Thích

Chia sẻ

Nếu vùng hậu môn của chó bị sưng — Dấu hiệu ung thư tuyến hậu môn và các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị

Khối u/Ung thưCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Ung thư tuyến hậu môn ở chó là khối u ác tính phát sinh từ các tuyến bài tiết apocrine trong tuyến hậu môn. Nếu được phát hiện sớm, có thể hy vọng chữa khỏi bằng phẫu thuật; tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, có thể xảy ra di căn hạch bạch huyết và biến chứng tăng calci máu.

Ung thư tuyến hậu môn ở chó là gì?

Hình ảnh bác sĩ thú y thăm khám bằng cách sờ nắn vùng hậu môn của chó

Ung thư tuyến túi hậu môn ở chó (adenocarcinoma tuyến túi hậu môn) là khối u ác tính phát sinh từ các tuyến bài tiết apocrine nằm trong túi hậu môn ở hai bên hậu môn. Mặc dù khối u ở túi hậu môn khá hiếm gặp, nhưng khi xuất hiện, chúng thường mang tính ác tính, xâm lấn vào các mô xung quanh và dễ di căn đến các hạch bạch huyết lân cận. Phương pháp điều trị cơ bản là phẫu thuật cắt bỏ; nếu khối u nhỏ và chưa di căn, phẫu thuật có thể mang lại tiên lượng tốt. Điều không thể bỏ qua là giai đoạn đầu khối u thường khó nhận thấy từ bên ngoài, dẫn đến việc phát hiện muộn. Bệnh chủ yếu xuất hiện ở chó lớn tuổi và được ghi nhận với tần suất cao hơn ở chó cái. Đặc biệt, bệnh có thể gây biến chứng tăng canxi huyết (nồng độ canxi trong máu tăng cao), do đó việc kiểm tra toàn thân là bắt buộc.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây ung thư tuyến túi hậu môn ở chó

Nguyên nhân chính xác của ung thư tuyến túi hậu môn vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, một số xu hướng sau đây đã được ghi nhận:

Tuổi tác: Bệnh chủ yếu xảy ra ở chó lớn tuổi. Tuổi khởi phát trong các trường hợp được báo cáo thường rơi vào khoảng 10 tuổi, và rất hiếm gặp ở chó non.

Giới tính: Tần suất báo cáo ở chó cái cao hơn.

Đặc điểm khối u: Khối u tuyến túi hậu môn tuy hiếm gặp nhưng khi xuất hiện thường có tính ác tính, xâm lấn tại chỗ và dễ di căn đến các hạch bạch huyết lân cận (dưới xương chậu).

Xu hướng tăng canxi máu: Tế bào ung thư có thể tiết ra protein giống hormone tuyến cận giáp (PTHrP), dẫn đến tình trạng tăng canxi máu (canxi trong máu cao) ở một tỷ lệ đáng kể. Điều này có thể ảnh hưởng đến thận, vì vậy cần được theo dõi cẩn thận.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng ban đầu — Hãy đưa chó đi khám nếu nhận thấy những hành vi này

Nếu chó của bạn lặp lại bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đưa đến bác sĩ thú y để kiểm tra.

Cào gãi hoặc kéo lê phần mông: Đây là hành vi nhằm giảm cảm giác khó chịu ở tuyến hậu môn.

Sưng hoặc khối u quanh hậu môn: Có thể sờ thấy hoặc nhìn thấy các khối u nhỏ.

Khó đi vệ sinh hoặc phân nhỏ lại: Đây là triệu chứng do khối u chèn ép trực tràng.

Liếm hậu môn quá mức: Xuất hiện do đau đớn hoặc có dịch tiết.

Tăng đột ngột lượng nước uống: Có thể là dấu hiệu của biến chứng tăng canxi máu.

Suy nhược và giảm ăn: Là dấu hiệu của khối u tiến triển hoặc biến chứng toàn thân.

