Thích

Chia sẻ

Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và các điểm chăm sóc quan trọng về bệnh sán phổi ở mèo

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Sán phổi ở mèo là một loại ký sinh trùng sống trong phổi, gây ra các triệu chứng như ho, khó thở và sụt cân. Việc chẩn đoán sớm và điều trị phù hợp là rất quan trọng.

Sán phổi ở mèo là một loại ký sinh trùng sống trong phổi của mèo.

Hình minh họa giải phẫu cho thấy sán phổi ký sinh trong phổi của mèo

Bệnh sán phổi ở mèo là một bệnh ký sinh do ký sinh trùng sống trong mô phổi, gây viêm và tổn thương. Mèo bị nhiễm bệnh khi ăn các vật chủ trung gian hoặc vật chủ vận chuyển (như ốc sên, chim, chuột...) chứa ấu trùng. Sau khi nuốt phải, ấu trùng sẽ chui ra khỏi ruột, di chuyển đến phổi và trưởng thành thành sán trưởng thành tại đây. Trong quá trình này, phế quản và phế nang của phổi bị kích thích, có thể dẫn đến các triệu chứng hô hấp như chảy nước mũi, hắt hơi, ho, thở nhanh và khó thở. Triệu chứng có thể không xuất hiện, ở mức độ nhẹ, hoặc nghiêm trọng hơn ở mèo con hoặc mèo bị nhiễm nhiều loại ký sinh trùng cùng lúc. Do đó, việc chẩn đoán sớm và điều trị thích hợp là rất quan trọng, đồng thời hiểu rõ vòng đời của ký sinh trùng là chìa khóa để phòng ngừa. Đặc biệt, không nên cho mèo ăn các sinh vật hoang dã bắt được.

Con đường mà ký sinh trùng đến phổi là gì?

Ấu trùng của sán phổi ở mèo xâm nhập vào đường tiêu hóa khi mèo ăn các vật chủ trung gian như ốc sên hoặc các vật chủ vận chuyển như chim và chuột. Sau đó, ấu trùng rời khỏi ruột và di chuyển đến phổi; khi đến phổi, chúng định cư tại khí quản và phế nang để trưởng thành thành sán trưởng thành. Trong quá trình này, mô phổi bị kích thích, gây ra phản ứng viêm và có thể dẫn đến các triệu chứng hô hấp như ho, thở nhanh hoặc khó thở. Tùy thuộc vào mức độ nhiễm trùng và phản ứng miễn dịch của mèo, triệu chứng có thể không xuất hiện, nhẹ hoặc nghiêm trọng. Do đó, việc ngăn mèo ăn các sinh vật hoang dã bắt được hoặc các vật chủ trung gian là rất quan trọng, đồng thời nên tránh các môi trường bị ô nhiễm khi mèo ra ngoài.

Hãy kiểm tra các triệu chứng và dấu hiệu chính

Mèo bị nhiễm sán phổi thường xuất hiện các triệu chứng sau:

Ho kéo dài: Đặc biệt là cơn ho nặng hơn vào ban đêm hoặc sau khi vận động.

Khó thở: Mèo thở gấp, thở phập phồng cánh mũi.

Giảm cân: Do chán ăn dẫn đến sụt cân.

Đờm lẫn máu: Khi ho, mèo có thể ho ra đờm có lẫn máu hoặc đờm màu đỏ.

Suy nhược: Mèo nằm lì, ít vận động trong thời gian dài.

Nếu các triệu chứng này kéo dài, hãy đưa mèo đến gặp bác sĩ thú y ngay lập tức.

Các triệu chứng cần đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức

Nếu cơn ho kéo dài hơn một ngày hoặc mèo bị khó thở nghiêm trọng, hãy đưa mèo đến bệnh viện ngay lập tức. Đặc biệt, nếu có máu lẫn trong đờm hoặc mèo gặp khó khăn khi hít thở, đây là tình trạng khẩn cấp.

Phương pháp kiểm tra để chẩn đoán là gì?

Chẩn đoán bệnh sán phổi ở mèo được thực hiện bằng cách kết hợp nhiều phương pháp xét nghiệm. Xét nghiệm phân là bước cơ bản, trong đó phương pháp Baermann là cách đáng tin cậy nhất để tìm ấu trùng giai đoạn 1 của sán phổi (Aelurostrongylus abstrusus), còn xét nghiệm nổi phân được dùng để tìm trứng của các ký sinh trùng như Capillaria hoặc Paragonimus. Tuy nhiên, do độ nhạy của các xét nghiệm phân này còn thấp, ngay cả khi kết quả âm tính cũng khó có thể loại trừ hoàn toàn khả năng nhiễm bệnh. Chụp X-quang ngực rất hữu ích để xác định các vùng bất thường ở phế quản và phế nang, hỗ trợ chẩn đoán khi mèo bị ho kéo dài. Nếu nghi ngờ cao, bác sĩ thú y có thể trực tiếp xác nhận sự hiện diện của ấu trùng thông qua xét nghiệm tế bào học dịch rửa phế quản-phế nang. Để có chẩn đoán chính xác, việc bác sĩ thú y đánh giá tổng hợp kết quả từ nhiều xét nghiệm là hoàn toàn cần thiết.

Hình minh họa cảnh khám tại bệnh viện để chẩn đoán bệnh sán phổi ở mèo

Phương pháp điều trị sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn.

