Thích

Chia sẻ

Nếu cún cưng của bạn nuốt phải đồng xu — Triệu chứng ngộ độc kẽm, lượng tiêu thụ nguy hiểm và cách phòng ngừa

Cấp cứu/Ngộ độcCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bài viết này tổng hợp các triệu chứng khi chó nuốt phải các vật chứa kẽm như đồng xu, kem tã, linh kiện kim loại, cùng với những dấu hiệu cần đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức và các biện pháp điều trị, phòng ngừa.

Ngộ độc kẽm ở chó là gì?

Ngộ độc kẽm ở chó là một tình trạng cấp cứu nguy hiểm, xảy ra khi chó nuốt phải đồng xu, thuốc mỡ chứa kẽm hoặc các vật lạ bằng kim loại, dẫn đến phá hủy hồng cầu ồ ạt, gây thiếu máu, vàng da và tổn thương các cơ quan. Điều quan trọng nhất là dù chó có vẻ không có triệu chứng, bạn vẫn cần đưa đến bác sĩ thú y ngay lập tức. Kẽm sẽ hòa tan và được hấp thụ khi tiếp xúc với axit dạ dày. Hiện tượng tan máu (phá hủy hồng cầu) có thể xuất hiện nhanh trong vài giờ hoặc kéo dài vài ngày, tùy thuộc vào tốc độ phân hủy của kim loại trong dạ dày. Mặc dù ban đầu chó có vẻ bình thường, nhưng miễn là còn kẽm trong dạ dày, quá trình hấp thụ vẫn tiếp diễn. Do đó, bạn hãy coi như "đồng hồ đã bắt đầu chạy" ngay từ khoảnh khắc phát hiện chó nuốt phải vật lạ.

Các chất độc hại chứa hàm lượng kẽm cao

Nguy cơ phơi nhiễm kẽm trong và ngoài nhà thực tế còn cao hơn nhiều người nghĩ.

Đồng xu: Các đồng xu trong và ngoài nước đều chứa kẽm. Đặc biệt, đồng xu 1 xu Mỹ sản xuất từ năm 1982 trở đi có tới 97,5% là kẽm, được xem là nguyên nhân phổ biến nhất gây ngộ độc kẽm.

Kem tã và kem chống nắng: Việc liếm hoặc nuốt các sản phẩm có thành phần chính là kẽm oxit (ZnO) thường gây kích ứng đường tiêu hóa như nôn mửa và tiêu chảy. Mặc dù phơi nhiễm cấp tính do nuốt phải một lần hiếm khi dẫn đến ngộ độc toàn thân, nhưng đã có báo cáo về ngộ độc kẽm toàn thân do phơi nhiễm lặp lại hoặc mãn tính, vì vậy không được chủ quan.

Kim loại mạ kẽm: Các mảnh vụn lớp mạ kẽm trên bề mặt lưới sắt, đai ốc, bu-lông và đinh có thể bị hấp thụ nếu chó nhai nuốt.

Thực phẩm bổ sung kẽm: Nếu chó ăn nhầm sản phẩm dành cho người, có thể dẫn đến ngộ độc do tiêu thụ quá mức.

Một số loại sơn: Kẽm cũng có thể có mặt trong các loại sơn cũ chứa kẽm sunfua (ZnS).

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Nôn mửa, tiêu chảy: Đây thường là triệu chứng xuất hiện sớm nhất, trong vòng vài giờ sau khi chó ăn phải chất độc. Phân hoặc chất nôn có thể lẫn máu.

Suy nhược, chán ăn: Do hồng cầu bị phá hủy, lượng oxy cung cấp cho cơ thể giảm khiến chó mệt mỏi, uể oải.

Nướu nhợt nhạt hoặc vàng: Khi thiếu máu, nướu sẽ chuyển sang màu trắng bệch; nếu xuất hiện vàng da, nướu sẽ ngả vàng.

Nước tiểu đỏ hoặc màu cam: Hemoglobin từ các hồng cầu bị phá hủy theo đường tiểu bài tiết ra ngoài, làm thay đổi màu sắc nước tiểu.

Thở nhanh, nhịp tim nhanh: Cơ thể tăng tốc độ hô hấp và nhịp tim để bù đắp tình trạng thiếu oxy do thiếu máu.

Đau bụng, tư thế khom người: Do đường tiêu hóa bị kích thích, chó sẽ cảm thấy đau khi bị chạm vào vùng bụng và thường đứng khom người.