Hình ảnh chú chó kéo mông trên sàn nhà do cảm thấy khó chịu ở hậu môn

Các dấu hiệu nguy hiểm cần đưa chó đến bệnh viện ngay lập tức

Hãy đến thăm khám tại bệnh viện thú y trong vòng 24 giờ nếu chó xuất hiện các triệu chứng sau: • Khối u quanh hậu môn nhanh chóng to ra hoặc chảy máu • Không đi tiêu được trong hơn 2–3 ngày • Đồng thời xuất hiện nôn mửa, co giật và suy nhược nghiêm trọng • Lượng nước uống tăng đột ngột nhưng gần như không đi tiểu — có khả năng thận bị tổn thương do tăng canxi máu

Chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán ung thư tuyến hậu môn ở chó được thực hiện qua nhiều bước.

Khám lâm sàng bằng sờ nắn và quan sát: Kiểm tra kích thước, vị trí và độ cứng của khối u quanh hậu môn.

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ: Lấy mẫu tế bào từ khối u để nhanh chóng xác định tính ác tính.

Sinh thiết mô: Lấy mẫu mô để thực hiện xét nghiệm bệnh lý, nhằm đưa ra chẩn đoán xác định.

Siêu âm ổ bụng và chụp CT: Kiểm tra tình trạng di căn đến hạch bạch huyết xương chậu và trong khoang bụng.

Xét nghiệm máu: Đánh giá tình trạng toàn thân, bao gồm cả mức canxi trong máu.

Hình ảnh bác sĩ thú y đang thực hiện siêu âm ổ bụng cho chó

Phương pháp điều trị — Cách tiếp cận theo từng giai đoạn bệnh

Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào kích thước khối u và tình trạng di căn.

Giai đoạn 1 (khối u tại chỗ, không di căn hạch bạch huyết): Phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn tuyến hậu môn và khối u. Tỷ lệ chữa khỏi cao nhất ở giai đoạn này.

Giai đoạn 2 (di căn hạch bạch huyết lân cận): Phẫu thuật cắt bỏ cả khối u và các hạch bạch huyết đã di căn, đồng thời kết hợp thêm xạ trị.

Giai đoạn 3 (di căn xa): Kết hợp đồng thời phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Mục tiêu là kéo dài thời gian sống cho chó.

Trong năm đầu tiên sau phẫu thuật, cần kiểm tra sức khỏe định kỳ mỗi 3 tháng để phát hiện sớm tình trạng tái phát.

Hình ảnh đội phẫu thuật thú y đang thực hiện ca phẫu thuật cắt bỏ khối u cho chó.

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc chó tại nhà sau phẫu thuật

Đây là những biện pháp chăm sóc tại nhà để hỗ trợ quá trình hồi phục sau phẫu thuật cho chó.

Chăm sóc vết thương: Cho chó đeo vòng cổ Elizabeth để ngăn chó liếm vùng rạch quanh hậu môn, đồng thời kiểm tra hàng ngày xem có dấu hiệu đỏ, sưng hay tiết dịch hay không.

Điều chỉnh chế độ ăn: Theo khuyến cáo của bác sĩ thú y, duy trì phân mềm bằng chế độ ăn giàu chất xơ sẽ giúp giảm đau khi đi vệ sinh.

Hạn chế vận động: Trong 2 tuần sau phẫu thuật, hạn chế các bài tập mạnh và giữ thời gian dạo chơi ngoài trời ngắn gọn.

Khám theo dõi: Bắt buộc tuân thủ lịch hẹn xét nghiệm máu (bao gồm đo nồng độ canxi) theo chỉ định.

Hình ảnh chú chó đeo vòng cổ bảo vệ đang nghỉ ngơi tại nhà sau phẫu thuật

Tiên lượng và nguy cơ tái phát — Những điều cần lưu ý

Ung thư tuyến hậu môn có thể tái phát ngay cả sau phẫu thuật, vì vậy việc duy trì khám sức khỏe định kỳ là vô cùng quan trọng. • Đối với các khối u nhỏ (dưới 3 cm) không có di căn và được loại bỏ bằng phẫu thuật, tiên lượng thường khá tốt với thời gian sống trung vị được báo cáo khoảng 1.200 ngày (trên 3 năm). • Tuy nhiên, tiên lượng sẽ xấu đi và nguy cơ tái phát tăng cao nếu khối u lớn, có các yếu tố bất lợi như xâm lấn, hoại tử hoặc xâm lấn mạch máu bạch huyết, hoặc đi kèm di căn hạch bạch huyết và di căn xa. • Nếu đi kèm tình trạng tăng canxi máu, bệnh có thể gây tổn thương không hồi phục cho chức năng thận. • Phát hiện bệnh ở giai đoạn khối u nhỏ và chưa di căn sẽ mang lại kết quả điều trị tốt hơn — vì vậy, tầm soát sớm là giải pháp tối ưu.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Ung thư tuyến hậu môn có lây sang chó khác không?

