Thích

Chia sẻ

강아지 부신수질종양(크롬친화세포종) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Nếu chó đột ngột thở hổn hển và run rẩy — Từ triệu chứng đến phương pháp điều trị khối u tủy thượng thận

Nội tiếtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

U tủy thượng thận (khối u tế bào sắc tố) ở chó là một khối u ác tính hiếm gặp phát sinh từ tủy thượng thận, gây ra các triệu chứng như tăng huyết áp, vấn đề tim mạch và lo âu do sự tiết quá mức adrenaline và noradrenaline. Việc chẩn đoán sớm và điều trị phù hợp là rất quan trọng.

U tủy thượng thận (khối u tế bào chromaffin) ở chó là gì?

Sơ đồ cấu trúc tuyến thượng thận của chó, nhấn mạnh phần tủy

U tủy thượng thận (khối u tế bào sắc tố) là một khối u hiếm gặp phát sinh từ các tế bào sắc tố trong tủy thượng thận. Phần lớn là lành tính, nhưng trong một số ít trường hợp, khối u có thể tiến triển thành ác tính, xâm lấn vào tĩnh mạch chủ dưới hoặc di căn đến phổi, gan và xương. Khối u này tiết ra quá nhiều catecholamine (adrenaline và noradrenaline), gây ra nhiều triệu chứng như tăng huyết áp, nhịp tim nhanh hoặc không đều, suy nhược, ngất xỉu và hành vi lo âu. Vì các triệu chứng thường xuất hiện thoáng qua và mơ hồ, việc phát hiện sớm khá khó khăn. Khi khối u tiến triển, có thể dẫn đến các biến chứng tim mạch, nên nếu thấy các triệu chứng nghi ngờ, việc thực hiện các xét nghiệm chính xác và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Hãy quan sát kỹ lưỡng mọi thay đổi nhỏ trong triệu chứng hàng ngày.

Nguyên nhân chính gây ra khối u tủy thượng thận ở chó là gì?

Nguyên nhân chính xác khiến chó mắc u tủy thượng thận vẫn chưa được làm rõ. Hiện tại, chúng ta cũng chưa biết rõ kích thích nào khiến khối u tiết ra catecholamine ngay cả ở tuyến thượng thận bình thường. Tuy nhiên, tần suất phát hiện u tuyến thượng thận có xu hướng tăng theo tuổi, vì vậy cần đặc biệt chú ý ở chó cao tuổi. U tủy thượng thận có thể xuất hiện đơn lẻ, hoặc hiếm khi là một phần của hội chứng u nội tiết đa phát, khi đó nhiều tuyến nội tiết cùng lúc bị u. Với các bằng chứng hiện có, việc khẳng định một giống chó cụ thể hoặc giới tính nào là nguyên nhân gây bệnh là rất khó. Vì cơ chế bệnh sinh phức tạp, thay vì cố gắng xác định nguyên nhân, việc quan trọng hơn là thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.

Cảnh chú chó đang được bác sĩ thú y khám chữa bệnh

Hãy kiểm tra các triệu chứng và dấu hiệu chính.

U tủy thượng thận thường có các triệu chứng xuất hiện nhất thời và mơ hồ, khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn. Các triệu chứng chính do sự bài tiết quá mức catecholamine bao gồm:

Tăng huyết áp và các ảnh hưởng đi kèm: Có thể xuất hiện suy nhược, ngất xỉu, hoặc các vấn đề về thị lực do xuất huyết võng mạc.

Vấn đề tim mạch: Nhịp tim có thể tăng nhanh (nhịp nhanh) hoặc không đều, đồng thời gây khó thở.

Hành vi lo âu: Chó có thể bất chợt trở nên bồn chồn, đi lại không yên, và xuất hiện hiện tượng run cơ.

Suy nhược và giảm cảm giác ngon miệng: Chó thường thiếu năng lượng và chán ăn.

Tăng lượng nước uống và tiểu: Chó uống nhiều nước hơn bình thường và đi tiểu thường xuyên.

Nôn mửa và tiêu chảy: Các triệu chứng tiêu hóa cũng có thể đi kèm.

Nếu những triệu chứng này lặp lại hoặc kéo dài, bạn cần đưa chó đến thăm khám tại cơ sở thú y.

