Thích

Chia sẻ

Bệnh ghẻ ở chó (mạt ghẻ Sarcoptes)

Da/LôngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh ghẻ ở chó là bệnh nhiễm ký sinh trùng do mạt ghẻ Sarcoptes đào hang và sinh sản trong da gây ngứa dữ dội. Chẩn đoán sớm và điều trị bằng thuốc tẩy giun chính xác là then chốt.

Bệnh ghẻ ở chó là gì? Điều cốt lõi cần biết

Bệnh ghẻ ở chó là bệnh da ký sinh trùng do mạt ghẻ Sarcoptes (Sarcoptes scabiei var. canis) đào hang và đẻ trứng trong lớp biểu bì (lớp sừng) của da. Điều quan trọng nhất là chẩn đoán sớm. Nếu thấy ngứa dữ dội và rụng lông quanh mắt, mép tai, khuỷu tay, gót chân (khớp cổ chân sau), và vùng bụng, hãy đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Bệnh ghẻ có tính lây lan rất cao và có thể lây sang người chăm sóc, nếu không điều trị đúng cách cho chó, cả gia đình có thể cùng chịu đựng.

Nguyên nhân và đường lây nhiễm

Nguyên nhân gây bệnh ghẻ là mạt ghẻ rất nhỏ có kích thước 0,2~0,4mm (200~400μm). Mạt cái sau khi giao phối sẽ chui vào biểu bì, đào hang và đẻ trứng bên trong. Mạt ghẻ trải qua 4 giai đoạn: trứng → ấu trùng → thanh trùng → trưởng thành, và một vòng đời từ trứng đến trứng mất khoảng 14~21 ngày tùy điều kiện môi trường. Quá trình này lặp lại trên da và tiếp tục sinh sản. - Lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp: Lây ngay lập tức khi chơi hoặc nằm cạnh chó bị nhiễm - Lây nhiễm qua môi trường: Đã ghi nhận lây lan gián tiếp qua các vật trung gian (fomite) như lông, chăn hoặc dụng cụ làm đẹp - Lây qua động vật hoang dã: Có thể bị nhiễm ở các đường đi bộ tiếp xúc với động vật ăn thịt hoang dã như cáo

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Khác với các bệnh da khác, bệnh ghẻ có đặc điểm là ngứa không thể chịu đựng được. Nếu thấy 2 triệu chứng trở lên dưới đây, hãy nghi ngờ bệnh ghẻ. - Ngứa dữ dội: Gãi và cắn đến mức không thể ngủ được cả ban đêm - Rụng lông mép tai: Lông rụng từ mép tai và có vảy - Phát ban ở khuỷu tay và bụng: Các nốt sẩn đỏ và vảy xuất hiện ở vùng da hở - Phản xạ tai-chân (Pinnal-Pedal Reflex): Khi chà xát mép tai, phản xạ gãi bằng chân sau xuất hiện - Giảm cân: Không ngủ được do ngứa khiến tình trạng sức khỏe suy giảm nhanh chóng

Triệu chứng giai đoạn đầu của bệnh ghẻ - rụng lông và vảy ở mép tai

Dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, hãy đến bệnh viện trong vòng 24 giờ. Bệnh ghẻ nếu để lâu sẽ dẫn đến nhiễm khuẩn thứ cấp, kéo dài thời gian điều trị và có thể lây sang người chăm sóc. - Ngứa kéo dài hơn 48 giờ và ngày càng nghiêm trọng - Da có mủ hoặc mùi hôi - Phát ban lan nhanh khắp cơ thể - Người chăm sóc xuất hiện phát ban đỏ ở cánh tay và bụng (nghi ngờ bệnh lây từ động vật sang người) - Kèm theo giảm ăn uống và mệt mỏi

