Thích
Chia sẻ
멍실장
고양이 쉬르머 눈물 검사 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Xét nghiệm Schirmer đo nước mắt ở mèo — Chìa khóa chẩn đoán khô mắt và cách diễn giải kết quả

Sức khỏe mắtCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Thử nghiệm nước mắt Schirmer ở mèo là phương pháp chẩn đoán đo lượng tiết nước mắt, được sử dụng để đánh giá các triệu chứng như mắt khô hoặc tiết nước mắt quá mức. Để có chẩn đoán chính xác, bắt buộc phải thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Xét nghiệm nước mắt Schirmer ở mèo là gì?

Bác sĩ thú y đang đặt que thử Schirmer vào mắt mèo để kiểm tra.
Xét nghiệm nước mắt Schirmer ở mèo là một phương pháp chẩn đoán quan trọng giúp đo lường định lượng lượng nước mắt tiết ra. - Xét nghiệm Schirmer: Đặt một dải giấy đặc biệt vào mặt trong mí mắt dưới (túi kết mạc dưới) trong 1 phút để đo chiều dài phần giấy thấm ướt nước mắt, và trị số bình thường thông thường vào khoảng 15~20mm/phút. - Kiểm tra tình trạng thiếu nước mắt: Nếu lượng nước mắt tiết ra rất ít, có thể nghi ngờ khô mắt (viêm giác kết mạc khô, KCS). - Điểm cần lưu ý đặc thù ở mèo: Ngay cả mèo bình thường cũng có thể cho trị số thấp dưới 5mm/phút, nên khó có thể kết luận chỉ dựa vào trị số xét nghiệm. - Tiêu chí chẩn đoán tổng hợp: Vì vậy, thay vì chỉ một xét nghiệm đơn lẻ, cần đánh giá tổng hợp cùng với các triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm khác. - Cần phối hợp với bác sĩ thú y: Việc diễn giải kết quả xét nghiệm cần đến sự đánh giá của chuyên gia.

Nguyên nhân chính gây rối loạn bài tiết nước mắt

Rối loạn bài tiết nước mắt ở mèo, đặc biệt là viêm giác mạc và kết mạc khô do giảm sản xuất nước mắt, có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau. - Bệnh lý tự miễn: Các bệnh lý tự miễn tấn công chính mô tuyến nước mắt là nguyên nhân phổ biến nhất. - Chấn thương, viêm nhiễm, tổn thương giác mạc: Nếu tuyến nước mắt hoặc giác mạc bị tổn thương do chấn thương hoặc viêm nhiễm, quá trình bài tiết nước mắt sẽ bị rối loạn. - Ảnh hưởng của thuốc: Một số loại thuốc như sulfonamide (thuốc sulfa), etodolac, atropine có thể làm giảm hoặc làm trầm trọng thêm việc sản xuất nước mắt. - Yếu tố bẩm sinh và di truyền: Các yếu tố bẩm sinh hoặc di truyền có thể gây bất thường cho màng nước mắt. - Yếu tố thần kinh: Nếu các dây thần kinh điều hòa bài tiết nước mắt gặp vấn đề, lượng nước mắt sản xuất ra cũng có thể giảm. - Vấn đề dẫn lưu nước mắt: Nếu ống lệ (ống dẫn nước mắt) bị tắc, nước mắt không thể thoát ra ngoài và sẽ tích tụ quanh vùng mắt.
Sơ đồ giải phẫu minh họa cấu trúc bài tiết nước mắt ở mắt mèo

Các triệu chứng và dấu hiệu chính

Khi mèo có vấn đề với quá trình tiết nước mắt, nước mắt có thể chảy liên tục khiến vùng quanh mắt bị ẩm ướt; ngược lại, khi thiếu nước mắt, các chất tiết dính nhớt có thể bám vào mắt. - Chất tiết dạng nhầy: Trong trường hợp viêm giác mạc – kết mạc khô, chất tiết dạng nhầy dính như gỉ mắt thường tích tụ quanh vùng mắt. - Viêm kết mạc và sung huyết: Mắt bị đỏ, sung huyết hoặc sưng nề, kèm theo các hành vi như chớp mắt thường xuyên hoặc nhắm mắt. - Biểu hiện khó chịu: Mèo lặp lại hành động cào hoặc dụi mắt; nếu có đau đớn, màng thứ ba (màng nictitating) có thể lồi ra. - Biến đổi giác mạc: Nếu để lâu không điều trị, có thể dẫn đến viêm giác mạc sắc tố do lắng đọng sắc tố trên giác mạc hoặc tăng sinh mạch máu. - Cần thăm khám ngay lập tức: Nếu các triệu chứng này kéo dài, cần tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để được chẩn đoán.
Mèo Persia có vùng quanh mắt bị sẫm màu do vết nước mắt

Các trường hợp cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu mèo không mở mắt được, mắt sưng nghiêm trọng, chảy nước mắt lẫn máu, hoặc liên tục cào, dụi mắt, cần đưa đến phòng khám thú y ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương giác mạc, viêm nhiễm nặng, nhiễm trùng hoặc tắc ống dẫn nước mắt. Việc điều trị chậm trễ có thể dẫn đến mất thị lực, vì vậy chẩn đoán sớm là rất quan trọng.

