Thích

Chia sẻ

강아지 분변 식이(식분증) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Tại sao chó của tôi lại ăn phân? – Nguyên nhân, thời điểm chẩn đoán và điều trị chứng ăn phân

Não/Nhận thứcCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bài viết này tổng hợp toàn diện về chứng ăn phân ở chó, từ nguyên nhân, triệu chứng đến chẩn đoán và điều trị của bác sĩ thú y, cũng như các phương pháp chăm sóc tại nhà.

Chứng ăn phân ở chó là gì?

Chủ nhân lo lắng ngồi bệt bên cạnh chú chó trong công viên

Chứng ăn phân ở chó là hành vi ăn phân của chính mình hoặc của động vật khác. Đặc biệt ở chó con, đây là hành vi tự nhiên xuất hiện trong quá trình khám phá môi trường và còn giúp hình thành hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu hành vi này vẫn lặp lại hoặc xảy ra quá thường xuyên khi chó đã trưởng thành, có thể có sự liên quan đến các nguyên nhân y khoa như bệnh lý tiêu hóa, rối loạn hấp thu dinh dưỡng, bệnh lý nội tiết, hoặc các vấn đề về hành vi và môi trường. Điều quan trọng nhất là phải xác định nguyên nhân trước, vì cách xử lý sẽ hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu tình trạng này lặp lại, cần đưa chó đến bác sĩ thú y để chẩn đoán và kiểm tra xem có bệnh lý tiềm ẩn hay không.

Nguyên nhân chính của chứng ăn phân ở chó

Nguyên nhân gây ra chứng ăn phân ở chó có thể được chia thành ba nhóm chính: y khoa, hành vi và môi trường.

Suy giảm chức năng tuyến tụy ngoại tiết: Khi thiếu hụt enzyme tiêu hóa, chất dinh dưỡng sẽ còn sót lại trong phân, khiến chó quay lại ăn chúng.

Ký sinh trùng và bệnh lý nội tiết: Các vấn đề như ký sinh trùng đường ruột, tiểu đường, hội chứng Cushing... có thể kích thích sự thèm ăn bất thường.

Hành vi và bản năng: Nguyên nhân có thể đến từ bản năng mẹ chó xử lý phân của chó con, mong muốn thu hút sự chú ý, hoặc tâm lý muốn xóa bỏ dấu vết sau khi bị mắng.

Căng thẳng môi trường: Không gian chật hẹp, sự nhàm chán và thời gian ở một mình càng lâu thì các hành vi bất thường càng dễ xuất hiện.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính của chứng ăn phân ở chó

Nếu chó của bạn đáp ứng nhiều tiêu chí dưới đây, có thể nghi ngờ rằng tình trạng ăn phân đi kèm với một bệnh lý nền nào đó.

Hành vi cố ý ăn phân: Chó lao vào đống phân trong lúc đi dạo hoặc ngay cả khi ở trong nhà.

Thay đổi mùi hơi thở: Ngay sau khi ăn phân, miệng chó có thể tạm thời phát ra mùi khó chịu.

Nôn mửa và tiêu chảy tái phát: Nếu chó mắc các vấn đề tiêu hóa như tăng sinh vi khuẩn quá mức ở ruột non, hành vi ăn phân có thể đi kèm với tiêu chảy hoặc nôn mửa mạn tính hoặc từng cơn.

Phân mềm và đi ngoài thường xuyên: Khi có vấn đề về tiêu hóa và hấp thu, phân có thể bị mềm (từ phân nhão đến phân lỏng) và tần suất đi ngoài tăng lên.

Giảm cân và chậm phát triển: Nếu đi kèm với bệnh lý tiêu hóa, chó có thể giảm cân hoặc chó có thể chậm lớn.

Bác sĩ thú y kiểm tra khoang miệng của chó tại phòng khám thú y

Nếu các triệu chứng này đi kèm, hãy đưa chó đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu chó của bạn rơi vào bất kỳ tình trạng nào dưới đây, khả năng cao là do một bệnh lý tiềm ẩn gây ra. Hãy đưa chó đến phòng khám thú y ngay lập tức. • Giảm cân rõ rệt trong thời gian ngắn • Tiêu chảy hoặc nôn mửa mãn tính kéo dài hơn một tuần • Khẩu vị ăn uống tăng vọt đột ngột hoặc ngược lại, hoàn toàn mất cảm giác ngon miệng • Bụng sưng phồng lên một cách rõ rệt • Uể oải, thiếu sức sống hoặc mệt mỏi

Phương pháp chẩn đoán của bác sĩ thú y

Chẩn đoán chứng ăn phân bắt đầu từ việc thu thập tiền sử hành vi — việc ghi chép trước thời điểm khởi phát, tần suất và các tình huống cụ thể khi chó ăn phân sẽ rất hữu ích.

