Thích

Chia sẻ

고양이 신장 기능 혈액검사(BUN·Cr·SDMA) 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

Xét nghiệm máu thận mèo (BUN·Cr·SDMA) toàn tập — từ đọc chỉ số đến quản lý

ThậnCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Xét nghiệm máu chức năng thận mèo (BUN·Cr·SDMA) là xét nghiệm then chốt để phát hiện sớm bệnh thận mãn tính. Qua xét nghiệm này, có thể xác định chính xác tình trạng suy giảm chức năng thận.

Xét nghiệm máu chức năng thận mèo (BUN·Cr·SDMA) là gì?

Bác sĩ thú y chuẩn bị lấy máu mèo xét nghiệm, mẫu được đánh dấu SDMA·BUN·Cr

Xét nghiệm máu chức năng thận mèo (BUN·Cr·SDMA) là xét nghiệm then chốt để đánh giá chức năng lọc của thận. BUN (nitơ urê huyết): Chỉ số phản ánh khả năng thận loại bỏ chất thải; khi chỉ số tăng cao, nguy cơ suy giảm chức năng thận càng lớn. Tuy nhiên, BUN có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ngoài thận như chế độ ăn (giàu đạm) hay khối lượng cơ. Creatinine (Cr): Sản phẩm chuyển hóa sinh ra từ cơ; nếu thận không lọc đúng mức, nồng độ trong máu sẽ tăng lên. SDMA (symmetric dimethylarginine): Chất được tạo ra ổn định từ quá trình phân giải protein trong tế bào và được bài tiết chủ yếu qua thận, tương quan tốt với tốc độ lọc cầu thận (GFR). SDMA có thể vượt ngưỡng bình thường trước Creatinine, là chỉ số nhạy giúp phát hiện tổn thương thận sớm. Phân tích tổng hợp ba chỉ số này giúp xác định tình trạng suy giảm chức năng thận; phát hiện sớm là điều then chốt để không bỏ lỡ thời điểm điều trị.

Nguyên nhân chính gây suy giảm chức năng thận

Suy giảm chức năng thận ở mèo có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. - Lão hóa: Là nền tảng chủ yếu của bệnh thận mãn tính thường gặp ở mèo lớn tuổi; chức năng thận có thể dần suy giảm theo thời gian. - Nhiễm trùng và viêm: Nhiễm trùng hoặc viêm thận như viêm bể thận có thể gây tổn thương thận lâu dài. - Tiếp xúc với chất độc: Ăn phải lá, hoa hoặc phấn hoa của các loài thuộc chi Lilium·Hemerocallis, hay uống phải ethylene glycol — thành phần của dung dịch chống đông — có thể gây tổn thương thận cấp tính ở mèo. Đặc biệt, mèo rất nhạy cảm với ethylene glycol. - Tắc nghẽn đường tiết niệu: Tắc niệu đạo là nguyên nhân phổ biến nhất gây tổn thương thận cấp tính ở mèo. Khi nước tiểu bị bế tắc, thận sẽ nhanh chóng chịu áp lực. - Mất nước và suy tim: Khi thiếu dịch hoặc tim có vấn đề khiến lưu lượng máu đến thận giảm (nguyên nhân trước thận), chức năng thận có thể suy giảm tạm thời. Xác định nguyên nhân là bước đầu tiên trong điều trị.

Sơ đồ giải phẫu minh họa suy giảm chức năng lọc của thận

Triệu chứng và dấu hiệu chính

Triệu chứng điển hình của suy giảm chức năng thận ở mèo là uống nhiều nước hơn và đi tiểu thường xuyên hơn. Ngoài ra, có thể xuất hiện sụt cân, chán ăn, nôn mửa và mệt mỏi. Nguyên nhân là thận không thể loại bỏ chất thải, khiến chúng tích tụ trong cơ thể.

Khát nước quá mức: Uống nước thường xuyên, liên tục làm cạn bát nước.

Tiểu nhiều lần: Đi tiểu nhiều lần trong ngày, đôi khi ngồi lâu trong khay vệ sinh.

Sụt cân: Khối lượng cơ giảm, xương có thể lộ rõ.