Tình huống cần đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức

Nếu chó của bạn gặp bất kỳ tình trạng nào dưới đây, hãy đưa ngay đến bệnh viện thú y cấp cứu 24/7: • Đã xác nhận chó nuốt phải chất chứa kẽm (kể cả khi chưa có triệu chứng, đây vẫn là trường hợp cấp cứu) • Nướu chuyển màu trắng hoặc vàng • Nước tiểu chuyển màu đỏ, nâu hoặc cam • Chó đột ngột ngã gục hoặc mất ý thức • Chó bị co giật

Các xét nghiệm chẩn đoán được thực hiện tại bệnh viện

Tại bệnh viện thú y, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm sau để xác định xem chó có bị ngộ độc kẽm hay không và mức độ nghiêm trọng của tình trạng này.

Xét nghiệm máu: Kiểm tra số lượng hồng cầu, chỉ số gan (ALT·AST) và chỉ số thận. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá mức độ thiếu máu và tình trạng tổn thương các cơ quan nội tạng.

Chụp X-quang ổ bụng: Kiểm tra sự hiện diện của các vật lạ bằng kim loại trong dạ dày hoặc ruột. Các vật như đồng xu hay đai ốc sẽ hiện rõ trên phim chụp.

Xét nghiệm nước tiểu: Xác định xem nước tiểu có màu đỏ (tiểu huyết sắc tố) hay không và đánh giá tình trạng tổn thương thận.

Đo nồng độ kẽm trong máu: Được thực hiện khi cần thiết để chẩn đoán xác định ngộ độc.

Phương pháp điều trị — Xử lý theo từng giai đoạn

Giai đoạn 1 — Loại bỏ chất độc: Nếu chó không có triệu chứng ngay sau khi nuốt phải kẽm, bác sĩ thú y sẽ gây nôn để loại bỏ kẽm trong dạ dày. Chủ nuôi không nên tự ý thực hiện vì có thể gây nguy hiểm.

Giai đoạn 2 — Loại bỏ vật lạ: Nếu chụp X-quang phát hiện kim loại, sẽ dùng nội soi hoặc phẫu thuật để lấy ra. Vì kẽm vẫn tiếp tục được hấp thu khi còn trong dạ dày.

Giai đoạn 3 — Truyền dịch: Truyền dịch tĩnh mạch để bảo vệ thận và đào thải độc tố.

Giai đoạn 4 — Truyền máu: Nếu phát hiện thiếu máu nghiêm trọng, sẽ truyền hồng cầu cô đặc.

Giai đoạn 5 — Theo dõi chức năng cơ quan: Chăm sóc tại bệnh viện cho đến khi chỉ số gan và thận ổn định.

Chó đang truyền dịch để điều trị ngộ độc kẽm

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà sau khi xuất viện

Duy trì sự ổn định: Trong 1–2 tuần sau khi xuất viện, hãy tránh cho chó vận động mạnh và tạo môi trường yên tĩnh. Trong giai đoạn phục hồi thiếu máu, việc giảm nhu cầu oxy là rất quan trọng.

Kiểm tra máu định kỳ: Cần tuân thủ lịch hẹn với bác sĩ thú y để thực hiện xét nghiệm máu. Phải theo dõi sát sao cho đến khi các chỉ số gan và thận trở về mức bình thường.

Ngăn chặn hoàn toàn tiếp xúc với kẽm: Hãy cất giữ các đồng xu, thuốc mỡ chứa kẽm và các linh kiện kim loại trong nhà ở những nơi chó không thể với tới.

Chó cỡ nhỏ và chó con càng có nguy cơ cao hơn

Càng nhẹ cân, chó càng dễ bị ngộ độc nghiêm trọng hơn dù chỉ tiếp xúc với cùng một lượng kẽm. Với các giống chó nhỏ (dưới 5 kg) hoặc chó con, chỉ cần nuốt phải một đồng xu cũng có thể dẫn đến tình trạng thiếu máu đe dọa tính mạng. Đặc biệt cần lưu ý với các giống chó nhỏ như Chihuahua, Pomeranian và Maltese.

Cách phòng ngừa ngộ độc kẽm — Danh sách kiểm tra an toàn trong nhà

Quản lý đồng xu: Thu dọn những đồng xu nằm lăn lóc trong ví hoặc kẹt trong khe sofa. Chó rất tò mò với những vật dụng lấp lánh.

Bảo quản kem bôi da: Kem tã và kem chống nắng chứa kẽm oxit phải được cất kỹ trong ngăn kéo có khóa.

Cảnh giác với các bộ phận kim loại: Sau khi tự làm đồ hoặc sửa chữa, hãy dọn dẹp kỹ lưỡng để không để lại ốc vít trên sàn nhà.

Kiểm tra thực phẩm bổ sung: Tuyệt đối không cho chó uống thực phẩm bổ sung kẽm dành cho người. Ngay cả với thực phẩm bổ sung dành cho chó, cũng cần đọc kỹ nhãn mác và tránh cho ăn quá liều.