Phương pháp chẩn đoán

Việc chẩn đoán bệnh ghẻ thực ra khá khó khăn. Mạt ghẻ ẩn sâu trong da nên thường bị bỏ sót trong xét nghiệm. - Xét nghiệm cạo da sâu (Deep Skin Scraping): Cạo sâu nhiều vùng hay phát bệnh như gót chân, khuỷu tay, mép tai và kiểm tra mạt, trứng, chất thải dưới kính hiển vi. Đây là xét nghiệm tiêu chuẩn đáng tin cậy nhất, nhưng độ nhạy thấp đến mức chỉ dương tính ở khoảng 50% chó bị nhiễm, nên kết quả âm tính không có nghĩa là không bị bệnh ghẻ - Xét nghiệm phản xạ tai-chân (Pinnal-Pedal Reflex): Nếu xuất hiện phản xạ gãi bằng chân sau khi chà xát mép tai, đó là manh mối để nghi ngờ bệnh ghẻ - Chẩn đoán điều trị (Trial Therapy): Nếu không thấy mạt nhưng triệu chứng điển hình, hãy cho dùng thuốc tẩy giun phù hợp và xác nhận bằng việc triệu chứng biến mất - Xét nghiệm huyết thanh (ELISA): Phương pháp xét nghiệm đã có nhưng vẫn cần xác minh thêm, được sử dụng bổ trợ trong các trường hợp nghi ngờ mãn tính

So sánh thuốc điều trị bệnh ghẻ

Hạng mục	Selamectin (thuốc bôi)	Isoxazoline (thuốc uống)	Ivermectin (tiêm/uống)
Phương pháp dùng thuốc	Bôi sau gáy	Uống dạng thức ăn	Tiêm hoặc uống
Chu kỳ dùng thuốc	2~3 lần cách 2 tuần	1 lần hoặc 1 lần/tháng	Bác sĩ thú y quyết định
Thời gian bắt đầu có hiệu quả	24~48 giờ	8~24 giờ	24~48 giờ
Tiện lợi cho người chăm sóc
An toàn cho Collie·Shetland	An toàn	An toàn	Cần thận trọng

Loại thuốc, liều lượng và chu kỳ thực tế do bác sĩ thú y quyết định dựa trên cân nặng và tình trạng sức khỏe.

Quá trình điều trị và chăm sóc

Theo giáo trình nội khoa thú y, điều trị bệnh ghẻ cần thực hiện đồng thời 3 việc: dùng thuốc tẩy giun + quản lý môi trường + điều trị nhiễm khuẩn thứ cấp. - Dùng thuốc tẩy giun: Nhóm Isoxazoline (như Fluralaner) hiện là lựa chọn hàng đầu. Các thuốc bôi như Selamectin, Moxidectin cũng hiệu quả - Điều trị nhiễm khuẩn thứ cấp: Nếu vết thương do gãi bị nhiễm khuẩn, hãy dùng kháng sinh song song - Giảm ngứa: Trong 1~2 tuần đầu, dùng thuốc chống viêm như Prednisolon trong thời gian ngắn để giảm gãi - Ngăn chặn lây lan: Tất cả vật nuôi sống cùng phải được điều trị để ngăn tái nhiễm

Hình ảnh đang bôi thuốc tẩy giun lên cổ chó

Các điểm chăm sóc có thể làm tại nhà

Quản lý môi trường trong nhà cũng quan trọng như điều trị tại bệnh viện. Mạt ghẻ có thể sống sót 2~3 tuần trên lông, chăn, gối. - Giặt chăn gối, đồ chơi: Giặt bằng nước nóng trên 60 độ hoặc phơi dưới ánh nắng - Hút bụi, hơi nước: Hút bụi và làm sạch bằng hơi nước thảm, ghế sofa để tiêu diệt mạt - Cách ly: Giảm thiểu tiếp xúc với vật nuôi khác trong 2 tuần đầu điều trị - Vệ sinh người chăm sóc: Rửa tay kỹ sau khi chạm vào trẻ, nếu người chăm sóc xuất hiện phát ban đỏ hãy đến khoa da liễu - Lịch tái khám: Cần tái khám sau 2 tuần để xác nhận khỏi bệnh

