Thích
Chia sẻ
멍실장
항문낭 적출술 과정

Quy trình phẫu thuật cắt bỏ túi hậu môn

Miễn dịchHỏi & ĐápDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Phẫu thuật cắt bỏ túi hậu môn là thủ thuật ngoại khoa loại bỏ túi hậu môn bị viêm mãn tính hoặc có khối u. Chúng tôi đã tổng hợp toàn bộ quy trình, thời gian phục hồi và các lưu ý.

Phẫu thuật cắt bỏ túi hậu môn là gì?

Con chó nằm thoải mái trên bàn khám
Phẫu thuật cắt bỏ túi hậu môn là thủ thuật ngoại khoa loại bỏ túi tiết nằm ở hai bên hậu môn của chó. Điểm mấu chốt là chỉ lựa chọn khi đã xác nhận có áp xe tái phát hoặc khối u. Viêm đơn giản sẽ được điều trị bằng thuốc và rửa trước, còn nếu nhiễm trùng hoặc áp xe tái phát trên 2 lần hoặc nghi ngờ khối u thì mới cân nhắc cắt bỏ. Thời gian phẫu thuật và thời gian nằm viện sẽ thay đổi tùy theo tình trạng cá thể và phạm vi tổn thương, vì vậy việc tham khảo kỹ với bác sĩ thú y phụ trách trước phẫu thuật là rất quan trọng.

Trường hợp nào cần phẫu thuật?

Không phải mọi vấn đề về túi hậu môn đều là đối tượng phẫu thuật. Trong các tình huống dưới đây, bác sĩ thú y sẽ khuyên cắt bỏ.
Viêm túi hậu môn mãn tính: Trường hợp nhiễm trùng hoặc áp xe tái phát trên 2 lần
Vỡ túi hậu môn: Trường hợp vỡ đến cả da tạo thành rò (lỗ)
Khối u túi hậu môn: Khối u túi hậu môn phần lớn là ác tính, nếu xác nhận có khối u thì khuyến nghị cắt bỏ ngoại khoa sớm
Bất thường cấu trúc: Trường hợp ống quá hẹp hoặc bị tắc không thể bài tiết
Chỉ vì lý do phải nặn thường xuyên thì không phẫu thuật.

So sánh phương pháp rạch

Hạng mụcĐóng (Closed)Mở (Open)
Phương phápRạch xung quanh túi và loại bỏ hoàn toànMở túi, tách niêm mạc thành trong rồi loại bỏ
Ưu điểmÍt nhiễm bẩn, phục hồi nhanhLoại bỏ chắc chắn cả túi nhỏ
Nhược điểmNguy cơ tái phát nếu túi vỡCó thể gây nhiễm bẩn mô xung quanh
Trường hợp thường dùngTrường hợp thông thường có viêm·khối uTrường hợp túi dính nghiêm trọng

Theo Fossum, Small Animal Surgery 5th Ed

Quy trình chuẩn bị trước phẫu thuật

Trước phẫu thuật cần nhịn ăn trong một khoảng thời gian nhất định để tiến hành gây mê toàn thân an toàn. Thời gian nhịn ăn và nhịn uống sẽ thay đổi tùy theo tuổi, cân nặng, bệnh nền nên không được tự ý quyết định mà tuân thủ đúng hướng dẫn của bệnh viện phụ trách là an toàn nhất. Sau khi đến bệnh viện sẽ tiến hành các xét nghiệm dưới đây.
Xét nghiệm máu: Xác nhận tính an toàn gây mê (chỉ số gan·thận)
Điện tâm đồ·X-quang ngực: Cần thiết khi là chó già hoặc có bệnh nền
Siêu âm vùng hậu môn: Xác nhận kích thước túi·dính·phạm vi khối u
Khám trực tràng bằng ngón tay: Xác nhận hạch bạch huyết xung quanh·cấu trúc khung chậu
Đặc biệt nếu nghi ngờ khối u túi hậu môn thì cần kiểm tra trước xem có kèm theo tăng canxi huyết hay không, nếu có thì khuyến nghị điều chỉnh trước phẫu thuật. Tùy theo kết quả xét nghiệm mà loại thuốc gây mê và phạm vi phẫu thuật sẽ được điều chỉnh.
Con chó được khám trước phẫu thuật

