Thích

Chia sẻ

Nếu bụng của chó nhà bạn căng phồng — Dấu hiệu của tăng áp lực tĩnh mạch cửa và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Sức khỏe ganCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tăng huyết áp tĩnh mạch cửa ở chó là tình trạng huyết áp tăng cao liên quan đến rối loạn chức năng gan, có thể gây tổn thương cho các cơ quan đích như mắt, tim và thận. Việc phát hiện sớm và quản lý tình trạng này rất quan trọng.

Tăng huyết áp tĩnh mạch cửa ở chó là tình trạng huyết áp tăng cao có liên quan đến rối loạn chức năng gan.

Hình ảnh giải phẫu gan của chó cho thấy tĩnh mạch cửa giãn rộng và các mạch máu nổi rõ

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa ở chó là tình trạng áp lực trong hệ thống tĩnh mạch cửa dẫn vào gan tăng cao bất thường, với các nguyên nhân chính bao gồm bệnh gan, xơ gan và huyết khối tĩnh mạch cửa. Tình trạng này không liên quan đến huyết áp toàn thân, mà là hiện tượng áp lực tĩnh mạch cửa tăng lên do sức cản của dòng máu chảy qua gan tăng hoặc lưu lượng máu tĩnh mạch cửa gia tăng. Đặc biệt, nó có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như tích tụ dịch trong khoang bụng (trướng bụng), xuất huyết đường tiêu hóa và suy giảm ý thức. Vì các lựa chọn điều trị bằng thuốc cho tăng áp lực tĩnh mạch cửa còn hạn chế, việc quản lý biến chứng và phát hiện sớm đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao tỷ lệ sống sót. Do bệnh có thể không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ là rất quan trọng. Cần theo dõi liên tục dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Nguyên nhân chính của tăng huyết áp cửa là bệnh gan và rối loạn lưu thông máu.

Nguyên nhân chính gây tăng huyết áp cửa ở chó là các tình trạng cản trở lưu lượng máu trong gan, chẳng hạn như xơ gan, viêm gan mạn tính, huyết khối tĩnh mạch cửa và xơ hóa gan. Xơ gan được đặc trưng bởi các dải xơ hóa và các nốt tái sinh; những thay đổi này làm tăng sức cản của dòng máu đi qua gan, từ đó đẩy cao áp lực tĩnh mạch cửa. Nguyên nhân có thể được phân loại thành các yếu tố trong lòng mạch (như huyết khối) và các yếu tố ngoài lòng mạch (như xơ hóa gan). Khi rối loạn chức năng gan kéo dài, nguy cơ biến chứng như tích tụ dịch trong ổ bụng (trướng bụng) hoặc hình thành các đường shunt tĩnh mạch cửa toàn thân mắc phải sẽ tăng lên. Để xác định nguyên nhân, cần thực hiện xét nghiệm máu và siêu âm ổ bụng; nếu cần sinh thiết gan, bắt buộc phải làm xét nghiệm đông máu trước đó. Việc xác định rõ nguyên nhân là bước đầu tiên trong quá trình điều trị.

Sơ đồ giải phẫu minh họa tình trạng tắc nghẽn lưu lượng máu trong tĩnh mạch cửa của chó

Đừng bỏ lỡ các triệu chứng và dấu hiệu chính

Bệnh tăng huyết áp cửa ở chó có thể không biểu hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu sau có thể xuất hiện. Nếu nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y ngay lập tức.

Tràn dịch phúc mạc: Dịch cơ thể tích tụ trong khoang bụng khiến bụng phình to, và khi ấn tay vào sẽ có cảm giác như có chất lỏng di chuyển bên trong. Tăng huyết áp cửa là một nguyên nhân phổ biến gây ra dịch tràn phúc mạc.

Xuất huyết đường tiêu hóa: Có thể xuất hiện máu trong chất nôn hoặc máu lẫn trong phân.

Suy nhược: Chó có thể nằm yên một chỗ suốt cả ngày và từ chối ăn uống.

