cách đơn giản, đây là chỉ số cho biết 'máu vận chuyển oxy đến các bộ phận trong cơ thể tốt như thế nào'. Cả chó và mèo đều ở mức bình thường nếu trên 95%, và nếu giảm xuống dưới 90% thì cần được bác sĩ thú y khám ngay lập tức. Nếu thấy thở nhanh hoặc lưỡi·nướu chuyển sang màu tím, hãy nghi ngờ tình trạng thiếu oxy.

Tại sao chỉ số bão hòa oxy lại quan trọng?

Tất cả các tế bào trong cơ thể đều cần oxy để tạo ra năng lượng. Khi thiếu oxy (tình trạng thiếu oxy), các cơ quan quan trọng như não·tim sẽ bị tổn thương đầu tiên. Đặc biệt, thú cưng mắc bệnh phổi·tim có thể đang ở trạng thái 'thiếu oxy tiềm ẩn' với lượng oxy trong máu thấp dù trông bên ngoài vẫn khỏe mạnh. Việc đo SpO2 đóng vai trò như 'đèn tín hiệu sinh học' báo nhanh mức độ nguy hiểm của bé.

Ý nghĩa theo từng mức chỉ số bão hòa oxy

Hạng mục	Chỉ số	Trạng thái	Xử lý
95~100%	Bình thường	Tiếp tục quan sát	—
90~94%	Thiếu oxy nhẹ	Xác định nguyên nhân·chuẩn bị cung cấp oxy	—
85~89%	Thiếu oxy nghiêm trọng	Di chuyển đến bệnh viện ngay·điều trị oxy	—
Dưới 84%	Thiếu oxy rất nghiêm trọng (cấp cứu)	Đảm bảo đường thở·cấp oxy ngay lập tức khám cấp cứu	—

Theo sách giáo khoa Nội khoa thú y. SpO2 dưới 90% là thiếu oxy nghiêm trọng và có thể đe dọa tính mạng (Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed). Có thể có sai số tùy điều kiện đo

Cách đo lường? Máy đo nồng độ oxy trong máu (Pulse Oximeter)

Tại các bệnh viện thú y, người ta sử dụng thiết bị hình kẹp gọi là máy đo nồng độ oxy trong máu (Pulse Oximeter). Chủ yếu kẹp vào lưỡi·tai·ngón chân·gốc đuôi để chiếu ánh sáng xuyên qua và đo lường. Việc kiểm tra chỉ mất vài chục giây, không cần kim chích hay lấy máu nên bé hầu như không bị căng thẳng. Nếu lông quá dày hoặc run rẩy nhiều có thể gây sai số, vì vậy việc giữ bé yên và ổn định trong quá trình đo là rất quan trọng.

Hình minh họa cận cảnh máy đo nồng độ oxy trong máu dạng kẹp được gắn vào lưỡi chó

Khi gặp trường hợp này thì đến bệnh viện ngay!

Nếu thấy một trong các dấu hiệu dưới đây, khả năng cao SpO2 đã giảm đột ngột. Đừng chờ đợi ở nhà mà hãy đến khám cấp cứu ngay lập tức. Thay đổi màu nướu·lưỡi: Chuyển sang màu tím·xanh·xám thay vì màu hồng Tần số thở bất thường: Thở nhanh và gấp rõ rệt hơn bình thường dù đang nghỉ ngơi Thở há miệng kéo dài: Mèo thở bằng miệng (rất nguy hiểm) Mất thăng bằng·giảm ý thức: Loạng choạng hoặc phản ứng chậm Thở bằng bụng: Bụng phập phồng mạnh và thở khó khăn

Nguyên nhân khiến chỉ số bão hòa oxy giảm

Có ba nguyên nhân chính khiến SpO2 giảm.

Nguyên nhân liên quan đến phổi: Viêm phổi, hẹp phế quản, phù phổi, hen suyễn (mèo), khối u phổi

Nguyên nhân liên quan đến tim: Suy tim, hở van hai lá, tăng huyết áp phổi

Vấn đề đường thở·thoáng khí: Hội chứng đầu ngắn, liệt thanh quản, xẹp khí quản, hít phải dị vật

Ngoài ra, SpO2 có thể giảm khi cung cấp oxy không đủ trong quá trình phục hồi sau gây mê. Mặt khác, trong trường hợp thiếu máu nghiêm trọng, dù chỉ số SpO2 đo được bình thường nhưng tổng lượng vận chuyển oxy trong máu (CaO2) thực tế có thể giảm, khiến oxy không được cung cấp đầy đủ cho các mô. Do đó, chỉ dựa vào chỉ số SpO2 không thể xác định được mọi tình trạng thiếu oxy, vì phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau tùy theo nguyên nhân nên việc chẩn đoán chính xác là quan trọng nhất.

Hình minh họa giáo dục chỉ ra các bộ phận chính trong hệ hô hấp·tim mạch của chó gây ra tình trạng thiếu oxy

Có thể đo tại nhà không?

