Thích
Chia sẻ
멍실장
인슐린종(췌장 종양) 가이드

Hướng dẫn về u insulin (khối u tuyến tụy)

Miễn dịchCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U insulin ở chó là khối u tuyến tụy tiết quá nhiều insulin. Co giật hạ đường huyết và ngất xỉu là dấu hiệu điển hình, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

U insulin là gì?

Bác sĩ thú y khám cho chó già
U insulin ở chó là khối u thần kinh nội tiết có chức năng phát sinh từ tế bào beta tuyến tụy và tiết quá nhiều insulin. Điều quan trọng nhất là quản lý hạ đường huyết. Nếu các dấu hiệu như ngất xỉu, co giật, yếu chân sau lặp lại, cần kiểm tra đường huyết lúc đói. Về mặt mô học, u insulin có thể trông lành tính nhưng phần lớn có diễn tiến ác tính, tuy nhiên có thể kiểm soát triệu chứng lâu dài nhờ phẫu thuật sớm như cắt một phần tuyến tụy. Ngoài ra, u insulin được biết đến là khối u thần kinh nội tiết có chức năng phổ biến nhất ở chó, vì vậy không được xem nhẹ các dấu hiệu hạ đường huyết.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

U insulin là khối u có chức năng do tế bào đảo tụy (tế bào beta) tăng sinh bất thường. Tuyến tụy bình thường sẽ ngừng tiết insulin khi đường huyết thấp, nhưng tế bào khối u liên tục tiết insulin bất kể mức đường huyết. Do đó, tình trạng hạ đường huyết nghiêm trọng lặp lại ngay cả khi đói. U insulin là khối u thần kinh nội tiết có chức năng phổ biến nhất ở chó, phần lớn có diễn tiến ác tính và đặc biệt dễ di căn đến gan và hạch bạch huyết khu vực. Hiện tại, dựa trên bằng chứng sách giáo khoa được cung cấp, chưa xác lập được giống nào đặc biệt dễ mắc hay nguyên nhân di truyền rõ ràng.

Nếu thấy các triệu chứng này hãy nghi ngờ

Giai đoạn đầu triệu chứng mơ hồ nên dễ bị hiểu nhầm là 'do tuổi tác'. Nếu các dấu hiệu dưới đây lặp lại, hãy kiểm tra kỹ. - Suy nhược: Ngồi bệt hoặc mệt mỏi nhanh khi đi dạo - Yếu chân sau: Đột ngột loạng choạng hoặc ngồi bệt xuống - Co giật: Mất ý thức hoặc run rẩy - Hành vi lạ: Đứng đờ đẫn hoặc không phản ứng khi gọi - Thay đổi khẩu vị: Đói nhưng sau khi ăn thì rũ rượi - Nặng hơn khi đói: Triệu chứng nặng hơn khi khoảng cách giữa các bữa ăn kéo dài
Chó già nằm bất lực và chủ nuôi

Dấu hiệu khẩn cấp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Co giật hạ đường huyết có thể dẫn đến tổn thương não. Nếu xuất hiện các tình huống dưới đây, hãy bôi mật ong hoặc nước đường lên nướu và đưa đến bệnh viện ngay lập tức. - Khi co giật không dừng lại hơn 5 phút - Khi không tỉnh lại - Khi co giật lặp lại hơn 2 lần trong ngày - Khi thân nhiệt giảm và nhịp thở yếu đi

Chẩn đoán như thế nào?

Trọng tâm của chẩn đoán là xác nhận đồng thời hạ đường huyết lúc đói và mức insulin cao không phù hợp. Bệnh viện thường kiểm tra theo trình tự sau. - Kiểm tra đường huyết lúc đói: Đo đường huyết sau khi nhịn ăn. Nếu hạ đường huyết chỉ xuất hiện ngắt quãng, có thể cần nhịn ăn đến 72 giờ - Đánh giá insulin/glucose: Nếu đường huyết thấp nhưng insulin cao không phù hợp thì nghi ngờ mạnh - Siêu âm bụng: Xác nhận khối u tuyến tụy và di căn gan, nhưng khối u nhỏ có thể bị bỏ sót nên độ nhạy hình ảnh được báo cáo ở mức khoảng một nửa - Chụp CT: Quan sát nhạy hơn các tổn thương nhỏ và phạm vi di căn hạch bạch huyết Nếu muốn biết thêm về quy trình kiểm tra, hãy tham khảo hướng dẫn chụp CT cho chó.

Điều trị sẽ diễn ra như thế nào?