Kiểm tra phân: Trước tiên, xác định xem chó có bị nhiễm ký sinh trùng hay không.

Xét nghiệm máu: Chẩn đoán suy chức năng ngoại tiết tuyến tụy dựa trên chỉ số phản ứng miễn dịch tương tự trypsinogen trong huyết thanh.

Xét nghiệm hormone: Loại trừ các bệnh lý nội tiết như hội chứng Cushing, tiểu đường.

Đánh giá hành vi: Đồng thời xác định nguyên nhân gây căng thẳng, môi trường sống và mối quan hệ giữa chó và người chăm sóc.

Phương pháp điều trị chứng ăn phân ở chó

Vì phương pháp điều trị khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân, việc xác định kết quả chẩn đoán trước tiên là yếu tố then chốt.

Điều trị bệnh nền: Đối với tình trạng suy giảm chức năng ngoại tiết tuyến tụy, cần bổ sung enzyme tuyến tụy cho chó sau mỗi bữa ăn. Sán ký sinh được điều trị bằng thuốc tẩy giun.

Quản lý môi trường: Cách hiệu quả nhất là dọn phân ngay lập tức sau khi chó đi vệ sinh để loại bỏ hoàn toàn cơ hội ăn phân.

Sử dụng chất gây kỵ: Phương pháp này liên quan đến việc thêm các sản phẩm chứa thành phần gây kỵ vào phân, tuy nhiên hiệu quả có thể khác nhau tùy từng cá thể.

Bổ sung dinh dưỡng: Việc bổ sung enzyme tiêu hóa, lợi khuẩn đường ruột và vitamin B có thể mang lại lợi ích hỗ trợ.

Cảnh bác sĩ thú y tại phòng khám tư vấn cho chủ nuôi về các loại thực phẩm bổ sung dành cho chó.

Các điểm chăm sóc có thể áp dụng ngay tại nhà

Thu dọn phân ngay lập tức: Chìa khóa quan trọng là dọn sạch phân của chó trong vòng 5 phút sau khi chúng đi vệ sinh, dù ở trong nhà hay ngoài trời. Việc loại bỏ cơ hội là bước đầu tiên.

Vận động đầy đủ: Đi dạo ít nhất hai lần mỗi ngày giúp giảm sự nhàm chán và căng thẳng cho chó.

Hoạt động kích thích trí não: Cung cấp các hoạt động như trò chơi ngửi mùi hoặc đồ chơi Kong để kích thích não bộ của chó.

Huấn luyện tăng cường tích cực: Khi chó tiến gần đến phân, hãy chuyển hướng sự chú ý của chúng bằng lệnh "ngồi xuống" kèm phần thưởng là món ăn nhẹ. Nếu mắng mỏ, hành vi ăn phân có thể bị che giấu và thậm chí còn gia tăng.

Chủ nhân dọn phân chó bằng túi đựng chất thải tại công viên

Chó nhỏ và các giống chó có mức độ lo âu cao cần chú ý nguy cơ tái phát.

Những chú chó bị lo âu khi tách rời hoặc chịu căng thẳng từ môi trường có thể dễ xuất hiện các hành vi bất thường như ăn phân hơn. Tuy nhiên, khó có thể khẳng định một cách chung chung rằng tỷ lệ tái phát cao hơn ở một số giống chó cụ thể; bất kỳ chú chó nào cũng có thể biểu hiện những hành vi này tùy thuộc vào các yếu tố môi trường và hành vi. Thời gian ở một mình càng dài thì hành vi có thể càng trở nên nghiêm trọng, do đó, việc duy trì môi trường sạch sẽ, dọn phân thường xuyên cùng với quá trình huấn luyện tăng dần thời gian ở một mình sẽ rất hữu ích. Vì có thể có các bệnh lý tiềm ẩn đằng sau những thay đổi về hành vi, nếu tình trạng kéo dài, hãy cân nhắc đưa chó đến khám tại phòng khám thú y hoặc tham vấn chuyên gia về hành vi thú y.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-01

Câu hỏi thường gặp

Có phải nguyên nhân gây ra tình trạng này khác nhau tùy thuộc vào việc chó chỉ ăn phân của chính mình hay cũng ăn phân của các loài động vật khác không?