Quy trình chẩn đoán và phương pháp xét nghiệm

Bác sĩ thú y sẽ thực hiện đồng thời nhiều xét nghiệm để đánh giá toàn diện tình trạng mắt của mèo. - Xét nghiệm Schirmer: Đây là xét nghiệm cơ bản nhằm đo lường định lượng lượng nước mắt tiết ra, bằng cách ghi nhận lượng giấy thấm hút trong vòng 1 phút. - Xét nghiệm nhuộm giác mạc: Sử dụng thuốc nhuộm để kiểm tra xem giác mạc có bị tổn thương hay không. - Xét nghiệm chụp cản quang ống dẫn nước mắt: Kiểm tra xem nước mắt có thoát ra đúng cách hay không, đồng thời xác định tình trạng tắc nghẽn. - Xét nghiệm máu và hormone: Đánh giá xem mèo có mắc bệnh nội tiết hoặc các bệnh toàn thân hay không. - Chẩn đoán hình ảnh: Trong các trường hợp phức tạp, có thể sử dụng CT hoặc MRI để phân tích chi tiết cấu trúc ống dẫn nước mắt. - Cần đánh giá đa bước: Để xác định chính xác nguyên nhân, cần phải thực hiện đồng thời nhiều xét nghiệm khác nhau.
Bác sĩ thú y đang nhỏ thuốc nhuộm huỳnh quang vào mắt mèo

Phương pháp điều trị và chăm sóc theo từng giai đoạn

Việc điều trị được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể dựa trên nguyên nhân, trong đó trọng tâm là tăng cường sản xuất nước mắt và bảo vệ giác mạc. - Kích thích sản xuất nước mắt: Cyclosporine được sử dụng như một phương pháp điều trị tiêu biểu cho viêm giác mạc kết mạc khô, nhờ khả năng kích thích sản xuất nước mắt cùng với tác dụng ức chế miễn dịch; Tacrolimus cũng có thể được sử dụng. - Điều trị chống viêm: Khi cần thiết, corticosteroid tại chỗ có thể được dùng kết hợp, tuy nhiên cần sử dụng thận trọng do có thể gây ra các tác dụng phụ như làm chậm quá trình lành vết thương. - Bổ sung màng nước mắt: Sử dụng nước mắt nhân tạo hoặc các chất giữ ẩm dạng gel để bổ sung màng nước mắt và bảo vệ giác mạc. - Quản lý liên tục và dài hạn: Hầu hết các trường hợp cần nhỏ mắt đều đặn và khám định kỳ trong suốt đời mèo; việc chăm sóc đúng cách rất quan trọng để ngăn ngừa tái phát. - Điều trị phẫu thuật: Nếu có các tổn thương nghiêm trọng như bệnh giác mạc do phơi nhiễm hoặc loét, có thể cần phẫu thuật thu hẹp khe mi (phẫu thuật tạo hình mi mắt). - Quản lý nhiễm trùng thứ cấp: Nếu đi kèm nhiễm trùng vi khuẩn thứ cấp, thuốc nhỏ mắt kháng sinh có thể được sử dụng kết hợp.
Hình ảnh bác sĩ thú y nhỏ thuốc nước mắt nhân tạo vào mắt mèo

Các điểm cần lưu ý khi chăm sóc mèo tại nhà

Để duy trì sức khỏe đôi mắt cho mèo, việc chăm sóc thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày là điều bắt buộc. - Vệ sinh mắt mỗi ngày: Dùng khăn mềm hoặc khăn lau chuyên dụng để lau nhẹ nhàng vùng quanh mắt. - Chăm sóc dịch tiết: Lau sạch và giữ vệ sinh những nơi có gỉ mắt hoặc dịch tiết bám dính. - Chăm sóc móng: Cắt móng thường xuyên để tránh mèo cào vào mắt. - Tỉa lông quanh mắt: Cắt ngắn những sợi lông mọc che khuất mắt sẽ giúp giảm tình trạng chảy nước mắt. - Sử dụng thuốc nhỏ mắt và uống thuốc theo chỉ định: Sử dụng đều đặn nước mắt nhân tạo hoặc thuốc theo đơn của bác sĩ thú y, không được bỏ sót liều. - Giữ môi trường sạch sẽ: Hạn chế tối đa các chất kích thích như bụi, khói thuốc lá, nước hoa.
Hình ảnh người chủ nhẹ nhàng lau sạch vùng quanh mắt cho mèo

