Thích

Chia sẻ

Nếu chó đã ăn phải thuốc trừ ốc — Triệu chứng ngộ độc và cách xử trí khẩn cấp

Cấp cứu/Ngộ độcCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Chúng tôi đã tổng hợp các triệu chứng độc tính thần kinh, biện pháp sơ cứu khẩn cấp ngay lập tức, liều lượng nguy hiểm và các quy tắc phòng ngừa cho chó đã ăn phải thuốc diệt ốc sên (chứa metaldehyde).

Ngộ độc thuốc diệt ốc sên ở chó là gì?

Chú chó và chủ nhân khi tiếp cận các viên thuốc diệt ốc sên trong vườn

Ngộ độc thuốc diệt ốc sên ở chó là một tình trạng cấp tính gây độc thần kinh, xảy ra khi chó ăn phải hoạt chất metaldehyde có trong các loại thuốc dùng để tiêu diệt ốc sên và sên trần tại vườn hoặc ruộng. Metaldehyde là một polymer dạng vòng của acetaldehyde, chủ yếu tác động lên hệ thần kinh trung ương (CNS). Điều quan trọng nhất là bạn cần đưa thú cưng đến bệnh viện trước khi các triệu chứng xuất hiện. Thuốc diệt ốc sên thường có dạng hạt hoặc viên nhỏ, dễ khiến chó nhầm tưởng là thức ăn. Tùy thuộc vào lượng thuốc ăn vào và thời điểm điều trị, tình trạng này có thể dẫn đến co giật nghiêm trọng và tăng thân nhiệt nguy hiểm đến tính mạng. Tiên lượng phụ thuộc rất lớn vào lượng thuốc đã ăn và thời gian từ khi ăn đến khi được điều trị, vì vậy nếu nghi ngờ chó đã ăn phải, hãy liên hệ ngay với bệnh viện thú y mà không được trì hoãn.

Tại sao thuốc diệt ốc sên lại gây tử vong cho chó?

Cơ chế gây ngộ độc chính xác của metaldehyde vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Trước đây từng có giả thuyết cho rằng chất này chuyển hóa thành acetaldehyde sau khi ăn vào và gây độc, nhưng điều này chưa được xác nhận. Gần đây, các bằng chứng cho thấy metaldehyde có thể làm tăng chất dẫn truyền thần kinh kích thích hoặc giảm GABA (một chất dẫn truyền thần kinh ức chế) trong não, dẫn đến trạng thái quá kích thích thần kinh. Khi thần kinh bị quá kích thích, chó sẽ xuất hiện run cơ toàn thân và co giật. Đồng thời, khả năng điều hòa thân nhiệt cũng bị rối loạn, có thể dẫn đến tăng thân nhiệt. Nếu tình trạng co giật và tăng thân nhiệt kéo dài, chức năng gan và thận có thể bị suy giảm vài ngày sau khi bắt đầu hồi phục. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho metaldehyde, vì vậy việc loại bỏ độc tố nhanh chóng và kiểm soát triệu chứng là yếu tố quyết định đến khả năng sống sót của chó.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Sau khi ăn phải, các triệu chứng dưới đây thường xuất hiện trong vòng 30 phút đến 2 giờ. Trong một số trường hợp hiếm, chúng có thể xuất hiện muộn hơn, kéo dài đến 10–12 giờ.

Run cơ: Triệu chứng toàn thân run rẩy nhanh, thường là dấu hiệu sớm.

Co giật: Mất ý thức và co giật, cần xử trí ngay lập tức.

Tăng thân nhiệt: Nếu run rẩy và co giật tiếp diễn, thân nhiệt sẽ tăng lên và chó thở hổn hển.

Dư thừa nước bọt và nôn mửa: Triệu chứng thường gặp ngay sau khi ăn phải.

Rối loạn vận động (mất điều hòa): Chó đi lại loạng choạng hoặc không thể đứng vững.

Giãn đồng tử và kích thích quá mức: Đồng tử giãn rộng và phản ứng nhạy cảm với các kích thích.

