Thích

Chia sẻ

Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh nhiễm Anaplasma ở chó

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh nhiễm Anaplasma ở chó là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, lây truyền qua ve, với các triệu chứng như sốt cao, uể oải và giảm tiểu cầu. Nếu được phát hiện sớm, hầu hết các trường hợp đều có thể chữa khỏi bằng kháng sinh.

Bệnh nhiễm Anaplasma ở chó là gì?

Chú chó đang được kiểm tra xem có bị nhiễm ve hay không tại bệnh viện thú y

Bệnh nhiễm Anaplasma ở chó là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, xảy ra khi vi khuẩn Anaplasma (Anaplasma spp.) xâm nhập vào cơ thể sau khi bị ve cắn. Vi khuẩn này ký sinh trực tiếp trên bạch cầu và tiểu cầu, tấn công hệ thống máu và hệ miễn dịch. Nếu được phát hiện sớm, hầu hết các trường hợp đều có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng kháng sinh; tuy nhiên, nếu để bệnh tiến triển, nó có thể dẫn đến nguy cơ chảy máu nghiêm trọng. Nếu chó xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt cao, mệt mỏi trong vòng 1–2 tuần sau khi bị ve cắn, cần đưa ngay đến phòng khám thú y.

Làm thế nào để bị nhiễm bệnh? — Đường lây truyền qua ve

Vi khuẩn Anaplasma chủ yếu được truyền bởi hai loại ve khác nhau.

Anaplasma phagocytophilum: Được truyền bởi ve thuộc chi Ixodes (ve hươu). Nguy cơ phơi nhiễm cao khi đi dạo trong rừng hoặc những khu vực nhiều cỏ cây. Thời gian ve bám trên da càng lâu thì nguy cơ lây truyền vi khuẩn càng tăng, vì vậy việc loại bỏ ve ngay lập tức khi phát hiện là rất quan trọng.

Anaplasma platys: Được truyền bởi ve chó nâu (Rhipicephalus sanguineus). Loại vi khuẩn này ký sinh trên tiểu cầu, gây ra tình trạng giảm tiểu cầu theo chu kỳ (giảm tiểu cầu tuần hoàn ở chó), làm tăng nguy cơ xuất huyết.

Ve không truyền vi khuẩn qua trứng mà truyền sang giai đoạn phát triển tiếp theo trong quá trình trưởng thành. Do đó, cần đặc biệt chú ý tránh phơi nhiễm trong môi trường ngoài trời vào mùa xuân và mùa thu, khi hoạt động của ve diễn ra mạnh mẽ.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính — Hãy nghi ngờ nếu xuất hiện những triệu chứng này

Sau khi nhiễm bệnh, các triệu chứng dưới đây có thể xuất hiện trong vòng 1–2 tuần.

Sốt cao (trên 39,5℃): Đây là triệu chứng điển hình thường xuất hiện đầu tiên.

Suy nhược nghiêm trọng: Lượng hoạt động giảm rõ rệt so với bình thường.

Giảm ăn: Chó hầu như không ăn gì.

Đau khớp·đi khập khiễng: Chó không muốn di chuyển hoặc đứng dậy.

Nôn·tiêu chảy: Có thể kèm theo các triệu chứng tiêu hóa.

Dấu hiệu xuất huyết: Nếu thấy chảy máu cam, chảy máu nướu hoặc bầm tím da, cần nghi ngờ tình trạng giảm tiểu cầu.

Chú chó đang nghỉ ngơi một cách uể oải vì bệnh tật

Nếu có các triệu chứng này, hãy đưa chó đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức.

Nếu chó đột ngột chảy máu cam, chảy máu nướu hoặc xuất hiện bầm tím trên da, không thể đứng dậy do suy nhược nghiêm trọng, hoặc bị nôn và tiêu chảy kéo dài hơn 24 giờ, hãy đưa chó đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu. Khi số lượng tiểu cầu giảm đột ngột, nguy cơ xuất huyết nội sẽ tăng cao.

Làm thế nào để chẩn đoán?

Bệnh nhiễm Anaplasma được chẩn đoán bằng cách kết hợp các xét nghiệm sau:

Xét nghiệm máu (CBC): Trước tiên, kiểm tra tình trạng giảm tiểu cầu, bất thường bạch cầu và thiếu máu.

Xét nghiệm nhuộm máu: Quan sát trực tiếp các thể nội bào Anaplasma bên trong bạch cầu dưới kính hiển vi.

Xét nghiệm PCR: Phương pháp chính xác nhất để phát hiện DNA của vi khuẩn trong máu.

Xét nghiệm kháng thể (ELISA/IFA): Có thể cho kết quả âm tính trong giai đoạn đầu của nhiễm trùng, nên thường được sử dụng cùng với xét nghiệm PCR.