Lưu ý theo từng giống mèo và cách phòng ngừa tái phát

Các giống mèo mặt phẳng như Persian và British Shorthair dễ bị tổn thương về mắt hơn, chẳng hạn như thường xuyên xuất hiện tình trạng sắc tố đen lắng đọng trên giác mạc (sequestrum giác mạc). Những giống mèo này cần được chăm sóc mắt định kỳ và thăm khám bác sĩ thú y thường xuyên. Ngoài ra, ngay cả mèo bình thường cũng có thể cho kết quả thấp trong xét nghiệm Schirmer, vì vậy kết quả xét nghiệm cần được giải thích cùng với các triệu chứng lâm sàng. Cần chăm sóc liên tục để ngăn ngừa tái phát và tiến triển của bệnh.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-03

Câu hỏi thường gặp

Xét nghiệm Schirmer có đau không?
Hầu hết mèo đều chịu đựng khá tốt. Tuy nhiên, những con mèo bị đau có thể làm lồi mi thứ ba (màng nictitating), vì vậy nếu cần, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc gây tê tại chỗ để kiểm tra mắt.
Nếu kết quả xét nghiệm thấp, có thể gây ra những vấn đề gì?
Nếu lượng nước mắt tiết ra thấp, có thể mèo đang mắc bệnh khô mắt (viêm giác mạc – kết mạc khô), tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương giác mạc hoặc gây đau đớn. Tuy nhiên, ngay cả mèo khỏe mạnh bình thường cũng có thể cho kết quả chỉ số thấp, vì vậy bác sĩ sẽ không chẩn đoán chỉ dựa vào con số mà phải kết hợp với các triệu chứng lâm sàng.
Làm thế nào để loại bỏ các vệt nước mắt?
Hàng ngày, hãy lau nhẹ vùng quanh mắt của mèo bằng khăn mềm hoặc khăn lau chuyên dụng. Nên tránh dùng khăn ướt vì chúng có thể gây kích ứng.
Chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến nước mắt không?
Hiện nay, bằng chứng cho thấy thức ăn trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình tiết nước mắt còn khá hạn chế. Ngược lại, một số loại thuốc như sulfonamide, etodolac và atropine có thể làm giảm sản sinh nước mắt, vì vậy nếu mèo đang dùng bất kỳ loại thuốc nào, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y.
Xét nghiệm Schirmer nên được thực hiện bao lâu một lần?
Thông thường, xét nghiệm được thực hiện một lần khi mèo có triệu chứng, hoặc định kỳ theo khuyến nghị của bác sĩ thú y. Nếu tình trạng tái phát hoặc mèo đang trong quá trình điều trị, cần phải kiểm tra định kỳ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Top 5 thực phẩm bổ sung cho mắt chó năm 2026

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

Tổng hợp những gợi ý hàng đầu và tiêu chí lựa chọn khi chăm sóc chó bị viêm màng bồ đào

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

7 nguyên tắc chăm sóc quan trọng sau khi xét nghiệm nước mắt (Schirmer) cho chó, do bác sĩ thú y chỉ định

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về chứng thoát vị hoành ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng về chứng thoát vị hoành ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng và nguyên nhân của viêm mũi mạn tính cùng dịch tiết mũi ở mèo, cũng như các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng và nguyên nhân của viêm mũi mạn tính cùng dịch tiết mũi ở mèo, cũng như các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc trong việc chẩn đoán phân biệt ho mãn tính ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, phương pháp chẩn đoán, điều trị và những lưu ý chăm sóc trong việc chẩn đoán phân biệt ho mãn tính ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nội soi phế quản cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nội soi phế quản cho mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc thuốc giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm cần lưu ý trong chăm sóc thuốc giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng của bệnh giãn phế quản ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm trùng đường hô hấp do Bordetella ở mèo

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong nhiễm trùng đường hô hấp do Bordetella ở mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Esson, D.W. & Calvarese, S. (2022). Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd Ed. Wiley-Blackwell.

[2] Gelatt, K.N. et al. (2013). Veterinary Ophthalmology, 2nd Ed. Wiley-Blackwell.

[3] Ny, Y. et al. (2006). Medial canthoplasty for epiphora in dogs: a retrospective study of 23 cases. Journal of the American Animal Hospital Association, 42, 435–439.

Kiểm tra Schirmer ở mèo | Meongsiljang