Điều trị kết hợp phẫu thuật + thuốc + quản lý chế độ ăn. Quyết định từng bước tùy thuộc vào tình trạng và có di căn hay không. - Phẫu thuật (cắt một phần tuyến tụy): Là phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Kéo dài đáng kể thời gian sống - Điều trị bằng thuốc: Nếu phẫu thuật khó khăn hoặc đã di căn, dùng Diazoxide, Prednisolone để kiểm soát hạ đường huyết - Quản lý chế độ ăn: Cho ăn nhiều lần với lượng nhỏ (4~6 lần/ngày) để ổn định đường huyết - Hóa trị: Cân nhắc bổ trợ nếu đã di căn Theo sách giáo khoa dược lý thú y, liều lượng thuốc do bác sĩ thú y điều chỉnh dựa trên phản ứng.
Bác sĩ thú y chuẩn bị phẫu thuật tuyến tụy

So sánh theo phương pháp điều trị

Hạng mụcPhẫu thuậtĐiều trị bằng thuốcChỉ quản lý chế độ ăn
Hiệu quả kiểm soát hạ đường huyếtRất caoTrung bìnhThấp
Thời gian sống trung bìnhKhoảng 12~18 thángVài tháng~1 nămVài tháng
Áp dụng khi di cănHạn chếKhả thiBổ trợ
Gánh nặng chi phíCaoTrung bình (liên tục)Thấp
Độ khó quản lý của chủ nuôiThấp (sau phẫu thuật)Trung bìnhCao

Thời gian sống thay đổi đáng kể tùy theo tình trạng cá thể và giai đoạn bệnh, quyết định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y

Quản lý tại nhà như thế này

U insulin là cuộc chiến dài hơi. Việc quản lý kiên trì tại nhà sẽ thay đổi chất lượng cuộc sống. - Cho ăn nhiều lần lượng nhỏ: Chia thành 4~6 lần/ngày để giảm biến động đường huyết - Chế độ ăn giàu đạm, carbohydrate phức tạp: Đường đơn có thể gây hạ đường huyết phản ứng đột ngột - Dự trữ đường khẩn cấp: Luôn để mật ong, siro đường gần đó - Điều chỉnh cường độ vận động: Đi dạo mạnh mẽ có thể gây hạ đường huyết. Hãy đi ngắn và nhẹ nhàng - Ghi chép triệu chứng: Ghi lại thời gian, thời lượng và tình huống gây co giật để xem khi khám
Chó già ăn nhiều lần với lượng nhỏ

Điểm nhấn phòng ngừa tái phát và di căn

Ngay cả khi đã phẫu thuật cắt bỏ khối u, vẫn có thể đã có di căn gan hoặc hạch bạch huyết. Trên thực tế, hầu hết các trường hợp được báo cáo là sau một thời gian, hạ đường huyết sẽ xuất hiện trở lại do di căn. Vì vậy, tốt nhất là kiểm tra định kỳ đường huyết và siêu âm bụng sau phẫu thuật. Nếu các dấu hiệu hạ đường huyết như ngất xỉu, co giật, yếu chân sau lặp lại, bất kể giống và tuổi, hãy kiểm tra đường huyết lúc đói ngay lập tức để xác nhận tình trạng tái phát hoặc di căn.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

U insulin có khỏi hẳn sau phẫu thuật không?
Khái niệm là 'kiểm soát lâu dài' hơn là khỏi hẳn. Tỷ lệ ác tính cao nên có thể còn di căn vi thể, nhưng nếu phẫu thuật, nhiều trường hợp có thể sống trên 1~2 năm không triệu chứng.
Chỉ điều trị bằng thuốc có được không?
Nếu phẫu thuật khó khăn, có thể kiểm soát hạ đường huyết bằng Diazoxide và steroid (Prednisolone). Tuy nhiên, vì bản thân khối u vẫn tiếp tục phát triển nên triệu chứng có thể ngày càng nặng.
Cần đo đường huyết tại nhà không?
Nếu bác sĩ thú y khuyến nghị, hãy đo đường huyết lúc đói và sau ăn định kỳ bằng máy đo đường huyết gia đình hoặc máy đo đường huyết liên tục. Thu thập hồ sơ và mang theo khi khám sẽ giúp ích rất nhiều cho việc điều chỉnh liều lượng.
Biện pháp sơ cứu khẩn cấp có thể làm tại nhà khi bị co giật hạ đường huyết là gì?
Hãy bôi mật ong hoặc siro đường lên nướu và bên trong lưỡi. Nếu còn ý thức, có thể cho ăn một chút thức ăn. Sau đó bắt buộc phải đến bệnh viện.
Giống nào cần đặc biệt cẩn thận?
Dựa trên các tài liệu giáo khoa y khoa thú y hiện hành, chúng tôi khó có thể khẳng định chắc chắn rằng một giống chó cụ thể nào có nguy cơ cao hơn. Tuy nhiên, u insulin là khối u thần kinh nội tiết có chức năng phổ biến nhất ở chó, vì vậy nếu chó của bạn lặp lại các triệu chứng hạ đường huyết như ngất xỉu, co giật hoặc suy yếu chân sau, bạn nên đưa chó đi xét nghiệm đường huyết lúc đói bất kể giống chó.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tài liệu tham khảo

[1] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed — Chapter 12 Endocrine Disorders

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 10th Ed — Insulin, Diazoxide

[3] Handbook of Veterinary Pharmacology — Hormones and Agents Affecting Endocrine Function

[4] Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology — Endocrine Tumors

Hướng dẫn hoàn chỉnh từ triệu chứng đến điều trị u insulin ở chó | Meongsiljang