Thích

Chia sẻ

Ung xơ ở chó

Miễn dịchCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp thông tin cần thiết cho chủ nuôi từ định nghĩa, nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị đến chăm sóc tại nhà về ung xơ ở chó.

Ung xơ ở chó là gì?

Bác sĩ thú y kiểm tra khối u trên da chó

Ung xơ ở chó (Fibrosarcoma) là khối u mô mềm ác tính bắt nguồn từ nguyên bào sợi ở da, dưới da, miệng và xương. Phát hiện sớm và cắt bỏ rộng là then chốt. Nếu khối u cứng dưới da ngày càng lớn hoặc sờ thấy khối ở nướu trong miệng, cần ngay lập tức đến bệnh viện thú y để sinh thiết. Tỷ lệ tái phát tại chỗ cao và một số trường hợp có thể di căn đến phổi, do đó chẩn đoán nhanh quyết định tiên lượng.

Tại sao lại xảy ra? Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Ung xơ là khối u ác tính mà nguyên nhân chính xác vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Nguyên bào sợi tạo nên mô liên kết dưới da tăng sinh bất thường không kiểm soát, hình thành khối u. Mặc dù chưa có yếu tố nguy cơ đơn lẻ nào được xác lập rõ ràng theo sách giáo khoa, nhưng bệnh thường gặp hơn ở chó trung niên và cao tuổi. Ngoài ra, bệnh thường được báo cáo ở các giống như Golden Retriever, Doberman và Rottweiler. Đặc điểm của ung xơ là tính xâm lấn tại chỗ và hung hãn, phát triển ăn sâu vào các mô xung quanh, do đó rất quan trọng không được xem nhẹ ngay cả khi khối u còn nhỏ nhưng ngày càng lớn.

Hãy nghi ngờ nếu thấy các triệu chứng này

Triệu chứng của ung xơ thay đổi tùy theo vị trí và giai đoạn tiến triển. Dưới đây là các dấu hiệu chính mà chủ nuôi có thể kiểm tra tại nhà. - Khối u dưới da cứng: Khối u cố định cứng không di chuyển khi ấn - Khối u ngày càng lớn: Lớn rõ rệt trong vài tuần đến vài tháng - Khối u trong miệng: Khối màu đỏ ở nướu hoặc vòm miệng, nước bọt có lẫn máu - Biến dạng xương hàm: Mặt sưng hoặc bất đối xứng trái phải - Giảm ăn·giảm cân: Không ăn được thức ăn do đau trong miệng - Chảy máu·loét: Bề mặt khối u bị loét hoặc chảy máu

Các triệu chứng khác nhau của ung xơ ở chó

Khi nào cần đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu thấy các dấu hiệu sau, cần đến bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ. Đây là tình trạng khẩn cấp khi máu liên tục chảy từ miệng, khối u đột nhiên sưng đỏ và gây đau, từ chối ăn và chảy nước dãi, mặt sưng bất đối xứng về một bên, hoặc bề mặt khối u vỡ ra và chảy máu không ngừng. Ung xơ có tốc độ tiến triển nhanh nên can thiệp sớm ảnh hưởng lớn đến tiên lượng.

Chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra khối u bằng quan sát và sờ nắn, sau đó lấy tế bào bằng xét nghiệm chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA). Tuy nhiên, ung xơ thường khó chẩn đoán xác định bằng FNA vì tế bào không dễ bong ra. Để chẩn đoán chính xác, cần tiến hành sinh thiết cắt hoặc sinh thiết cắt bỏ, sau đó chuyên gia bệnh lý sẽ phân cấp khối u (grade). Để kiểm tra tình trạng di căn, cần kết hợp chụp X-quang ngực, siêu âm bụng, và nếu cần thiết là chụp CT hoặc MRI.

Phương pháp điều trị sẽ được tiến hành như thế nào?

Trọng tâm điều trị ung xơ là cắt bỏ phẫu thuật rộng. Loại bỏ cùng lúc đủ mô lành xung quanh mép khối u (khoảng 2~3cm ở cấp thấp và trung bình) để giảm nguy cơ tái phát. Phương pháp điều trị khác nhau tùy theo vị trí. - Ung xơ da·dưới da: Cắt bỏ rộng là cơ bản, xem xét kết hợp hóa trị liệu bổ trợ tùy theo mức độ ác tính - Ung xơ trong miệng: Xem xét cắt bỏ một phần xương hàm (phẫu thuật cắt xương hàm dưới·xương hàm trên), ung xơ trong miệng thường không đáp ứng tốt với xạ trị nên việc cắt bỏ hoàn toàn đặc biệt quan trọng - Khi cắt bỏ không hoàn toàn: Nguy cơ tái phát tại chỗ cao nên ưu tiên xem xét cắt bổ sung, trong một số trường hợp có thể kết hợp xạ trị sau phẫu thuật giảm nhẹ - Di căn·tiến triển: Xem xét kết hợp hóa trị liệu Ung xơ thường không đáp ứng tốt với xạ trị ngoài nên phạm vi phẫu thuật và điều trị bổ trợ sẽ do bác sĩ thú y quyết định tổng hợp dựa trên vị trí, kích thước, cấp độ khối u và tình trạng bệnh nhân.