Khó thở: Tràn dịch phúc mạc hoặc, trong trường hợp hiếm hơn, tràn dịch màng phổi có thể gây khó khăn cho việc hô hấp.

Bệnh não gan: Có thể xuất hiện các triệu chứng như lú lẫn, co giật và suy giảm ý thức.

Hình ảnh chú chó bị tích tụ dịch trong ổ bụng đang nằm bất động trên sàn

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu chó đột ngột mất ý thức, co giật, hoặc bị nôn mửa dữ dội và đi ngoài ra máu lặp đi lặp lại, bạn cần đưa thú cưng đến bệnh viện ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh não do gan hoặc xuất huyết nội tạng.

Để chẩn đoán chính xác, cần thực hiện nhiều xét nghiệm.

Tăng áp tĩnh mạch cửa ở chó khó có thể chẩn đoán xác định chỉ bằng khám lâm sàng đơn thuần hoặc đo huyết áp thông thường. Việc chẩn đoán dựa trên tổng hợp các dấu hiệu khám lâm sàng và kết quả chẩn đoán hình ảnh, trong đó tiêu chuẩn chính xác nhất là đo áp lực tĩnh mạch cửa một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Siêu âm ổ bụng được sử dụng để đánh giá tình trạng lưu thông máu của tĩnh mạch cửa gan, sự hiện diện của dịch phúc mạc, kích thước gan và những thay đổi về độ vang của nhu mô gan. Xét nghiệm máu được thực hiện để kiểm tra nồng độ men gan, albumin và chức năng đông máu (PT·PTT). Khi cần thiết, chụp CT hoặc MRI ổ bụng được chỉ định để xác định nguyên nhân, và xét nghiệm đông máu là bắt buộc trước khi sinh thiết gan. Bác sĩ thú y sẽ tổng hợp nhiều kết quả xét nghiệm để xác định sự hiện diện và mức độ nghiêm trọng của tăng áp tĩnh mạch cửa. Việc phát hiện sớm quyết định thành công của quá trình điều trị.

Bác sĩ thú y đang siêu âm ổ bụng cho chó.

Việc điều trị tập trung vào việc loại bỏ nguyên nhân và kiểm soát các triệu chứng.

Bệnh tăng áp lực tĩnh mạch cửa ở chó có ít lựa chọn điều trị bằng thuốc, vì vậy việc điều trị tập trung vào kiểm soát bệnh nguyên nhân và quản lý các biến chứng. Chó được điều trị phù hợp với các bệnh nền như viêm gan hoặc huyết khối; nếu có tràn dịch phúc mạc, sẽ sử dụng thuốc lợi tiểu như spironolactone kết hợp với furosemide liều thấp để dẫn lưu dịch từ từ. Trong quá trình lợi tiểu, cần theo dõi hàng ngày cân nặng, chu vi bụng, chỉ số chức năng thận và điện giải. Về chế độ dinh dưỡng, nên tránh thức ăn giàu natri, nhưng việc giảm muối quá mức có thể không mang lại lợi ích đáng kể, do đó cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để điều chỉnh phù hợp. Trong các trường hợp nghiêm trọng, có thể cân nhắc các thủ thuật hoặc phẫu thuật. Bác sĩ thú y sẽ xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên tình trạng cụ thể của từng con chó.

Hình ảnh bác sĩ thú y tiêm tĩnh mạch cho chó

Bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các điểm chăm sóc tại nhà.

Bệnh tăng huyết áp tĩnh mạch cửa ở chó đòi hỏi sự chăm sóc liên tục. Xin vui lòng tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn sau:

Chăm sóc dinh dưỡng: Tránh sử dụng thức ăn giàu natri; tuy nhiên, chế độ ăn quá ít muối có thể không mang lại nhiều lợi ích, vì vậy hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xây dựng chế độ ăn phù hợp.

Theo dõi cân nặng và lượng nước: Kiểm tra cân nặng và vòng bụng hàng ngày để phát hiện những thay đổi liên quan đến dịch tích tụ trong bụng.