Không phải vậy. Ung thư không lây nhiễm. Bệnh không thể truyền sang các thú cưng khác sống cùng hay sang người.

Chó cứ liên tục cào vào vùng mông thì nhất định là bị ung thư sao?

Không hẳn là vậy. Các nguyên nhân phổ biến hơn bao gồm tắc nghẽn dịch tuyến hậu môn, bệnh da do dị ứng và ký sinh trùng. Tuy nhiên, nếu chó liên tục gãi hoặc lê mông, sờ thấy khối u hoặc vùng hậu môn bị sưng, thì cần đưa đến khám bệnh.

Có thể điều trị mà không cần phẫu thuật không?

Phương pháp điều trị cơ bản là phẫu thuật cắt bỏ. Trong những trường hợp khó thực hiện phẫu thuật, có thể sử dụng xạ trị hoặc hóa trị để làm chậm sự phát triển của khối u. Bạn hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa ung thư thú y để tìm ra phương pháp tốt nhất nhé.

Tại sao lại bị tăng canxi huyết?

Đây là hội chứng cận u, xảy ra khi khối u tiết ra một chất làm tăng nồng độ canxi trong máu (protein tương tự hormone tuyến cận giáp, PTHrP). Triệu chứng bao gồm nôn mửa, tăng lượng nước uống và suy nhược cơ thể; trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến tổn thương thận không thể đảo ngược.

Nên bắt đầu khám sức khỏe định kỳ từ bao nhiêu tuổi?

Khối u tuyến hậu môn thường gặp ở chó lớn tuổi, nên khi chó bước vào giai đoạn cao niên, Meongsiljang khuyến nghị thực hiện kiểm tra sức khỏe tổng quát hàng năm, bao gồm việc sờ nắn vùng hậu môn (có kèm khám trực tràng). Nếu phát hiện khối u ở vùng tuyến hậu môn, nên đồng thời thực hiện xét nghiệm canxi (ion hóa) trong máu.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

7 điểm quản lý ung thư tế bào chuyển tiếp ở chó (ung thư bàng quang) do bác sĩ thú y chỉ ra — từ triệu chứng đến cách chăm sóc

7 điểm chăm sóc quan trọng mà chủ nuôi cần lưu ý đối với u hắc tố khoang miệng ở chó, do bác sĩ thú y đề xuất

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn về chăm sóc giảm nhẹ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chó mắc khối u

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh Ehrlichia ở chó

Nếu mèo nhà bạn bị nang thận — Triệu chứng, nguyên nhân và các điểm chăm sóc trong bệnh đa nang thận

Nếu mèo nhà bạn liên tục liếm láp và gãi ngứa — Nguyên nhân và thời điểm điều trị phù hợp cho viêm da dị ứng do bọ chét

Tại sao cún nhà mình lại gãi nhiều thế? — Nguyên nhân và thời điểm điều trị viêm da dị ứng do bọ chét

Nếu mèo nhà bạn liên tục ho — dấu hiệu nhiễm giun phổi, đường lây nhiễm và thời điểm điều trị

Tổng hợp các triệu chứng, đường lây nhiễm, phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết do virus SFTS gây giảm tiểu cầu nặng ở chó

Nếu cún nhà bạn luôn uể oải, thiếu sinh khí — những dấu hiệu sớm của bệnh bạch cầu và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Withrow SJ, Vail DM, Page RL. Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology, 5th Ed. Elsevier, 2013.

[2] Dobson JM, Lascelles BDX. BSAVA Manual of Canine and Feline Oncology, 3rd Ed. BSAVA, 2011.

[3] Turek MM, Withrow SJ. Perianal tumors. In: Withrow & MacEwen's Small Animal Clinical Oncology. 2013. Chapter 23.

[4] Noli C, Foster A, Rosenkrantz W. BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed. BSAVA, 2022.

[5] Meuten DJ. Tumors in Domestic Animals, 5th Ed. Wiley-Blackwell, 2017.