Không khuyến nghị sử dụng máy đo nồng độ oxy trong máu dành cho người cho thú cưng. Máy đo mạch oxy hóa vốn là thiết bị có giới hạn đo lường, độ chính xác có thể giảm ở các vùng có niêm mạc đậm màu hoặc nhiều lông. Vì vậy, sách giáo khoa cũng khuyến cáo không nên phụ thuộc quá mức vào duy nhất máy đo mạch oxy hóa. Hơn nữa, cấu trúc vị trí đo ở động vật khác người nên sai số có thể lớn hơn. Thay vào đó, hãy quan sát kỹ hình ảnh và tần số thở khi nghỉ ngơi và lấy trạng thái bình thường của bé làm chuẩn. Nếu thấy thở nhanh rõ rệt hoặc trông khó khăn hơn bình thường, để đảm bảo an toàn nên đến bệnh viện để được đánh giá chính xác.

Đặc biệt lưu ý với giống đầu ngắn và mèo già

Các giống đầu ngắn như French Bulldog·Pug·Shih Tzu có cấu trúc đường thở hẹp nên SpO2 có thể thấp ngay cả khi bình thường. Có nguy cơ giảm đột ngột vào những ngày nóng, khi kích động hoặc khi lên máy bay. Mèo thường mắc hen suyễn·bệnh cơ tim, các triệu chứng thường ẩn và đột ngột trở nặng. Khi thấy thở khò khè hoặc bắt đầu thở há miệng, cần được khám cấp cứu ngay lập tức.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Mức chỉ số bão hòa oxy bình thường ở chó là bao nhiêu %?

Trên 95% là bình thường. Nếu giảm xuống dưới 90% được coi là thiếu oxy nghiêm trọng và có thể đe dọa tính mạng, cần được bác sĩ thú y khám ngay lập tức.

Có thể dùng máy đo chỉ số bão hòa oxy dành cho người cho chó không?

Không khuyến nghị. Sai số lớn do khác biệt cấu trúc lông và da, có thể an tâm sai với chỉ số không chính xác dẫn đến chậm trễ điều trị. Cần đo bằng thiết bị chuyên dụng cho bệnh viện thú y để chính xác.

Nếu chỉ số bão hòa oxy thấp thì sẽ được điều trị như thế nào?

Tùy thuộc vào nguyên nhân. Trong trường hợp cấp cứu sẽ cung cấp oxy bằng buồng oxy·mặt nạ oxy, đồng thời tìm nguyên nhân gốc (viêm phổi·suy tim...) để điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật.

Nếu lưỡi chuyển sang màu xanh thì có phải luôn là vấn đề về chỉ số bão hòa oxy không?

Đây thường là dấu hiệu của tình trạng thiếu oxy (tím tái). Tuy nhiên, trong trường hợp thiếu máu nghiêm trọng, dù chỉ số SpO2 có thể vẫn nằm trong khoảng bình thường, nhưng tổng lượng oxy được vận chuyển trong máu giảm sút, dẫn đến việc cung cấp oxy cho các mô không đủ. Các nguyên nhân khác như hạ thân nhiệt cũng có thể gây ra thay đổi màu sắc niêm mạc, vì vậy nếu nhận thấy sự thay đổi màu sắc, bạn cần đưa thú cưng đến cơ sở thú y để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân.

Việc đo chỉ số bão hòa oxy có được bao gồm trong kiểm tra sức khỏe không?

Thường không được bao gồm trong kiểm tra cơ bản, nhưng bắt buộc phải đo khi nghi ngờ bệnh hô hấp·tim mạch hoặc trước sau khi gây mê. Đối với giống đầu ngắn·thú cưng già nên kiểm tra định kỳ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 nguyên tắc cốt lõi trong việc quản lý hen suyễn ở mèo do bác sĩ thú y chỉ ra, cùng các tiêu chí lựa chọn sản phẩm

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu về cách chăm sóc thuốc giãn phế quản cho chó

Tổng hợp các tiêu chí lựa chọn và gợi ý sản phẩm tốt nhất để chăm sóc tim mạch thông qua theo dõi nhịp thở (RR) của mèo trong khi ngủ

Nếu cholesterol của bé cao — Nguyên nhân tăng lipid máu và điểm quản lý chế độ ăn

Tổng hợp các loại rối loạn nhịp tim ở chó và phương pháp điều trị

Hướng dẫn điều trị cung cấp oxy (tủ·ống)

Quản lý hạ thân nhiệt sau phẫu thuật, tại sao quan trọng và phải làm gì?

Hướng dẫn hoàn chỉnh về thang đo đánh giá đau ở thú cưng

Các chỉ số theo dõi trong khi gây mê, kiểm tra như thế nào tại bệnh viện?

Chỉ định và hiệu quả của truyền albumin

Tài liệu tham khảo

[1] Stockham SL, Scott MA. Fundamentals of Veterinary Clinical Pathology, 3rd Edition. Wiley-Blackwell

[2] Silverstein DC, Hopper K. Small Animal Critical Care Medicine, 2nd Edition. Elsevier