Chú chó nghi ngờ bị ngộ độc thuốc trừ ốc sên đang được bác sĩ thú y khám chữa

Các dấu hiệu cho thấy cần đưa chó đến bệnh viện thú y cấp cứu ngay lập tức

Nếu chó xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đưa ngay đến bệnh viện thú y cấp cứu 24/7. Co giật, tăng thân nhiệt và khó thở có thể đe dọa tính mạng chỉ trong vài phút. • Co giật toàn thân hoặc co cứng không ngừng • Nhiệt độ cơ thể vượt quá 40°C hoặc thở hổn hển dữ dội • Nướu chuyển màu xanh hoặc nhợt nhạt • Mất ý thức hoặc không phản ứng • Nghi ngờ chó đã ăn phải thuốc diệt ốc sên; ngay cả khi chưa có triệu chứng, vẫn cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức

Liều lượng nguy hiểm — Ngay cả một lượng nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm cho chó nhỏ

Theo giáo trình y học thú y, liều gây chết một nửa (LD50) của metaldehyde ở chó được báo cáo là khoảng 210–600 mg/kg cân nặng. Nồng độ mồi nhử trong các loại thuốc diệt ốc sên bán trên thị trường thường nằm trong khoảng 2,75–3,25%. Nếu tính theo LD50 thấp nhất (210 mg/kg) và nồng độ mồi nhử 3,25%, thì liều gây chết một nửa tương đương khoảng 6,5 g/kg cân nặng, nghĩa là với chó nhỏ nặng 5 kg, lượng này khoảng 32 g. Tuy nhiên, các triệu chứng ngộ độc có thể xuất hiện ngay cả khi lượng ăn vào ít hơn, và việc xác định chính xác lượng chó đã ăn thường rất khó. Vì vậy, đừng chủ quan nghĩ rằng “chó chỉ ăn một chút”, mà cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức nếu nghi ngờ chó đã ăn phải.

Hình ảnh so sánh lượng nhỏ thuốc trừ ốc nguy hiểm đối với chó nhỏ

Các phương pháp điều trị được thực hiện tại bệnh viện thú y

Theo sách giáo khoa y học thú y, then chốt trong điều trị ngộ độc thuốc trừ ốc sên là loại bỏ độc tố nhanh chóng và kiểm soát triệu chứng.

Gây nôn: Hiệu quả nhất khi thực hiện sớm trước khi xuất hiện triệu chứng. Sau khi triệu chứng bắt đầu, việc gây nôn có thể gây nguy hiểm.

Cho dùng than hoạt tính: Ngăn chặn hấp thu độc tố tại ruột.

Thuốc chống co giật: Kiểm soát co giật để ngăn ngừa tổn thương não.

Truyền dịch: Bảo vệ thận và hỗ trợ đào thải độc tố.

Điều chỉnh thân nhiệt: Nếu chó bị tăng thân nhiệt, cần xử trí hạ nhiệt ngay lập tức.

Bác sĩ thú y đang điều trị truyền dịch cho chó bị ngộ độc thuốc trừ ốc sên

Những việc nên làm và không nên làm tại nhà

⭕ Cần làm • Mang theo bao bì của sản phẩm đã ăn vào viện — rất cần thiết để kiểm tra thành phần và nồng độ • Đặt chó nằm ở nơi mát mẻ và yên tĩnh để giảm thiểu kích thích • Ghi chú lại thời gian ăn, lượng ước tính và thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng ❌ Không nên làm • Không tự ý gây nôn tại nhà — nếu triệu chứng đã bắt đầu, việc này có thể gây nguy hiểm hơn • Không ép chó uống sữa hoặc nước • Không trì hoãn việc đến viện với suy nghĩ “chờ xem đã”

Các biện pháp phòng ngừa ngộ độc thuốc trừ ốc

Vào mùa xuân – hè, khi chăm sóc vườn tược, hàng xóm cũng có thể sử dụng thuốc diệt ốc sên trong khu vườn của họ. Vì vậy, bạn không được chủ quan ngay cả khi dắt chó đi dạo. • Hãy cất giữ thuốc diệt ốc sên trong nhà ở nơi cao, có khóa, đảm bảo chó tuyệt đối không thể tiếp cận. • Nếu phát hiện các hạt nhỏ màu xanh lá hoặc xanh dương trong lúc dắt chó đi dạo, hãy lập tức đưa chó ra xa khu vực đó. • Khi dắt chó đi dạo trong các công viên có vườn tược hoặc khu dân cư, hãy giữ dây dắt ngắn gọn. • Tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm diệt ốc sên không có nhãn mác an toàn cho thú cưng.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Có vẻ như chó đã ăn phải thuốc diệt ốc sên, nhưng hiện tại chưa xuất hiện triệu chứng nào. Tôi có cần đưa chó đến bệnh viện không?