Chủ nuôi cất giữ các vật phẩm nguy hiểm trong tủ có khóa để phòng ngừa ngộ độc kẽm ở chó.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Chó đã nuốt phải đồng xu, vậy có thể kích thích chó nôn ra tại nhà không?

Việc tự ý gây nôn cho chó tại nhà là rất nguy hiểm. Các vật lạ bằng kim loại có thể gây trầy xước thực quản khi di chuyển ngược lên, và nếu áp dụng sai phương pháp, tình trạng có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Bạn cần liên hệ ngay với phòng khám thú y để nhận hướng dẫn và đưa chó đến cơ sở y tế nhanh nhất.

Sau khi điều trị ngộ độc kẽm, chó có thể hồi phục hoàn toàn không?

Nếu được phát hiện và điều trị sớm, hầu hết các chú chó đều có thể hồi phục. Tuy nhiên, trong trường hợp chó bị thiếu máu nghiêm trọng hoặc tổn thương cơ quan, thời gian phục hồi có thể kéo dài hơn và một số chức năng có thể không hoàn toàn trở lại bình thường. Việc phát hiện và điều trị sớm đóng vai trò quyết định lớn đến tiên lượng bệnh.

Dù không có triệu chứng, chó vẫn cần đến bệnh viện sao?

Vâng, chắc chắn cần đưa thú cưng đến khám. Kẽm ngay sau khi nuốt có thể không gây triệu chứng, nhưng vì nó tiếp tục tan ra và được hấp thụ trong dạ dày, tình trạng có thể đột ngột xấu đi sau vài giờ đến vài ngày. Việc quan trọng nhất là xác định vị trí vật lạ bằng chụp X-quang và nhanh chóng loại bỏ nó.

Chó liếm kem chống nắng hoặc kem tã thì có nguy hiểm không?

Với các sản phẩm chứa kẽm oxit (ZnO), nếu chó chỉ liếm một lượng nhỏ, thường chỉ gây ra các triệu chứng tiêu hóa nhẹ như nôn mửa hoặc tiêu chảy. Ngay cả trong trường hợp phơi nhiễm cấp tính do ăn phải một lượng lớn, triệu chứng chủ yếu vẫn là kích ứng đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu chó tiếp xúc lặp đi lặp lại hoặc sử dụng sản phẩm có hàm lượng kẽm cao, sẽ có nguy cơ ngộ độc toàn thân. Để đảm bảo an toàn, bạn nên kiểm tra bảng thành phần của sản phẩm và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.

Ăn bao nhiêu là nguy hiểm? Có tiêu chuẩn cụ thể nào không?

Mức độ nguy hiểm thay đổi đáng kể tùy thuộc vào cân nặng của chó và dạng kẽm đã ăn phải. Chỉ một đồng xu 1 xu (khoảng 2,5 g) cũng có thể gây ngộ độc ở hầu hết các chú chó, trong đó chó nhỏ (dưới 5 kg) có nguy cơ cao hơn ngay cả với lượng kẽm ít hơn. Dù lượng ăn vào là bao nhiêu, nếu xác định chó đã nuốt phải vật chứa kẽm, cách an toàn nhất là đưa chó đến bệnh viện thú y để được kiểm tra trực tiếp.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 bộ kit cấp cứu ngộ độc cho chó được bác sĩ thú y khuyên dùng

7 dấu hiệu khẩn cấp khi mèo bị ngộ độc — Kiểm tra ngay khi tiếp xúc

Có nên cho chó ăn quế không? Tiêu chuẩn an toàn và những điều cần lưu ý

Nếu cún nhà bạn liên tục uống nước và thở hổn hển — Nguyên nhân khối u tuyến thượng thận và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Bụng chó bị phồng lên — Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm về khối u trong khoang bụng và những điểm then chốt để chẩn đoán phân biệt

Nếu bạn đang phân vân về phương pháp điều trị ung thư cho mèo nhà mình — Tổng hợp hiệu quả và hạn chế của liệu pháp miễn dịch khối u

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc trong việc xác định giai đoạn khối u ở mèo bằng CT và MRI

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong việc đánh giá biên giới cắt bỏ khi phẫu thuật u ở mèo

Nếu vết vảy ở mũi và tai của mèo không khỏi — dấu hiệu cảnh báo ung thư biểu mô tế bào vảy và chẩn đoán sớm

Mèo nhà tôi ho không ngừng — Dấu hiệu nghi ngờ ung thư phổi hoặc di căn phổi và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Peterson M.E., Talcott P.A. (Eds.), Small Animal Toxicology, 3rd Edition, in Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion, Wiley-Blackwell, 2013

[2] Schaer M. (Ed.), Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed, CRC Press, 2022

[3] Plumb D.C., Plumb's Veterinary Drug Handbook, 10th Ed, Wiley-Blackwell, 2023