Thích

Chia sẻ

Viêm cầu thận (Bệnh gây protein niệu)

ThậnCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Viêm cầu thận là bệnh khiến bộ lọc thận bị viêm, khiến protein rò rỉ vào nước tiểu. Protein niệu, phù nề và tăng huyết áp là các dấu hiệu chính; phát hiện sớm và quản lý liên tục là chìa khóa làm chậm tiến triển suy thận.

Viêm cầu thận là gì? Bệnh thận gây protein niệu

Hình minh họa mặt cắt thận giải thích khái niệm viêm cầu thận

Viêm cầu thận là bệnh thận xảy ra khi cầu thận (bộ lọc vi mô lọc máu) bị viêm, khiến protein rò rỉ vào nước tiểu. Điều quan trọng nhất là phát hiện sớm. Dù bên ngoài trông bình thường, nhưng khi protein bắt đầu rò rỉ qua nước tiểu, đó là dấu hiệu bộ lọc đã bị hư hại. Nếu xét nghiệm nước tiểu xác nhận protein niệu, đừng để quá 2 tuần mà hãy tiến hành kiểm tra chuyên sâu ngay.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân chính và cơ chế phát bệnh

Viêm cầu thận phần lớn bắt đầu khi các phức hợp miễn dịch hình thành trước đó tích tụ ở màng đáy cầu thận, hoặc kháng thể lưu hành kết hợp với kháng nguyên gây viêm. Phản ứng miễn dịch này kích hoạt bổ thể, tập kết tiểu cầu và hoạt hóa hệ thống đông máu, cuối cùng khiến protein rò rỉ qua cầu thận. Các bệnh nền thường đóng vai trò kích hoạt.

Nhiễm trùng mãn tính: Giun tim, bệnh Lyme, nhiễm virus như FeLV, viêm nha chu kéo dài sẽ khiến phản ứng miễn dịch tấn công cầu thận

Bệnh tự miễn: Các bệnh tấn công mô cơ thể như Lupus ban đỏ hệ thống

Viêm mãn tính: Tình trạng viêm lâu năm như viêm tụy, viêm ruột

Vô căn: Không ít trường hợp không tìm ra nguyên nhân cuối cùng — một nghiên cứu trên 106 con chó mắc bệnh cầu thận cho thấy khoảng 43% không xác định được nguyên nhân

Danh sách kiểm tra triệu chứng chính — Đừng bỏ sót những dấu hiệu này

Viêm cầu thận hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu nên được gọi là 'bệnh tiến triển thầm lặng'. Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, hãy xét nghiệm nước tiểu và máu.

Nước tiểu có bọt: Bọt trong nước tiểu tồn tại lâu không tan

Phù nề: Chân, bụng, mặt sưng và cân nặng tăng đột ngột

Giảm ăn: Lượng ăn giảm rõ rệt so với bình thường

Sụt cân: Cơ bắp teo đi khiến cơ thể gầy yếu

Giảm hoạt động: Chuyển động chậm chạp và ngủ nhiều hơn

Tăng huyết áp: Có thể biểu hiện qua bất thường đồng tử hoặc giảm thị lực đột ngột

Hình ảnh chủ nuôi kiểm tra bọt nước tiểu và tình trạng phù nề

Tín hiệu khẩn cấp cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy các triệu chứng dưới đây, viêm cầu thận đã chuyển sang cấp tính hoặc bắt đầu có biến chứng. Cần được cấp cứu trong vòng 24 giờ. · Hơi thở gấp và ho nhiều (nghi ngờ phù phổi) · Mù đột ngột hoặc đồng tử mất cân bằng (bong võng mạc do tăng huyết áp) · Tiểu máu hoặc lượng nước tiểu giảm đột ngột · Nôn mửa, mất hoàn toàn cảm giác thèm ăn kéo dài trên 24 giờ · Một chân đột ngột lạnh và có dấu hiệu liệt (huyết khối tắc mạch)

Chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán viêm cầu thận tập trung vào 'tìm nguyên nhân protein niệu'. Xét nghiệm nước tiểu đơn giản không thể biết chính xác tình trạng nên cần kiểm tra theo từng bước.