Nếu chó chỉ ăn phân của chính mình, khả năng cao là do vấn đề về đường tiêu hóa hoặc mất cân bằng dinh dưỡng. Ngược lại, nếu chó ăn phân của các loài động vật khác, chẳng hạn như phân mèo, điều này có thể xuất phát từ sự kích thích bởi mùi hương hoặc hành vi khám phá mang tính bản năng. Dù thuộc trường hợp nào, nếu hành vi này lặp lại thường xuyên, bạn cần đưa chó đến gặp bác sĩ thú y để được chẩn đoán.

Chứng ăn phân có lây sang người không?

Nếu phân có chứa ký sinh trùng hoặc vi khuẩn, nguy cơ lây nhiễm gián tiếp sẽ tăng lên. Bạn nên tránh để chó bị chứng ăn phân hôn hoặc liếm bạn, đồng thời rửa tay thật kỹ sau khi tiếp xúc.

Chó con có tự hết chứng ăn phân không?

Chó con dưới 6–12 tháng tuổi có thể ăn phân do tò mò, và thói quen này thường tự hết khi chúng lớn lên. Tuy nhiên, nếu tình trạng vẫn tiếp diễn sau 1 tuổi, việc xác định nguyên nhân là rất cần thiết.

Việc điều chỉnh chế độ ăn có giúp ngăn ngừa chứng ăn phân ở chó không?

Việc chuyển sang loại thức ăn có tỷ lệ tiêu hóa cao hoặc bổ sung thêm men tiêu hóa và lợi khuẩn đường ruột có thể giúp giảm mùi chất dinh dưỡng còn sót lại trong phân. Quá trình thay đổi thức ăn cần được thực hiện từ từ trong vòng 7 đến 10 ngày.

Thuốc xua đuổi (thực phẩm chức năng phòng ngừa) có thực sự hiệu quả không?

Dứa, hạt bí ngô và các sản phẩm xua đuổi chuyên dụng thường được sử dụng, nhưng hiệu quả sẽ khác nhau tùy theo từng cá thể chó. Thay vì chỉ trông chờ vào thuốc xua đuổi, bạn cần kết hợp với các biện pháp quản lý môi trường như dọn phân ngay lập tức để đạt được hiệu quả thực sự.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung an thần 2026 được khuyên dùng

Tác dụng và triệu chứng thiếu hụt Vitamin B12 (Cobalamin)

Top 5 thực phẩm bổ sung nhận thức cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Nếu bạn đang phân vân về phương pháp điều trị ung thư cho mèo nhà mình — Tổng hợp hiệu quả và hạn chế của liệu pháp miễn dịch khối u

Tổng hợp toàn diện về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc trong việc xác định giai đoạn khối u ở mèo bằng CT và MRI

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong việc đánh giá biên giới cắt bỏ khi phẫu thuật u ở mèo

Nếu vết vảy ở mũi và tai của mèo không khỏi — dấu hiệu cảnh báo ung thư biểu mô tế bào vảy và chẩn đoán sớm

Mèo nhà tôi ho không ngừng — Dấu hiệu nghi ngờ ung thư phổi hoặc di căn phổi và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Làm thế nào để giảm đau cho mèo bị ung thư? Tổng hợp toàn diện về chăm sóc giảm nhẹ và kiểm soát cơn đau

Mảng sưng trên da của mèo nhà bạn có phải là u tế bào mast không? — Tổng hợp đầy đủ về điều trị và tiên lượng theo từng cấp độ

Tài liệu tham khảo

[1] Ettinger, S.J., Feldman, E.C., Côté, E. (eds.) Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. Chapter 11: Gastrointestinal Disorders.

[2] Fascetti, A.J., Delaney, S.J. (eds.) Applied Veterinary Clinical Nutrition, 2nd Ed. Wiley-Blackwell.

[3] Blake, A.B. and Suchodolski, J.S. (2016) Importance of gut microbiota for the health and disease of dogs and cats. Animal Frontiers 6, 37–42.