Các dấu hiệu cấp cứu cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Các triệu chứng như ngất xỉu hoặc mất ý thức đột ngột, khó thở nghiêm trọng, nhịp tim nhanh hoặc không đều, niêm mạc nhợt nhạt, cùng với tình trạng tăng huyết áp nặng không kiểm soát được, đều có thể đe dọa tính mạng. Khi xuất hiện những dấu hiệu cấp cứu này, bạn cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức mà không được trì hoãn.

Phương pháp xét nghiệm để chẩn đoán chính xác

Để chẩn đoán chính xác u tủy thượng thận, cần kết hợp nhiều xét nghiệm khác nhau. - Xét nghiệm máu: Đo nồng độ catecholamine và các chất chuyển hóa của nó (metanephrine, normetanephrine) trong huyết tương để xác định xem có sự bài tiết quá mức hay không. - Xét nghiệm nước tiểu: Phân tích tỷ lệ normetanephrine và metanephrine trong nước tiểu so với creatinine; nếu tỷ lệ này cao hơn khoảng 4 lần so với giới hạn trên của bình thường, khả năng cao là do u. Xét nghiệm hình ảnh (siêu âm, CT, MRI) giúp xác định vị trí, kích thước của khối u cũng như mức độ xâm lấn vào các mô và mạch máu xung quanh. Đặc biệt, CT rất nhạy và chính xác trong việc đánh giá mức độ xâm lấn lân cận. Để khẳng định đây là u có hoạt động chức năng, xét nghiệm định lượng catecholamine và các chất chuyển hóa của nó là then chốt. Việc kết hợp nhiều xét nghiệm là bắt buộc để đưa ra chẩn đoán chính xác.

Hình ảnh chụp CT khối u tuyến thượng thận ở chó

Phương pháp điều trị và cách tiếp cận từng bước

Việc điều trị u tủy thượng thận ở chó phụ thuộc vào kích thước khối u, tình trạng di căn và sức khỏe tổng thể của chó. Phẫu thuật (cắt bỏ thượng thận) là phương pháp điều trị triệt để, giúp loại bỏ hoàn toàn khối u. Nếu phẫu thuật cắt bỏ thành công, ngay cả khi có huyết khối trong tĩnh mạch chủ dưới, chó vẫn có thể sống từ 18 tháng đến hơn 4 năm. Tuy nhiên, việc chăm sóc trước, trong và sau phẫu thuật khá phức tạp; do đó, trước khi mổ, bác sĩ thường dùng các chất ức chế alpha-adrenergic như phenoxybenzamine để ổn định huyết áp. Trong trường hợp phẫu thuật khó thực hiện hoặc khối u đã di căn, bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp điều trị nội khoa bằng thuốc để kiểm soát triệu chứng. Sau phẫu thuật, cần theo dõi chặt chẽ đường huyết và huyết áp, đồng thời thực hiện các cuộc kiểm tra định kỳ. Kế hoạch điều trị cần được xây dựng riêng biệt cho từng bệnh nhân dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Bức ảnh ghi lại cảnh bác sĩ thú y tiến hành phẫu thuật cho chó.

Quản lý và chăm sóc tại nhà cùng các biện pháp chăm sóc hàng ngày

Đối với chó đang điều trị, cần giảm thiểu tối đa căng thẳng. Hãy cung cấp một môi trường ổn định và duy trì chế độ ăn uống, vận động đều đặn. Việc dùng thuốc phải tuân thủ chính xác chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Đo huyết áp định kỳ và ghi chép ngay bất kỳ thay đổi nào để báo cáo cho bệnh viện. Nếu xuất hiện các triệu chứng nặng hơn (như ngất xỉu, khó thở...), cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức. Sự kiên trì trong chăm sóc hàng ngày có ảnh hưởng lớn đến quá trình hồi phục và khả năng sống sót. Sự quan tâm và tham gia của gia đình là rất quan trọng.

Chó đang nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh

Phòng ngừa tái phát và lưu ý theo từng giống chó

U tủy thượng thận có thể di căn đến phổi, gan, xương và các cơ quan khác trong trường hợp ác tính, do đó việc kiểm tra theo dõi định kỳ sau phẫu thuật là bắt buộc. Mặc dù hiện chưa thể khẳng định sự khác biệt về tần suất mắc bệnh giữa các giống chó dựa trên các bằng chứng hiện có, nhưng tỷ lệ phát hiện khối u thượng thận tăng theo tuổi, vì vậy cần đặc biệt lưu ý ở chó già. Việc xác nhận sớm các triệu chứng nghi ngờ sẽ mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe của chó.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

U tủy thượng thận có thể điều trị được không?