Phương pháp điều trị — Kháng sinh là then chốt

Doxycycline: Đây là phương pháp điều trị tiêu chuẩn hàng đầu cho bệnh nhiễm Anaplasma, thường được dùng đường uống với liều lượng 10mg/kg thể trọng mỗi ngày 1 lần (hoặc 5mg/kg 2 lần mỗi ngày) trong khoảng 2-4 tuần (14-28 ngày).

Phản ứng điều trị: Khi được điều trị đúng cách, phần lớn chó có tiên lượng tốt, và nhiều trường hợp cải thiện triệu chứng như giảm sốt, tăng cường ăn uống sau khi bắt đầu dùng kháng sinh.

Kháng sinh thay thế: Nhóm tetracycline, bao gồm doxycycline, là lựa chọn điều trị chính. Vi khuẩn Anaplasma không đáp ứng tốt với các nhóm kháng sinh khác như beta-lactam hay macrolide, nên nếu chó có hệ tiêu hóa yếu, nôn mửa hoặc chán ăn nghiêm trọng, có thể chuyển sang thuốc khác cùng nhóm tetracycline hoặc điều chỉnh cách dùng thuốc.

Điều trị hỗ trợ: Nếu số lượng tiểu cầu giảm đáng kể hoặc kèm theo tình trạng mất nước, cần kết hợp điều trị hỗ trợ như truyền dịch cùng với kháng sinh, và cân nhắc truyền máu nếu cần thiết.

Kiểm tra sau điều trị: Sau khi hoàn thành liệu trình, thực hiện xét nghiệm máu để kiểm tra số lượng tiểu cầu và bạch cầu nhằm xác nhận sự phục hồi hoàn toàn.

Chó được kê đơn kháng sinh tại bệnh viện thú y

Các điểm chăm sóc cần lưu ý tại nhà

Dưới đây là những việc cần thực hiện tại nhà trong quá trình điều trị.

Cho chó uống hết kháng sinh: Ngay cả khi triệu chứng thuyên giảm, bạn vẫn cần tuân thủ đúng thời gian kê đơn để ngăn ngừa tái phát.

Đảm bảo nghỉ ngơi đầy đủ: Tránh các hoạt động vận động mạnh trong thời gian chó bị đau khớp.

Bổ sung nước và ăn nhẹ: Dù chó không có cảm giác ngon miệng, hãy thường xuyên khuyến khích chó uống nước và ăn thức ăn mềm.

Khám lại sau 1–2 tuần: Cần thiết phải thực hiện xét nghiệm máu theo dõi để kiểm tra tình trạng phục hồi của tiểu cầu.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh — Hãy sử dụng thuốc phòng ve bọ thường xuyên

Phương pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là thường xuyên loại bỏ ve. Hãy sử dụng đều đặn các sản phẩm nhỏ giọt lên da (spot-on) hàng tháng hoặc thuốc uống thuộc nhóm isoxazoline. Sau mỗi lần dắt chó đi dạo, hãy kiểm tra kỹ lưỡng bên trong tai, kẽ chân, nách và bẹn của chó. Nếu phát hiện ve, hãy dùng nhíp kẹp sát da và kéo thẳng đứng ra từ từ; tuyệt đối không được bóp nát ve để tránh làm lan truyền vi khuẩn.

Những chú chó thường xuyên tham gia các hoạt động ngoài trời cần được đặc biệt chú ý.

Môi trường có nguy cơ tiếp xúc với ve: Những chú chó thường xuyên lui tới các khu vực có nhiều cỏ cây như đường leo núi, khu cắm trại hay vùng nông thôn sẽ có nhiều cơ hội tiếp xúc với ve hơn hẳn.

Kiểm tra thuốc phòng ngừa: Trước và sau khi hoạt động ngoài trời vào mùa xuân và mùa thu, hãy chắc chắn kiểm tra việc chó đã dùng thuốc phòng ve chưa và xem lại lịch dùng thuốc.

Loại bỏ ve nhanh chóng: Thời gian ve bám trên da càng lâu thì nguy cơ lây truyền vi khuẩn càng cao, vì vậy việc loại bỏ ve ngay khi phát hiện có thể giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh.

Chú ý với suy giảm miễn dịch và nhiễm trùng đồng thời: Những chú chó có hệ miễn dịch yếu hoặc đang mắc các bệnh nhiễm trùng do ve truyền khác như bệnh Ehrlichiosis, có thể biểu hiện triệu chứng nặng hơn ngay cả khi mắc cùng một loại nhiễm trùng.