Quy trình từng bước phẫu thuật

Sau khi gây mê toàn thân, cố định ở tư thế nằm sấp, cạo lông vùng hậu môn và khử trùng.
Bước 1: Chèn dụng cụ thăm dò nhận dạng vào lỗ mở túi hậu môn để xác nhận ranh giới của túi
Bước 2: Rạch da bên ngoài túi hình elip
Bước 3: Tách cẩn thận giữa cơ thắt hậu môn và túi (bảo tồn thần kinh trực tràng đuôi·mạch máu là mấu chốt)
Bước 4: Loại bỏ hoàn toàn túi và ống
Bước 5: Sau khi cầm máu thì khâu vùng rạch, theo sách giáo khoa phẫu thuật ung thư thú y thì thường khâu một lớp và chỉ áp dụng khâu hai lớp khi vùng khâu bị căng quá mức
Việc khâu cần tối thiểu hóa lực căng càng nhiều càng tốt, nếu thực hiện cả hai bên trái phải thì thời gian sẽ kéo dài gấp đôi.

Biến chứng cần lưu ý trong phẫu thuật

Xung quanh túi hậu môn có dây thần kinh điều khiển bài tiết phân (thần kinh trực tràng đuôi, caudal rectal nerve) đi qua. Theo sách giáo khoa phẫu thuật thú y, nếu làm tổn thương dây thần kinh này có thể gây ra mất kiểm soát phân tạm thời hoặc vĩnh viễn. Nếu chỉ một bên thần kinh bị tổn thương thì có thể phục hồi sau một khoảng thời gian nếu bên đối diện còn nguyên vẹn, nhưng nếu cả hai bên đều bị tổn thương thì có thể dẫn đến mất kiểm soát phân vĩnh viễn. Vì vậy việc tách chính xác của bác sĩ phẫu thuật giàu kinh nghiệm là quan trọng, và trước phẫu thuật chủ nuôi bắt buộc phải được giải thích về khả năng mất kiểm soát phân·vết khâu bị mở·nhiễm trùng.

Thời gian phục hồi và chăm sóc tại nhà

Sau khi xuất viện 10~14 ngày là giai đoạn cốt lõi của việc phục hồi.
Mặc vòng cổ Elizabeth: Mặc 24 giờ cho đến khi tháo chỉ
Quan sát bài tiết: Kiểm tra xem có đau khi đi vệ sinh·có máu trong phân trong 48 giờ đầu
Điều chỉnh chế độ ăn: Dùng thức ăn ướt mềm để phân mềm (táo bón gây áp lực lên vết khâu)
Hạn chế đi dạo: 5 ngày đầu chỉ đi vệ sinh trong nhà, sau đó có thể đi dạo ngắn
Khử trùng vết thương: Khử trùng 1~2 lần/ngày bằng dung dịch khử trùng được kê đơn
Chỉ khâu thường được tháo sau 10~14 ngày.
Con chó mặc vòng cổ Elizabeth nghỉ ngơi tại nhà

Nếu thấy dấu hiệu này thì đến bệnh viện ngay

Trong thời gian phục hồi nếu xuất hiện các triệu chứng dưới đây thì liên hệ ngay với bệnh viện phụ trách. Vết khâu chảy máu·mủ·sưng nghiêm trọng Không thể đi vệ sinh trên 24 giờ hoặc táo bón kéo dài Mất kiểm soát phân (trạng thái phân chảy ra ngoài không ý thức) Sốt (trên 39.5℃) hoặc mất hoàn toàn cảm giác ngon miệng Tiếp tục hành vi kéo mông trên sàn nhà hoặc chà xát mạnh Đặc biệt mất kiểm soát phân có thể là dấu hiệu tổn thương thần kinh nên cần tái khám ngay lập tức không được trì hoãn.

