Thích

Chia sẻ

Nếu cún cưng của bạn liên tục gãi và có mùi khó chịu — Nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm da do Malassezia

Da/LôngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Viêm da do nấm Malassezia là tình trạng nấm men thường trú trên da của chó phát triển quá mức, gây ngứa, mùi hôi khó chịu và thay đổi màu sắc da. Để ngăn ngừa tái phát, bên cạnh việc điều trị bằng thuốc kháng nấm, cần xử lý triệt để các nguyên nhân gốc rễ như dị ứng hoặc rối loạn nội tiết.

Viêm da do Malassezia ở chó là gì?

Da bụng và vùng bẹn của chó bị đỏ do viêm da Malassezia

Viêm da do Malassezia là một bệnh lý da xảy ra khi nấm men Malassezia pachydermatis, vốn hiện diện bình thường trên da chó, phát triển quá mức, gây ra viêm da và ngứa dữ dội. Điều quan trọng nhất là không chỉ điều trị bản thân loại nấm mà còn phải xử lý nguyên nhân gốc rễ khiến chúng tăng sinh quá mức. Nếu không giải quyết các bệnh nền như dị ứng, chàm da (atopy) hoặc rối loạn nội tiết, tình trạng bệnh sẽ dễ tái phát sau khi điều trị.

Tại sao nấm Malassezia lại phát triển quá mức?

Nấm Malassezia là một loại nấm men thường trú bình thường, có thể được nuôi cấy ngay cả trên da của những chú chó khỏe mạnh. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, số lượng nấm tăng lên do các bệnh lý nền, dẫn đến viêm da.

Dị ứng·Chàm thể tạng: Đây là nguyên nhân phổ biến và quan trọng nhất. Những chú chó mắc viêm da dị ứng chàm thể tạng có hàng rào da yếu và có thể phản ứng quá mẫn với một lượng nhỏ nấm, gây ngứa dữ dội.

Rối loạn nội tiết (suy tuyến giáp·hội chứng Cushing, v.v.): Nếu có các bệnh lý hormone này làm nền tảng, sự tăng sinh của nấm Malassezia có thể xảy ra như một biến chứng thứ phát. Cần xác định bệnh lý nền thông qua xét nghiệm máu, hóa sinh và nội tiết.

Nếp gấp da·Độ ẩm mãn tính: Nấm tập trung ở các kẽ hở ẩm ướt, kém thông gió như bên trong tai, nếp gấp môi và mặt, kẽ ngón chân, và nách.

Lưu ý: Các báo cáo cho thấy các loại thuốc như steroid hoặc cyclosporine không làm tăng số lượng nấm Malassezia ở chó. Do đó, trọng tâm của việc kiểm soát sự tăng sinh quá mức không nằm ở thuốc, mà là đồng thời xử lý các bệnh lý nền như dị ứng và rối loạn nội tiết.

Nếu thấy những triệu chứng này, hãy nghi ngờ viêm da do Malassezia.

Ngứa (ngứa da): Chó liếm hoặc cào gãi tập trung vào các vùng như chân, tai, bẹn và nách.

Da nhờn và dính: Da bóng nhờn, khi chạm vào tay sẽ dính dầu.

Mùi hôi đặc trưng: Nếu ngay sau khi tắm vẫn còn mùi mốc hoặc mùi men, hãy nghi ngờ.

Sưng đỏ (phát ban đỏ): Da trở nên đỏ rực, khi chạm vào cảm thấy ấm.

Tăng sắc tố và da dày như voi: Do kích thích lặp đi lặp lại, da sẫm màu và dày lên.

Viêm tai kèm theo: Tai tiết dịch đen, chó liên tục lắc đầu hoặc cào gãi tai.

Chó Cocker Spaniel bị viêm da do Malassezia mạn tính, khiến da dày lên và xuất hiện lắng đọng sắc tố.

Nếu có những triệu chứng này, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Khi toàn bộ da chó đột ngột chuyển đỏ hoặc sưng nề, khi xuất hiện các vết thương chảy máu do cào gãi, khi chó từ chối ăn uống hoặc suy nhược kéo dài hơn 24 giờ, hoặc khi các tổn thương da lan rộng nhanh chóng trong thời gian ngắn, bạn cần đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. Những tình trạng này có thể đi kèm với nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn.