Bác sĩ thú y thực hiện phẫu thuật cắt bỏ khối u cho chó

Các điểm cần lưu ý trong chăm sóc tại nhà sau phẫu thuật

Trong giai đoạn phục hồi sau phẫu thuật, sự chăm sóc tỉ mỉ của chủ nuôi quyết định tốc độ phục hồi. - Bảo vệ vết thương: Đeo vòng cổ để ngăn liếm·cào, tối thiểu 10~14 ngày - Hạn chế vận động: Cấm vận động mạnh·nhảy, chỉ cho đi dạo ngắn - Chăm sóc băng gạc: Khử trùng theo chu kỳ bác sĩ thú y hướng dẫn, báo ngay nếu có chảy máu·dịch - Quản lý ăn uống: Cung cấp thức ăn mềm hoặc thức ăn lỏng theo đơn khi phẫu thuật miệng - Giám sát tái phát: Nhẹ nhàng sờ kiểm tra vùng phẫu thuật và hạch bạch huyết xung quanh hàng ngày - Theo dõi định kỳ: Kiểm tra tái phát·di căn bằng xét nghiệm hình ảnh sau 3·6·12 tháng phẫu thuật

Các lưu ý bổ sung để phòng ngừa tái phát

Do tính xâm lấn, phát triển ăn sâu vào các mô xung quanh, ung xơ thường được báo cáo tái phát tại chỗ khá phổ biến ngay cả sau khi cắt bỏ rộng nên theo dõi định kỳ là bắt buộc. Đặc biệt, nguy cơ tái phát cao hơn trong trường hợp khối u được cắt bỏ không hoàn toàn. Đối với các giống có tỷ lệ mắc cao như Golden Retriever, Doberman, Rottweiler, nên đồng thời theo dõi khả năng phát triển các khối u mô mềm khác. Chủ nuôi nên nhẹ nhàng sờ toàn thân một lần mỗi tháng tại nhà để kiểm tra xem có khối u mới xuất hiện hay không. Ngay cả khối u nhỏ cũng nên đi kiểm tra nếu lớn hơn 1cm hoặc kéo dài trên một tháng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-28

Câu hỏi thường gặp

Ung xơ có lây sang chó khác không?

Không. Ung xơ là bệnh khối u, không lây sang chó khác hay người. Bạn có thể yên tâm sinh hoạt bình thường như mọi khi.

Phẫu thuật có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Nếu cắt bỏ hoàn toàn khối u bằng phẫu thuật rộng thì có khả năng chữa khỏi. Tuy nhiên, tỷ lệ tái phát thay đổi tùy theo vị trí, kích thước và cấp độ khối u, một số trường hợp cần xạ trị bổ trợ hoặc hóa trị.

Xạ trị có tác dụng phụ lớn không?

Xạ trị có thể gây đỏ da, rụng lông, viêm niêm mạc tạm thời nhưng phần lớn sẽ phục hồi sau điều trị. Bác sĩ thú y sẽ điều chỉnh lịch trình và liều lượng để giảm thiểu tác dụng phụ.

Chó già thì có thể phẫu thuật được không?

Không từ bỏ phẫu thuật chỉ vì tuổi tác. Quyết định sau khi kiểm tra mức độ nguy cơ gây mê thông qua xét nghiệm máu, đánh giá tim·thận trước phẫu thuật. Nếu thể trạng tốt, chó già cũng thường phục hồi tốt sau phẫu thuật.

Thời gian sống trung bình sau phẫu thuật là bao lâu?

Tùy thuộc vào cấp độ khối u và mức độ cắt bỏ hoàn toàn. Trường hợp cấp thấp·cắt bỏ hoàn toàn có thể sống trên vài năm, còn cấp cao·kèm di căn thì tiên lượng có thể ngắn hơn. Theo dõi định kỳ rất quan trọng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Nếu vết nước mắt trên mặt chó của bạn khá nghiêm trọng — Nguyên nhân và cách chăm sóc vết nước mắt

Nếu mí mắt của chó bạn bị chảy xệ — Nguyên nhân gây ra bệnh lộn mi ngoài và thời điểm phẫu thuật

Nếu mắt của chó bị tiểu đường nhìn mờ đục — Nguyên nhân của đục thủy tinh thể do tiểu đường và thời điểm phẫu thuật

Nếu chó liên tục nheo mắt — Nguyên nhân và thời gian vàng điều trị loét, xói mòn giác mạc

Nếu mắt của chó bạn bị mờ — Nguyên nhân gây phù giác mạc và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Nếu mắt chó bị đỏ và sung huyết — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm kết mạc

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể (phá nhũ siêu âm) cho chó

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow SJ, Vail DM, Page RL, Withrow and MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 5th ed., 2013

[2] Ettinger SJ, Feldman EC, Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th ed., 2017

[3] Meuten DJ, Tumors in Domestic Animals, 5th ed., 2017

[4] McCarthy PE et al., Surgical Management of Soft Tissue Sarcomas in Dogs, Veterinary Surgery, 2007