Tỷ lệ protein/creatinine nước tiểu (UPC): Trên 0.5 (chó), trên 0.4 (mèo) là protein niệu có ý nghĩa

Xét nghiệm máu: Kiểm tra albumin, cholesterol, chỉ số thận (BUN, creatinine, SDMA)

Đo huyết áp: Xác định có kèm tăng huyết áp hay không

Xét nghiệm nhiễm trùng: Sàng lọc giun tim, bệnh do ve truyền

Siêu âm thận: Phân biệt thay đổi cấu trúc và các bệnh khác

Các giai đoạn nhìn qua chỉ số protein niệu (UPC)

Hạng mục	Bình thường	Giới hạn	Protein niệu rõ ràng
UPC chó	< 0.2	0.2 ~ 0.5	> 0.5
UPC mèo	< 0.2	0.2 ~ 0.4	> 0.4
Biện pháp khuyến nghị	Khám định kỳ	Kiểm tra lại trong 2~4 tuần	Kiểm tra chuyên sâu ngay lập tức

Theo hướng dẫn của IRIS (Hiệp hội Quan tâm Thận Quốc tế)

Điều trị được tiến hành như thế nào?

Điều trị viêm cầu thận diễn ra theo ba trụ cột: 'loại bỏ nguyên nhân + giảm protein niệu + quản lý biến chứng'. Mục tiêu là làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng sống hơn là chữa khỏi hoàn toàn.

Điều trị nguyên nhân: Nếu có nhiễm trùng dùng kháng sinh, điều trị ký sinh trùng; nếu tự miễn thì cân nhắc thuốc ức chế miễn dịch

ACE inhibitor/ARB: Giảm áp lực trong cầu thận để hạn chế rò rỉ protein

Thức ăn kê đơn thận ít đạm ít muối: Giảm gánh nặng cho cầu thận

Bổ sung Omega-3: Có báo cáo về hiệu quả giảm viêm

Thuốc chống đông: Kê đơn để phòng ngừa huyết khối khi albumin giảm mạnh

Bác sĩ thú y sẽ quyết định liều lượng và loại thuốc dựa trên cân nặng và chỉ số xét nghiệm.

Bác sĩ thú y chuẩn bị thức ăn kê đơn thận và thuốc

Các điểm quản lý bắt buộc phải tuân thủ tại nhà

Việc chăm sóc hàng ngày quan trọng không kém thuốc. Các điểm dưới đây quyết định tốc độ tiến triển của protein niệu.

Tuân thủ thức ăn kê đơn thận: Cấm đồ ăn vặt, đồ ăn người, kiểm soát protein và natri là then chốt

Tiêu thụ nước: Luôn cung cấp nước sạch, mèo nên dùng thức ăn ướt và máy lọc nước

Giám sát định kỳ: Kiểm tra UPC, huyết áp, xét nghiệm máu mỗi 2~3 tháng

Ghi chép cân nặng: Đo cân 1 lần/tuần — tăng đột ngột là dấu hiệu phù nề

Giảm thiểu căng thẳng: Tránh các yếu tố làm tăng huyết áp

Chăm sóc răng miệng: Viêm nha chu là nguyên nhân phổ biến hình thành phức hợp miễn dịch

Checking your pet's weight and water intake at home

Lưu ý theo giống và mẹo phòng ngừa tái phát

Một số giống có nguy cơ mắc bệnh cầu thận cao do di truyền nên cần kiểm tra sớm hơn. · Samoyed, Doberman, Bull Terrier: Có tiền sử gia đình mắc bệnh cầu thận di truyền (bệnh thận di truyền) · Soft Coated Wheaten Terrier: Nguy cơ kèm theo bệnh thận mất protein và bệnh ruột mất protein · Một số giống mèo như Abyssinian: Xu hướng amyloidosis thận (xác nhận qua nhuộm Congo đỏ dương tính) · Động vật nuôi ở độ tuổi nguy hiểm trên 7~8 tuổi được khuyến nghị xét nghiệm nước tiểu và huyết áp 1 lần/năm · Tuyệt đối không tự ý ngừng điều trị mà phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-29