Vâng, bạn nhất định phải đưa chó đến phòng khám. Nếu được gây nôn ngay từ giai đoạn đầu khi chưa có triệu chứng, lượng độc tố trong cơ thể sẽ giảm đáng kể. Một khi các triệu chứng bắt đầu xuất hiện, việc điều trị sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều và tiên lượng cũng kém đi.

Việc ngộ độc thuốc diệt ốc sên có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được điều trị kịp thời không?

Nếu được điều trị kịp thời, phần lớn chó có thể hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu cơn co giật kéo dài hoặc tình trạng tăng thân nhiệt gây tổn thương não và thận, có thể để lại di chứng. Việc xử trí nhanh chóng sẽ quyết định tiên lượng bệnh.

Không biết thuốc diệt ốc sên trông như thế nào, vậy làm sao để phân biệt?

Các loại thuốc diệt ốc sên bán trên thị trường thường có dạng hạt nhỏ màu xanh lá hoặc xanh dương. Vì chúng có mùi ngũ cốc nên chó có thể bị thu hút và cố ăn. Nếu bạn phát hiện những hạt này trong vườn hoặc công viên, hãy lập tức dẫn chó ra xa khu vực đó.

Cho chó uống nước hoặc sữa tại nhà có thể làm loãng độc tố được không?

Không có tác dụng. Thuốc diệt ốc sên không thể được pha loãng bằng nước hay sữa. Ngược lại, việc cố ép uống có thể khiến thuốc bị hít vào đường thở, gây nguy hiểm. Cách xử lý đúng đắn và duy nhất là đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức.

Ngoài thuốc diệt ốc sên, còn những chất độc nào khác trong vườn mà chó cần tránh không?

Có. Thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột và phân bón đều gây nguy hiểm cho chó. Đặc biệt cần thận trọng trong mùa chăm sóc sân vườn vào xuân và hè. Luôn cất giữ các loại thuốc dùng cho sân vườn ở nơi chó không thể tiếp cận.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 bộ kit cấp cứu ngộ độc cho chó được bác sĩ thú y khuyên dùng

7 dấu hiệu khẩn cấp khi mèo bị ngộ độc — Kiểm tra ngay khi tiếp xúc

Có nên cho chó ăn quế không? Tiêu chuẩn an toàn và những điều cần lưu ý

Khi thận chó ngừng hoạt động — Thời điểm cần thẩm phân phúc mạc và những điểm quản lý quan trọng

Thuốc và chất độc thận nguy hiểm cho chó — Triệu chứng ngộ độc và cách xử lý

Chó đột ngột mệt mỏi và nôn mửa — Dấu hiệu Leptospira xâm lấn thận và thời điểm đến phòng khám

Bệnh thận mạn tính ở chó theo IRIS giai đoạn 1–4 — Triệu chứng và hướng điều trị từng giai đoạn

Thận chó kém thì huyết áp cũng nguy hiểm — Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp

Chó ăn nho — Độc tính thận gây suy thận, dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay

Chó nhà tôi không chịu uống nước — Mất nước và tổn thương thận cấp, khi nào cần đến bệnh viện

Tài liệu tham khảo

[1] Peterson ME, Talcott PA. Small Animal Toxicology. In: Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Toxicology, 3rd Edition. Wiley-Blackwell, 2013.

[2] Schaer M, Gaschen FP. Decontamination and Toxicology. In: Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Edition. CRC Press, 2022.

[3] Plumb DC. Metaldehyde. In: Plumb's Veterinary Drug Handbook, 10th Edition. Wiley-Blackwell, 2023.

[4] Silverstein DC, Hopper K. Decontamination Procedures. In: Feline Emergency and Critical Care Medicine, 2nd Edition. Wiley-Blackwell, 2015.