Tại bệnh viện thú y, bác sĩ sẽ chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thú y sẽ xác nhận các triệu chứng lâm sàng, sau đó tiến hành chẩn đoán theo các phương pháp dưới đây.

Kiểm tra tế bào bằng kỹ thuật in băng dính: Dán một dải băng dính trong suốt lên vùng da rồi bóc ra, sau đó quan sát dưới kính hiển vi để đếm số lượng vi nấm. Đây là xét nghiệm sơ cấp nhanh chóng và đơn giản nhất.

Xét nghiệm lấy mẫu dịch tai: Dùng tăm bông lấy dịch tiết từ tai và quan sát dưới kính hiển vi.

Sinh thiết da: Khi bệnh ở giai đoạn mãn tính hoặc không đáp ứng với điều trị, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô để thực hiện xét nghiệm chuyên sâu.

Xét nghiệm tìm bệnh nền: Kết hợp các xét nghiệm chức năng tuyến giáp và vỏ thượng thận, cùng với xét nghiệm dị ứng, nhằm xác định nguyên nhân gốc rễ.

Quá trình điều trị sẽ được tiến hành như thế nào?

Điều trị tại chỗ (đầu tiên): Sử dụng thường xuyên dầu gội chống nấm (chứa hoạt chất Clorhexidin và Climbazol), khăn lau chống nấm và dung dịch vệ sinh tai. Theo giáo khoa da liễu thú y, điều trị tại chỗ là lựa chọn ưu tiên hàng đầu.

Thuốc chống nấm toàn thân: Khi triệu chứng nghiêm trọng hoặc điều trị tại chỗ không đủ hiệu quả, cần bổ sung thuốc uống. Thời gian và liều lượng dùng thuốc sẽ do bác sĩ thú y quyết định dựa trên cân nặng và tình trạng bệnh của chó.

Điều trị bệnh lý nền: Nếu không đồng thời điều trị các bệnh nguyên nhân như dị ứng hay rối loạn tuyến giáp, bệnh sẽ dễ tái phát.

Bác sĩ thú y đang điều trị da cho chó bằng dầu gội kháng nấm

Các điểm chăm sóc có thể thực hiện tại nhà

Tuân thủ thời gian để thuốc gội thấm vào da: Thuốc gội theo đơn cần được giữ lại trên da từ 5 đến 10 phút trước khi xả sạch để phát huy hiệu quả. Tần suất sử dụng là 1–2 lần mỗi tuần, điều chỉnh theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y.

Vệ sinh tai định kỳ: Lau sạch độ ẩm bên trong tai và dùng bông gòn bịt nhẹ lỗ tai trước khi tắm để ngăn nước lọt vào.

Giữ khô ráo các nếp gấp da: Đối với các giống chó có nhiều nếp gấp như Bulldog hay Pug, cần lau sạch và giữ khô vùng nếp gấp mỗi ngày.

Quản lý chế độ dinh dưỡng: Nếu nguyên nhân là dị ứng thức ăn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y và cân nhắc chuyển sang thức ăn thủy phân.

Tuân thủ lịch tái khám định kỳ: Hãy giữ đúng lịch hẹn kiểm tra để đánh giá hiệu quả điều trị và quản lý các bệnh lý nền.

Chủ nuôi lau sạch các nếp gấp da của chó Bulldog tại nhà

Giống chó này đặc biệt cần sự chú ý.

Các giống chó như Basset Hound, Cocker Spaniel, West Highland White Terrier, Shih Tzu và Bulldog được ghi nhận trong giáo trình da liễu thú y là những giống dễ mắc viêm da do Malassezia hoặc viêm da dị ứng. Đặc biệt, ngay cả những chú chó Basset Hound khỏe mạnh cũng thường có số lượng nấm Malassezia trên da và niêm mạc cao hơn mức trung bình. Đối với các giống chó có nếp nhăn sâu ở mặt như Pug, cần đặc biệt lưu ý vì nấm dễ phát triển trong các khe gấp này. Nếu bạn đang nuôi những giống chó này, hãy kiểm tra định kỳ tình trạng da và tai ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng, đồng thời hình thành thói quen chăm sóc kháng nấm (tắm rửa, làm sạch) theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Viêm da do Malassezia có lây sang người không?