Câu hỏi thường gặp

Viêm cầu thận có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Nếu nguyên nhân là nhiễm trùng hoặc bệnh nền có thể điều trị thì có thể cải thiện. Tuy nhiên, phần lớn được tiếp cận như bệnh mãn tính cần quản lý để làm chậm tiến triển và kiểm soát protein niệu. Phát hiện càng sớm thì kết quả quản lý càng tốt.

Nước tiểu có nhiều bọt có chắc chắn là viêm cầu thận không?

Không. Nước tiểu bình thường cũng có thể tạm thời sinh bọt. Tuy nhiên, nếu bọt không tan trong vài phút và lặp lại thì hãy chắc chắn làm xét nghiệm UPC. Đây là cách nhanh và chính xác nhất để xác nhận.

Có bắt buộc phải cho ăn thức ăn kê đơn thận không?

Có, nếu đã ở giai đoạn xác nhận protein niệu thì thức ăn kê đơn quan trọng như thuốc. Thức ăn thông thường có hàm lượng protein, phospho, natri cao làm tăng gánh nặng cho cầu thận. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để chọn sản phẩm phù hợp cho bé.

Thực phẩm chức năng hay Omega-3 có giúp ích không?

Omega-3 (EPA·DHA) có nghiên cứu cho thấy giúp giảm viêm cầu thận nên thường được dùng như liệu pháp bổ trợ. Tuy nhiên, có thể có tương tác với thuốc nên bắt buộc phải tham khảo ý kiến bác sĩ thú y trước khi bắt đầu.

Không có triệu chứng nhưng xét nghiệm phát hiện protein niệu. Có cần điều trị ngay không?

Nếu là chỉ số giới hạn thì kiểm tra lại sau 2~4 tuần để xác nhận tính liên tục. Nếu xác nhận protein niệu kéo dài thì tiến hành kiểm tra nguyên nhân. Hãy nhớ rằng 'không có triệu chứng' không đồng nghĩa với 'không sao'.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị suy thận mạn tính — Điều chỉnh protein theo từng giai đoạn

Top 5 thực phẩm bổ sung thận cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Tổng hợp những loại thức ăn trị liệu cho mèo bị bệnh thận được đánh giá cao nhất và các tiêu chí lựa chọn

Tổng hợp đầy đủ về tỷ trọng nước tiểu của chó — từ đánh giá chức năng thận đến các điểm chăm sóc

Tự truyền dịch dưới da cho chó tại nhà có được không — Những điểm mấu chốt để tự thực hiện an toàn

Siêu âm thận cho chó: tổng hợp đầy đủ — chi phí, quy trình và cách đọc kết quả

Chó bị thận yếu có thể dùng Omega-3 không — Hiệu quả và lưu ý về thực phẩm bổ sung

Thức ăn theo toa thận cho chó — protein, phốt-pho và thời điểm cho ăn

Khi thận chó ngừng hoạt động — Thời điểm cần thẩm phân phúc mạc và những điểm quản lý quan trọng

Thuốc và chất độc thận nguy hiểm cho chó — Triệu chứng ngộ độc và cách xử lý

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger SJ, Feldman EC, Cote E. Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition. Elsevier, 2017 — Glomerular Disease Chapter

[2] Nelson RW, Couto CG. Small Animal Internal Medicine, 6th Edition. Elsevier, 2019 — Glomerulonephritis and Proteinuria

[3] IRIS (International Renal Interest Society) Consensus Guidelines on Glomerular Disease, 2013