Trong trường hợp có thể phẫu thuật, khả năng điều trị thành công là khá cao. Kế hoạch điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào kích thước khối u và mức độ di căn; nếu phẫu thuật khó thực hiện, các triệu chứng có thể được kiểm soát bằng thuốc.

Bệnh này chỉ xảy ra ở chó thôi sao?

Tình trạng này chủ yếu xảy ra ở chó, nhưng cũng đã được ghi nhận hiếm gặp ở mèo. Tuy nhiên, ở mèo thì tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn rất nhiều.

Thời gian hồi phục sau phẫu thuật kéo dài bao lâu?

Thời gian phục hồi có thể khác nhau tùy từng cá thể. Vì việc chăm sóc trước, trong và sau phẫu thuật khá phức tạp, nên trong quá trình hồi phục, bạn cần hạn chế vận động của chó, theo dõi huyết áp và đường huyết, đồng thời đưa chó đến bệnh viện thú y định kỳ. Thời gian chính xác sẽ được xác định sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ thú y, dựa trên tình trạng khối u và diễn biến của ca phẫu thuật.

Chỉ điều trị bằng thuốc là đủ chưa?

Trong trường hợp khối u không thể được loại bỏ bằng phẫu thuật, điều trị bằng thuốc sẽ là phương pháp chính. Tuy nhiên, nếu có thể phẫu thuật, đây sẽ là phương pháp điều trị triệt để hơn.

Có thể phòng ngừa được không?

Mặc dù nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định nên việc phòng ngừa gặp khó khăn, nhưng bạn có thể phát hiện sớm bệnh lý thông qua các kỳ khám sức khỏe định kỳ.

So sánh các lựa chọn điều trị khối u tủy thượng thận

Hạng mục	적합한 경우	효과 수준	부작용/특징
수술 치료(부신 절제)	종양이 국소적이고 전이가 없을 때	높음(근본적 치료)	수술 전·중·후 관리가 까다로움
수술 전 약물 안정화	수술을 앞두고 혈압을 미리 조절할 때	혈압 안정에 중요	α-차단제(페녹시벤자민)로 혈압 강하
내과적(약물) 관리	수술이 어렵거나 전이된 경우	증상 완화 수준	약물로 증상·혈압 조절

치료 방법은 개별 상황에 따라 수의사가 결정합니다. 병원 방문 후 상담이 필요해요.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 sản phẩm hỗ trợ quản lý thay đổi hormone ở chó sau khi triệt sản, theo lời khuyên của bác sĩ thú y

7 dấu hiệu và biện pháp chăm sóc bệnh suy giáp ở chó do bác sĩ thú y chỉ ra

7 dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp về nhiễm toan ceton do tiểu đường ở chó — những triệu chứng không được bỏ qua

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khối u mi mắt ở mèo

Nếu vùng dưới mắt của mèo nhà bạn luôn ẩm ướt — Nguyên nhân gây chảy nước mắt quá mức, vết bẩn do nước mắt và thời điểm cần đưa đến bệnh viện thú y

Mèo liên tục dụi mắt và chớp mắt — Triệu chứng của bệnh nội phản mi và các điểm quan trọng trong điều trị, chăm sóc

Mèo liên tục dụi mắt — Nguyên nhân và thời điểm điều trị phù hợp cho loét giác mạc và trợt giác mạc

Mắt mèo của bạn bị đục trắng? — Tổng hợp đầy đủ về triệu chứng đục thủy tinh thể và thời điểm điều trị

Mèo mù cũng có thể hạnh phúc — Cách chăm sóc và quản lý môi trường cho thú cưng khiếm thị

Nếu bạn sờ thấy khối u ở cổ chó — Nguyên nhân của nốt giáp trạng và nang, và dấu hiệu cần đưa đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow SJ, Vail DM, Page RL (2013). Withrow and MacEwen’s Small Animal Clinical Oncology, 5th ed. Elsevier.

[2] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th ed. (2022). Wiley-Blackwell.

[3] Hoffman J, et al. (2020). Pheochromocytoma in dogs: A retrospective study of 42 cases. Journal of Veterinary Internal Medicine, 34(3), 1120–1128.