Hình ảnh đang giặt đồ dùng của vật nuôi trong máy giặt

Lưu ý theo giống và thể chất

Các giống chó chăn cừu như Collie, Shetland Sheepdog, Australian Shepherd, Border Collie có thể có khiếm khuyết gen nhạy cảm với thuốc (MDR1). Nếu có khiếm khuyết gen này, các thuốc tẩy giun như Ivermectin, Milbemycin có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng (run rẩy, hôn mê). Đối với các giống này, nên làm xét nghiệm gen trước khi chọn thuốc tẩy giun hoặc sử dụng nhóm Isoxazoline hoặc Selamectin an toàn hơn. Hãy xem thêm hướng dẫn xét nghiệm gen nhạy cảm với thuốc cho chó.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Bệnh ghẻ có lây sang người không?

Có, có thể lây. Mạt ghẻ ở chó không sống lâu trên da người nhưng có thể gây phát ban đỏ và ngứa ở cánh tay, bụng, lưng. Sau khi điều trị xong cho chó, triệu chứng ở người chăm sóc phần lớn sẽ biến mất trong 2~3 tuần. Nếu triệu chứng nghiêm trọng, hãy đến khám da liễu.

Thời gian điều trị bệnh ghẻ mất bao lâu?

Trường hợp nhẹ có thể khỏi trong 2~4 tuần với 1~2 lần dùng thuốc tẩy giun. Trường hợp nặng hoặc có nhiễm khuẩn thứ cấp có thể mất 6~8 tuần. Ngứa thường giảm đáng kể trong 1~2 tuần đầu điều trị, nhưng việc xác nhận khỏi bệnh phải do bác sĩ thú y tái khám.

Bệnh ghẻ và bệnh ghẻ Demodex khác nhau như thế nào?

Bệnh ghẻ gây ngứa dữ dội, trong khi bệnh ghẻ Demodex hầu như không ngứa hoặc ngứa nhẹ. Bệnh ghẻ có tính lây lan cao và lây sang người, còn mạt Demodex là mạt thường trú trên da bình thường nên không lây. Việc phân biệt có thể thực hiện qua xét nghiệm cạo da sâu.

Có thể tiếp tục đi dạo không?

Trong 2 tuần đầu điều trị cần tránh tiếp xúc với chó khác. Đi dạo ngắn trên các tuyến đường ít người qua lại, hạn chế đến quán cà phê cho chó và sân chơi cho đến khi xác nhận khỏi bệnh. Sau khi đi dạo, hãy chải lông và lau bằng khăn ướt để giảm mạt môi trường.

Nếu nhà có vật nuôi khác thì phải làm sao?

Tất cả chó sống cùng phải được điều trị cùng nhau bất kể có triệu chứng hay không. Nếu chỉ điều trị một con, bệnh sẽ lây lại từ con khác và tái nhiễm lặp đi lặp lại. Mèo ít khi bị nhiễm mạt ghẻ ở chó nhưng nếu tiếp xúc nhiều hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Thuốc tim Furosemide cho chó — Tác dụng, tác dụng phụ và thời điểm cần đến bệnh viện

Chó mắc bệnh tim có thể đi dạo không — Tiêu chí hạn chế vận động và dấu hiệu nguy hiểm

Chó bị bệnh tim nên cho ăn gì — Những điều cốt lõi về chế độ ăn theo toa cho tim và quản lý

Khi nào chó cần dùng thuốc chẹn beta — Từ hiệu quả đến tác dụng phụ và cách quản lý

Thuốc tim cho chó: Thuốc ức chế ACE — Hiệu quả, tác dụng phụ và lưu ý quản lý dùng thuốc

X quang ngực mèo: kích thước tim — phì đại tim, chẩn đoán và điều trị

Mèo nhà cứ bị sốt — Nguyên nhân viêm nội tâm mạc và thời điểm điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition, Chapter on Ectoparasitic Diseases

[2] Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases, Chapter 7

[3] Shoorijeh, S.J., Ghasrodashti, A.R., Tamadon, A. et al. (2008). Seasonal frequency of ectoparasite infestation in dogs from Shiraz, Southern Iran. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 32(4): 309-313

[4] Current Research in Parasitology & Vector-Borne Diseases 1: 100035 (2021)