Chán ăn: Không ăn thức ăn vặt hay thức ăn hằng ngày, hoặc ăn vào rồi nhổ ra ngay.

Nôn tái diễn: Thường xảy ra vào buổi sáng.

Uể oải: Ngồi yên một chỗ suốt cả ngày, không muốn di chuyển.

Mèo đang uống nước và khung cảnh gần khay vệ sinh

Dấu hiệu cần đến phòng khám ngay lập tức

Nếu mèo không uống nước trong 24 giờ hoặc hoàn toàn không đi tiểu, cần đưa đến phòng khám ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương thận cấp tính, và việc điều trị sớm rất quan trọng đối với sự sống còn của mèo.

Phương pháp chẩn đoán và quy trình xét nghiệm

Chẩn đoán chức năng thận mèo được thực hiện kết hợp xét nghiệm máu và xét nghiệm nước tiểu. - Xét nghiệm máu: Đo các chỉ số BUN, Creatinine và SDMA để đánh giá chức năng lọc của thận. Đặc biệt, SDMA có thể phát hiện tổn thương từ giai đoạn sớm, rất hữu ích trong chẩn đoán kịp thời. - Xét nghiệm nước tiểu: Kiểm tra tỷ trọng nước tiểu và sự hiện diện của protein để đánh giá khả năng cô đặc và mức độ tổn thương của thận. Bác sĩ thú y tổng hợp tất cả kết quả để xác định giai đoạn chức năng thận và quyết định hướng điều trị. Xét nghiệm định kỳ là điều thiết yếu để phát hiện sớm và phòng ngừa.

Bác sĩ thú y phân tích kết quả xét nghiệm máu của mèo

Phương pháp điều trị và quản lý theo từng giai đoạn

Điều trị suy giảm chức năng thận phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Bù nước, thức ăn đặc trị và điều trị bằng thuốc là những phương pháp chính. Khi chẩn đoán sớm, bác sĩ thú y sẽ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với cân nặng và tình trạng của mèo. Vì điều trị có thể kéo dài suốt đời, việc xét nghiệm và quản lý định kỳ là điều bắt buộc.

Bù nước: Truyền dịch qua tiêm hoặc đường uống để phòng ngừa mất nước.

Thức ăn đặc trị: Điều chỉnh lượng protein và phospho để giảm gánh nặng cho thận.

Điều trị bằng thuốc: Kê đơn thuốc phù hợp cho các vấn đề như tăng huyết áp, thiếu máu và rối loạn tiêu hóa.

Theo dõi bằng xét nghiệm máu: Kiểm tra tình trạng mỗi 1–3 tháng.

Mèo đang được truyền dịch qua đường tiêm dưới da

Điểm chú ý trong việc chăm sóc hằng ngày tại nhà

Duy trì sức khỏe thận cho mèo đòi hỏi sự chăm sóc liên tục. Nên thay nước thường xuyên và đặt nhiều bát nước ở các vị trí khác nhau. Cho ăn thức ăn đặc trị đều đặn và kiểm tra tình trạng sức khỏe qua xét nghiệm định kỳ. Giữ môi trường yên tĩnh và duy trì nhịp sinh hoạt ổn định cũng rất quan trọng để giảm căng thẳng cho mèo.

Thay nước bát thường xuyên: Nên thay ít nhất 2–3 lần mỗi ngày.

Đặt bát nước ở nhiều nơi: Đặt bát nước khắp nơi trong nhà.

Cho ăn thức ăn đặc trị đều đặn: Cho ăn thức ăn được bác sĩ thú y khuyến nghị một cách nhất quán.

Thực hiện xét nghiệm định kỳ: Kiểm tra tình trạng bằng xét nghiệm máu mỗi 6 tháng đến 1 năm.

Giảm thiểu căng thẳng: Không làm xáo trộn thói quen của mèo và duy trì môi trường yên tĩnh.