Tuân thủ dùng thuốc: Dùng thuốc chính xác theo chỉ định của bác sĩ thú y và tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc.

Khám định kỳ: Theo dõi tình trạng sức khỏe thông qua xét nghiệm máu (chức năng gan, albumin, chức năng đông máu) và siêu âm ổ bụng.

Giảm thiểu căng thẳng: Tránh những thay đổi môi trường đột ngột hoặc hoạt động thể chất quá sức.

Bàn ăn của chó với thức ăn ít muối và nước

Một số giống chó cần được chú ý đặc biệt hơn.

Một số giống chó có khuynh hướng di truyền mắc bệnh gan, do đó cần được chú ý đặc biệt. Ví dụ, giống Doberman được báo cáo có liên quan đến viêm gan mạn tính tự miễn, và ở chó nhỏ tuổi, xơ hóa gan di truyền có thể dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Nếu chó có tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc chỉ số chức năng gan cao, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe là bắt buộc.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-07

Câu hỏi thường gặp

Tăng huyết áp tĩnh mạch cửa ở chó có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Khi loại bỏ nguyên nhân và chăm sóc đúng cách, các triệu chứng có thể cải thiện hoặc ổn định. Tuy nhiên, do các lựa chọn điều trị bằng thuốc còn hạn chế và tình trạng bệnh thường mang tính mạn tính, việc chăm sóc liên tục là rất cần thiết.

Nếu chó bị tích tụ dịch trong khoang bụng, bạn nên làm gì?

Thú y sẽ tiến hành chọc hút dịch màng bụng để loại bỏ dịch tích tụ, hoặc kê đơn thuốc lợi tiểu như spironolactone cùng với furosemide liều thấp. Việc điều trị nguyên nhân phải được thực hiện đồng thời.

Làm thế nào để điều chỉnh chế độ ăn uống?

Nên tránh các loại thức ăn giàu natri, nhưng việc giảm muối quá mức có thể không mang lại nhiều lợi ích. Nếu chó bị kèm theo bệnh não gan, có thể cần điều chỉnh lượng protein trong khẩu phần ăn, vì vậy hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp.

Khi chó bị bệnh não gan, cần làm gì?

Bác sĩ thú y sẽ dùng thuốc để giảm nồng độ amoniac trong máu và thực hiện các biện pháp điều trị hỗ trợ phục hồi chức năng não. Việc xử trí kịp thời là rất quan trọng.

Thăm khám sức khỏe định kỳ cho chó nên được thực hiện bao lâu một lần?

Không có chu kỳ tiêu chuẩn cố định mà sẽ thay đổi tùy theo loại bệnh và mức độ nghiêm trọng. Bác sĩ thú y sẽ lên lịch kiểm tra máu và siêu âm theo dõi phù hợp với tình trạng của chó, nên bạn hãy tuân thủ theo chỉ định đó.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung gan chứa milk thistle (silymarin) cho chó — Hướng dẫn so sánh hàm lượng silybin và tỷ lệ hấp thu

Tổng hợp những loại thức ăn kê đơn tốt nhất cho chó bị bệnh gan và các tiêu chí lựa chọn

Hướng dẫn về hiệu quả và ứng dụng NAC cho gan và hô hấp

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc liên quan đến kiểm tra an toàn môi trường trong nhà cho chó

Tổng hợp các điểm cần lưu ý về lựa chọn và so sánh thuốc phòng ngừa bệnh giun tim ở chó, cũng như các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng khi chó con lần đầu đến bệnh viện thú y

Phương pháp phát hiện sớm các bất thường về sức khỏe ở chó: Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng

Hướng dẫn cách vệ sinh tai cho chó, cùng tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng khi lựa chọn giữa thức ăn khô, ướt và sống cho chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó sau tiêm phòng vắc-xin DHPP (vắc-xin phối hợp)

Tài liệu tham khảo

[1] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed, 2020

[2] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed, 2019

[3] Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats, 2021