Việc điều trị bắt đầu bằng cách sử dụng thuốc tẩy giun (thuốc chống ký sinh trùng) theo chỉ định của bác sĩ thú y. Điển hình là dùng fenbendazole với liều lượng 50mg cho mỗi 1kg trọng lượng cơ thể trong 3–14 ngày, hoặc sử dụng các chế phẩm dạng bôi (spot-on) chứa các thành phần như moxidectin, selamectin hoặc emodepside. Selamectin thường được dùng hai lần với khoảng cách một tháng, còn milbemycin được dùng trong 6 tuần với khoảng cách hai tuần một lần, tùy thuộc vào từng thành phần mà lịch trình sẽ khác nhau. Trong trường hợp triệu chứng nặng, có thể kết hợp điều trị hô hấp hoặc chống viêm để làm giảm các triệu chứng. Trong quá trình điều trị, cần theo dõi tình trạng của mèo một cách định kỳ và đảm bảo dùng thuốc theo đúng chỉ định, không bỏ sót liều. Sau khi điều trị, cần tái khám để xác nhận ký sinh trùng đã được loại bỏ hoàn toàn và tiếp tục điều trị bổ sung nếu cần thiết. Điều trị sớm sẽ hỗ trợ quá trình hồi phục.

Hình minh họa cảnh cho mèo dùng thuốc chống ký sinh trùng để điều trị bệnh sán phổi

Chăm sóc và những lưu ý tại nhà

Trong suốt thời gian điều trị, cần hạn chế cho mèo ra ngoài và đảm bảo chúng sinh hoạt trong môi trường sạch sẽ, yên tĩnh. Bạn nên sử dụng máy lọc không khí để cải thiện chất lượng không khí, đồng thời duy trì độ ẩm trong nhà ở mức phù hợp vào những ngày mèo ho nhiều. Việc kiểm soát khẩu phần ăn để ngăn ngừa sụt cân và duy trì cân bằng dinh dưỡng là rất quan trọng. Hãy tuân thủ việc dùng thuốc đều đặn, tạo thói quen cho mèo uống thuốc vào cùng một khung giờ cố định để tránh bỏ sót liều. Ngoài ra, tuyệt đối không cho mèo ăn cá hay các loại động vật giáp xác, đồng thời giữ vệ sinh môi trường sống xung quanh để phòng ngừa tái nhiễm.

Các điểm cần lưu ý để ngăn ngừa tái phát

Nếu mèo có thói quen ăn cá hoặc động vật giáp xác, bạn cần nghiêm cấm điều này. Khi ra ngoài, hãy đảm bảo mèo tránh xa phân của mèo khác và nguồn nước bị ô nhiễm, đồng thời duy trì môi trường sống xung quanh luôn sạch sẽ. Phòng bệnh luôn hiệu quả hơn chữa bệnh rất nhiều.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-06-29

Câu hỏi thường gặp

Sán phổi ở mèo có lây sang người không?

Hiện chưa có bằng chứng nào khẳng định rằng giun phổi ở mèo (đặc biệt là Aelurostrongylus abstrusus) có thể lây sang người. Tuy nhiên, vì môi trường xung quanh có thể bị ô nhiễm bởi các ký sinh trùng được đào thải ra ngoài, việc giữ gìn vệ sinh khu vực sống là rất quan trọng.

Nếu mèo vẫn tiếp tục ho sau khi điều trị, tôi nên làm gì?

Ngay cả khi kết thúc quá trình điều trị, nếu mèo vẫn tiếp tục ho, có thể do viêm phổi còn sót lại hoặc các di chứng sau bệnh. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để được chỉ định thêm các xét nghiệm hoặc phương pháp điều trị cần thiết.

Để phòng ngừa, cần lưu ý những điểm nào?

Không nên cho mèo ăn thịt động vật hoang dã, chim hay chuột, đồng thời hãy tạo thói quen lau chân cho mèo sau khi ra ngoài. Việc xử lý phân mèo ngay lập tức cũng rất quan trọng.

Phải làm gì khi phát hiện trứng ký sinh trùng trong phân của mèo?

Vì ấu trùng giai đoạn 1 của Aelurostrongylus abstrusus được đào thải qua phân nên xét nghiệm phân, chẳng hạn như phương pháp Baermann, là cách chẩn đoán đáng tin cậy nhất. Tuy nhiên, do độ nhạy của xét nghiệm phân thấp, ngay cả khi kết quả âm tính cũng khó loại trừ hoàn toàn khả năng nhiễm bệnh. Do đó, nếu triệu chứng vẫn tiếp diễn, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ thú y để lặp lại xét nghiệm hoặc kết hợp thêm các phương pháp kiểm tra khác.

Nếu lỡ bỏ quên một liều thuốc trong quá trình điều trị thì phải làm sao?

Nếu bạn lỡ bỏ qua một lần dùng thuốc, hãy dùng ngay vào lần tiếp theo. Tuy nhiên, nếu bỏ qua liên tiếp hai lần trở lên, vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ thú y vì hiệu quả điều trị có thể giảm.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Điều trị u tế bào mast ở chó theo cấp độ

Bệnh ghẻ ở chó (mạt ghẻ Sarcoptes)

Điều trị viêm tai ngoài ở mèo theo từng loại

Viêm tai trong và rối loạn thăng bằng ở chó

Chó·Mèo ngộ độc rượu: Triệu chứng, cách xử lý khẩn cấp, điều trị

Triệu chứng và điều trị thoát vị đĩa đệm ở chó

Chó bị thoát vị đĩa đệm cổ (IVDD cổ) - Triệu chứng và điều trị

Tài liệu tham khảo

[1] Sakai, T., et al. (2019). Paragonimus westermani infection in cats: Clinical features and diagnosis. Journal of Feline Medicine and Surgery, 21(8), 721–728.

[2] Kim, J.H., et al. (2021). Epidemiological survey of Paragonimus spp. in domestic cats in South Korea. Veterinary Parasitology: Regional Studies and Reports, 26, 100615.

[3] Plumb's Veterinary Drug Handbook, 9th Edition. (2022). Wiley-Blackwell. Chapter on anthelmintics for lung flukes.