Kiểm tra máu định kỳ: Đối với những chú chó thường xuyên hoạt động ngoài trời, việc kiểm tra máu định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường về tiểu cầu, bạch cầu và tình trạng nhiễm trùng là rất hữu ích.

Chủ nuôi kiểm tra ve trên cơ thể chó sau khi đi dạo

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Bệnh nhiễm trùng do Anaplasma có lây sang người không?

Anaplasma phagocytophilum là một bệnh truyền nhiễm giữa người và động vật. Mặc dù không lây truyền trực tiếp từ chó bị nhiễm bệnh sang người, nhưng nếu cùng sống trong một môi trường, người cũng có thể bị nhiễm bệnh nếu bị ve cắn. Việc phát hiện ve trên chó cũng là dấu hiệu cho thấy tất cả các thành viên trong gia đình đều đang tiếp xúc với môi trường có ve.

Sau khi đã loại bỏ ve, thì sau bao lâu nên tiến hành xét nghiệm?

Nếu chó xuất hiện các triệu chứng như sốt cao hoặc suy nhược trong vòng 1–2 tuần sau khi loại bỏ ve, hãy đưa chó đến cơ sở thú y ngay lập tức. Ngay cả khi không có triệu chứng, xét nghiệm kháng thể thường chỉ cho kết quả dương tính sau 2–4 tuần kể từ thời điểm nhiễm bệnh, do đó xét nghiệm PCR sẽ chính xác hơn trong giai đoạn đầu. Vào những thời điểm chó hoạt động nhiều, chúng tôi khuyến nghị thực hiện xét nghiệm máu sau 2 tuần kể từ khi loại bỏ ve.

Sau khi điều trị xong, bệnh có thể tái phát không?

Hoàn thành đầy đủ liệu trình kháng sinh trong thời gian kê đơn sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ tái phát. Tuy nhiên, vì nguy cơ nhiễm trùng lại sau khi điều trị vẫn hoàn toàn có thể xảy ra, việc phòng ngừa ve bọ đều đặn là bắt buộc. Bạn nên cho chó xét nghiệm máu lại sau 2–4 tuần điều trị để kiểm tra xem tiểu cầu đã phục hồi hay chưa.

Bệnh nhiễm Anaplasma và bệnh Ehrlichia khác nhau như thế nào?

Cả hai đều là bệnh do vi khuẩn truyền qua ve, nhưng tác nhân gây bệnh khác nhau. Bệnh Anaplasma do vi khuẩn thuộc chi Anaplasma gây ra, trong khi bệnh Ehrlichia do vi khuẩn thuộc chi Ehrlichia gây ra. Các triệu chứng rất giống nhau nên khó phân biệt chỉ dựa trên lâm sàng, và cũng có trường hợp nhiễm trùng đồng thời. May mắn thay, cả hai bệnh đều có thể điều trị bằng doxycycline.

Chó con hay chó già bị nhiễm bệnh thì nguy hiểm hơn?

Chó con có hệ miễn dịch yếu hoặc chó già có thể xuất hiện triệu chứng nhanh hơn và nặng hơn. Đặc biệt, nguy cơ chảy máu do giảm tiểu cầu tăng cao, nên có thể cần điều trị hỗ trợ tích cực. Trong trường hợp này, cần kết hợp truyền dịch và theo dõi các chỉ số máu thường xuyên hơn.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Nếu chó liên tục nheo mắt — Nguyên nhân và thời gian vàng điều trị loét, xói mòn giác mạc

Nếu mắt của chó bạn bị mờ — Nguyên nhân gây phù giác mạc và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Nếu mắt chó bị đỏ và sung huyết — Triệu chứng, nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm kết mạc

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể (phá nhũ siêu âm) cho chó

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc bệnh đục dịch kính ở mèo

Đo nhãn áp ở mèo (thử nghiệm đo áp lực nội nhãn) — Thời điểm kiểm tra và cách giải thích kết quả để phát hiện bệnh glaucoma

Nếu hai con ngươi của mèo có kích thước khác nhau — Nguyên nhân gây ra tình trạng đồng tử không đều nhau và các điểm chẩn đoán cấp cứu cần lưu ý

Tài liệu tham khảo

[1] Breitschwerdt EB. Anaplasmosis and Ehrlichiosis. In: Greene CE (ed.), Infectious Diseases of the Dog and Cat, 4th Ed. Elsevier, 2012. Chapter 27.

[2] Schaer M, Gaschen FP (eds.). Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. CRC Press, 2022.

[3] Bowman DD et al. Georgis' Parasitology for Veterinarians, 10th Ed. Elsevier, 2014. Chapter 2.

[4] Neer TM et al. Consensus Statement on Ehrlichial Disease of Small Animals from the Infectious Disease Study Group of the ACVIM. J Vet Intern Med 16(3):309-315, 2002.