Nhiều bát nước được đặt trong nhà, mèo đang uống nước

Lưu ý theo giống mèo và phòng ngừa tái phát

Bệnh thận mãn tính ở mèo ngày càng trở nên nguy hiểm hơn theo tuổi tác, vì vậy mèo cao tuổi càng cần được kiểm tra chức năng thận sớm và định kỳ. Vì SDMA có thể tăng trước Creatinine, giúp ích cho việc phát hiện sớm, nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lập kế hoạch khám định kỳ. Để làm chậm tiến triển bệnh, cần duy trì chế độ ăn kiểm soát phospho và protein cùng với việc cung cấp đủ nước, đồng thời theo dõi tình trạng qua xét nghiệm định kỳ.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-05

Câu hỏi thường gặp

Tại sao xét nghiệm chức năng thận ở mèo lại quan trọng?

Thận là cơ quan quan trọng chịu trách nhiệm loại bỏ chất thải. Phát hiện suy giảm chức năng qua xét nghiệm sớm giúp bắt đầu điều trị đúng thời điểm, từ đó làm chậm tiến triển bệnh và duy trì chất lượng cuộc sống.

BUN và SDMA khác nhau như thế nào?

BUN bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ngoài thận như chế độ ăn và khối lượng cơ, trong khi SDMA tương quan tốt với tốc độ lọc cầu thận (GFR) và tăng trước Creatinine, giúp phát hiện tổn thương sớm hơn.

Nếu mèo mắc bệnh thận, cần thay đổi thức ăn như thế nào?

Nên chuyển sang thức ăn đặc trị theo khuyến nghị của bác sĩ thú y. Cần điều chỉnh lượng protein và phospho để giảm gánh nặng cho thận.

Mèo mắc bệnh thận không chịu uống nước thì phải làm gì?

Bạn hãy đặt nhiều bát nước ở các vị trí khác nhau, thay nước thường xuyên và sử dụng bát nước tự động có dòng chảy. Nước sạch sẽ luôn sẵn sàng cho mèo uống, và khi cần thiết, bác sĩ thú y có thể truyền dịch dưới da cho mèo.

Tiên lượng (tuổi thọ) của mèo mắc bệnh thận như thế nào?

Nếu được chẩn đoán sớm và áp dụng chế độ dinh dưỡng cũng như quản lý nước uống phù hợp, mèo có thể làm chậm tiến triển của bệnh, duy trì chất lượng cuộc sống và sống tương đối ổn định. Tuy nhiên, tiên lượng sẽ khác nhau tùy thuộc vào từng cá thể và giai đoạn tiến triển của bệnh, vì vậy việc theo dõi tình trạng sức khỏe thông qua các lần khám định kỳ là rất quan trọng.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Top 5 loại thức ăn kê đơn dành cho mèo bị suy thận mạn tính — Điều chỉnh protein theo từng giai đoạn

Top 5 thực phẩm bổ sung thận cho mèo được khuyên dùng năm 2026

Tổng hợp những loại thức ăn trị liệu cho mèo bị bệnh thận được đánh giá cao nhất và các tiêu chí lựa chọn

Tổng hợp toàn diện về các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng liên quan đến phân độ và điều trị u tế bào mast ở chó

Phát hiện khối u ở cổ chó — Dấu hiệu cảnh báo bệnh u lympho và thời điểm chẩn đoán, điều trị

Hạch bạch huyết của chó bị sưng — Tổng hợp các dấu hiệu cảnh báo nguy cơ di căn và thời điểm xét nghiệm

Nếu khối u cứng trên cơ thể chó của bạn ngày càng lớn — Nguyên nhân, chẩn đoán và thời điểm điều trị phù hợp cho khối u sợi

U lympho ở chó: can thiệp kịp thời — từ các triệu chứng hóa trị theo phác đồ CHOP đến phương pháp điều trị và tiên lượng

Tổng hợp toàn diện về tiên lượng, thời gian sống, triệu chứng và nguyên nhân của khối u ở mèo, cùng với các điểm quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc

Tổng hợp các triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và những điểm chăm sóc quan trọng trong sinh thiết khối u và chọc hút tế bào bằng kim ở mèo

Tài liệu tham khảo

[1] Langston, C.E. et al. (2023) Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Edition. Elsevier.

[2] The Cat, Clinical Medicine and Management, 2nd Edition (2022). Elsevier.

[3] Veterinary Workbook of Small Animal Clinical Cases (2021). Wiley-Blackwell.