Malassezia pachydermatis khó tồn tại trên da người nên hầu như không lây sang chủ nuôi khỏe mạnh. Tuy nhiên, những người có hệ miễn dịch rất thấp (đang điều trị hóa trị, trẻ sơ sinh, v.v.) nên hạn chế tiếp xúc và đặc biệt chú ý vệ sinh tay.

Tại sao bệnh lại tái phát sau khi điều trị?

Nguyên nhân phổ biến nhất là do chưa điều trị đồng thời các bệnh lý nền như dị ứng hoặc rối loạn tuyến giáp. Nếu chỉ dùng thuốc kháng nấm, dù số lượng nấm giảm đi nhưng môi trường thuận lợi cho sự phát triển quá mức của chúng vẫn còn nguyên, khiến tình trạng dễ tái phát sau một thời gian ngắn. Để ngăn ngừa tái phát, cần kết hợp quản lý các bệnh lý nền và tắm gội định kỳ.

Dầu gội kháng nấm nên sử dụng bao lâu một lần?

Trong giai đoạn cấp tính, việc tắm rửa thường được thực hiện 2–3 lần mỗi tuần, còn trong giai đoạn duy trì khi triệu chứng đã cải thiện thì chỉ cần 1 lần mỗi tuần. Tần suất cụ thể cần tuân theo chỉ định của bác sĩ thú y. Tắm quá thường xuyên có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da.

Malassezia cũng có thể xuất hiện ở tai chó không?

Có, nhiễm nấm Malassezia ở tai (viêm tai ngoài) rất phổ biến ở chó. Nếu bạn thấy có dịch tiết màu đen hoặc nâu từ tai, có mùi lên men đặc trưng, hoặc chó liên tục gãi tai, cần nghi ngờ viêm tai ngoài. Tình trạng này thường xuất hiện đồng thời với viêm da do nấm Malassezia trên da.

Viêm da do Malassezia có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Nếu bệnh nền được kiểm soát tốt, triệu chứng có thể được kìm hãm về lâu dài. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là do các bệnh mạn tính như dị ứng, mục tiêu thực tế không phải là chữa khỏi hoàn toàn mà là “kiểm soát tốt để không tái phát”. Chìa khóa nằm ở việc duy trì khám sức khỏe định kỳ và chăm sóc phòng ngừa đều đặn.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 dầu gội y tế cho chó — Viêm da mủ·Nhiễm khuẩn

Top 5 loại dầu gội dược liệu cho chó bị viêm da do nấm men, do bác sĩ thú y chọn lọc — giúp giảm ngứa và kiểm soát nhờn

5 sản phẩm dầu cá Omega-3 được khuyên dùng cho chó — So sánh hàm lượng EPA và DHA

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong việc quản lý ký sinh trùng ở chó đang mang thai và cho con bú

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh sán phổi ở chó

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về bệnh Neospora (Nevopora) ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng để nhận biết ký sinh trùng nội tại ở chó

Tổng hợp toàn diện về phòng ngừa và điều trị bệnh giun tim ở chó: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong xét nghiệm kháng nguyên bệnh giun tim ở chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc khi chó bị nhiễm bọ chét

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed. British Small Animal Veterinary Association, 2019. Chapter: Malassezia dermatitis.

[2] Cafarchia C, Gasser HB, Latrofa MS et al. Genetic variants of Malassezia pachydermatis from canine skin: body distribution and phospholipase activity. FEMS Yeast Research 8, 451–459, 2008.

[3] Cavana P, Peano A, Petit JY et al. A pilot study of the efficacy of wipes containing chlorhexidine 0.3%, climbazole 0.5% and Tris-EDTA to reduce Malassezia pachydermatis populations on canine skin. Veterinary Dermatology 26, 276–283, 2015.

[4] Kano FR, Aramaki C, Murayama WN et al. High multi-azole-resistant Malassezia pachydermatis clinical isolates from canine Malassezia dermatitis. Medical Mycology 58, 191–200, 2019.

[5] Nuttall T, Harvey RG, McKeever PJ. A Colour Handbook of Skin Diseases of the Dog and Cat, 2nd Ed. CRC Press, 2009.