Khả năng tái phát sau phẫu thuật?

Theo sách giáo khoa phẫu thuật thú y, nếu loại bỏ hoàn toàn cả hai túi hậu môn thì viêm túi hậu môn tự nó sẽ không tái phát. Tuy nhiên nếu còn sót lại một phần thành trong của túi trong quá trình phẫu thuật thì hiếm khi rò hoặc áp xe có thể xuất hiện trở lại. Trường hợp khối u (ung thư tuyến túi hậu môn) thì dù đã cắt bỏ hoàn toàn vẫn có thể tái phát tại chỗ hoặc di căn hạch bạch huyết nên cần khám định kỳ. Chu kỳ kiểm tra theo dõi sẽ thay đổi tùy theo có khối u hay không và tình trạng tổn thương, vì vậy việc lập kế hoạch khám cùng bác sĩ thú y phụ trách sau phẫu thuật là rất quan trọng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-26

Câu hỏi thường gặp

Sau phẫu thuật có gặp vấn đề khi đi vệ sinh không?
Hầu hết chó đều đi vệ sinh bình thường. Trong một số ít trường hợp, có thể xảy ra tình trạng són phân tạm thời; nếu chỉ một bên thần kinh trực tràng bị tổn thương, nhờ bên thần kinh đối diện vẫn nguyên vẹn mà chó có thể hồi phục trong vòng 4–6 tuần. Tuy nhiên, nếu cả hai bên thần kinh đều bị tổn thương, tình trạng són phân có thể trở thành vĩnh viễn, vì vậy việc trao đổi kỹ với bác sĩ thú y điều trị để đánh giá đầy đủ mức độ rủi ro cá nhân trước khi phẫu thuật là rất quan trọng.
Có thể chỉ phẫu thuật một bên không?
Nếu vấn đề chỉ xuất hiện ở một bên, bác sĩ có thể chỉ loại bỏ bên đó. Tuy nhiên, phẫu thuật cắt bỏ túi hậu môn thường được mô tả là loại bỏ cả hai túi hậu môn cùng lúc, nên trong các trường hợp mãn tính hoặc tái phát, bác sĩ thường khuyến nghị cắt bỏ cả hai bên. Phạm vi cắt bỏ chính xác sẽ do bác sĩ thú y phụ trách quyết định dựa trên vị trí và tình trạng của tổn thương.
Chi phí phẫu thuật là bao nhiêu?
Tùy thuộc vào bệnh viện, cân nặng, hai bên·một bên. Chi phí chính xác cần kiểm tra trực tiếp báo giá của bệnh viện phụ trách. Không nên tin tưởng các con số không có nguồn gốc.
Ngoài phẫu thuật có cách nào khác không?
Viêm đơn giản có thể quản lý bằng kháng sinh·rửa·thay đổi chế độ ăn. Nhưng nếu tái phát lặp lại hoặc có khối u thì cắt bỏ là giải pháp căn bản.
Chó già cũng có thể phẫu thuật được không?
Sau khi đánh giá rủi ro gây mê bằng xét nghiệm máu·khám tim nếu không có vấn đề thì có thể thực hiện. Ngược lại khi chẩn đoán khối u thì tiến triển tổn thương là tiêu chí quan trọng hơn tuổi.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Kudnig S.T., Séguin B., Veterinary Surgical Oncology, 2nd Ed, 2022

[2] Tobias K.M., Johnston S.A., Veterinary Surgery: Small Animal, 2nd Ed, 2018

[3] Fossum T.W., Small Animal Surgery, 5th Ed, 2019

Tổng hợp quy trình phẫu thuật cắt túi hậu môn — Từ gây mê đến phục hồi | Meongsiljang