Thích

Chia sẻ

Tổng hợp triệu chứng, đường lây nhiễm và phương pháp điều trị, phòng ngừa bệnh Giardia ở mèo

Nhiễm khuẩn/Ký sinh trùngCẩm nang bệnh lýDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bệnh nhiễm Giardia ở mèo là một bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa do một loại động vật nguyên sinh ký sinh trong ruột non gây ra. Các triệu chứng chính bao gồm phân lỏng và sụt cân, trong đó chẩn đoán sớm và khử trùng môi trường là chìa khóa để ngăn ngừa tái phát.

Nhiễm Giardia ở mèo là gì?

Mèo và nhà vệ sinh — Hướng dẫn cơ bản về nhiễm Giardia

Bệnh nhiễm Giardia ở mèo là một bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa, do đơn bào Giardia duodenalis ký sinh trong ruột non, gây ra tiêu chảy mạn tính và sụt cân. Việc phát hiện sớm là yếu tố then chốt. Nếu phân lỏng hoặc có lẫn chất nhầy kéo dài từ 2–3 ngày trở lên, đừng chủ quan cho rằng đó chỉ là chứng khó tiêu đơn thuần, mà hãy đưa mèo đến bệnh viện thú y để làm xét nghiệm phân. Mèo con hoặc mèo có hệ miễn dịch suy yếu đặc biệt cần được xử trí nhanh chóng vì tình trạng này có thể dẫn đến mất nước và suy dinh dưỡng.

Con đường lây nhiễm — Bệnh lây truyền như thế nào?

Giardia có thể tồn tại trong môi trường dưới dạng nang (kén) trong khoảng 3 tuần trở lên, và thậm chí lâu hơn nếu điều kiện thuận lợi. Nhiễm trùng bắt đầu khi mèo nuốt phải các nang có trong phân của mèo bị nhiễm bệnh.

Tiêu thụ nước hoặc thức ăn bị ô nhiễm: Nước đọng, vũng nước, nước chưa qua xử lý hoặc thức ăn và đất bị ô nhiễm là những đường lây truyền chính.

Đường phân-miệng: Bệnh lây lan khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với phân của mèo bị nhiễm bệnh.

Môi trường nhiều mèo: Bệnh dễ dàng lây lan khi nhiều mèo chung dùng một khay vệ sinh.

Lây nhiễm từ bên ngoài: Các nang có thể bám vào giày dép hoặc quần áo của người chăm sóc và được mang vào trong nhà.

Danh sách kiểm tra các triệu chứng chính

Mèo thường không biểu hiện triệu chứng dù bị nhiễm Giardia, nhưng khi có triệu chứng, dạng phổ biến nhất là tiêu chảy do ảnh hưởng đến ruột non.

Phân lỏng/tiêu chảy: Phân có thể giống như nước hoặc lẫn chất nhầy, xuất hiện lặp đi lặp lại và đôi khi mang tính gián đoạn.

Phân mỡ (phân nhờn): Do ruột non hấp thu kém chất béo, phân có thể có mùi hôi nồng nặc và nhờn.

Sụt cân: Mèo có thể giảm cân dần do rối loạn hấp thu dinh dưỡng, tuy nhiên đây không phải là triệu chứng quá phổ biến.

Nôn mửa: Có thể xuất hiện ở một số mèo nhưng tương đối hiếm khi đi kèm.

Suy nhược cơ thể/giảm ăn: Giảm hoạt động hoặc giảm cảm giác thèm ăn cũng có thể xuất hiện cùng lúc nhưng không phải là triệu chứng thường gặp.

Mèo trông uể oải — Triệu chứng nhiễm Giardia

Trong trường hợp này, hãy đưa mèo đến bệnh viện thú y ngay lập tức.

Nếu mèo của bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào dưới đây, hãy đưa đến bệnh viện thú y ngay lập tức: • Đi ngoài ra máu (phân có màu đỏ hoặc đen) • Không ăn uống gì cả trong hơn 24 giờ • Mất nước nghiêm trọng (da mất độ đàn hồi, trũng mắt) • Suy nhược cực độ, giảm ý thức • Ở mèo con, tình trạng tiêu chảy kéo dài hơn một ngày

Phương pháp chẩn đoán — Làm thế nào để xác định?

Chẩn đoán Giardia chủ yếu dựa vào xét nghiệm phân. Bác sĩ thú y thường kết hợp các phương pháp sau để xác định:

Xét nghiệm nhuộm trực tiếp phân: Quan sát dưới kính hiển vi mẫu phân tươi mới thải ra để trực tiếp xác định thể dinh dưỡng (trophozoite) hoặc nang.

Phương pháp nổi phân: Sử dụng dung dịch đặc biệt để làm nổi nang nhằm phát hiện mầm bệnh, trong đó phương pháp ly tâm có độ nhạy cao hơn so với phương pháp nổi thông thường.

Xét nghiệm kháng nguyên ELISA: Phương pháp phát hiện kháng nguyên Giardia trong phân.

Do nang Giardia được thải ra theo từng đợt không liên tục, ngay cả khi kết quả xét nghiệm lần đầu âm tính, bác sĩ vẫn có thể khuyến nghị thực hiện xét nghiệm liên tục trong 3 ngày hoặc xét nghiệm gen (PCR).

Phương pháp điều trị — Dùng loại thuốc nào?

Điều trị Giardia ở mèo chủ yếu dựa vào thuốc chống ký sinh trùng do bác sĩ thú y kê đơn. Các loại thuốc thường dùng là Metronidazole và Fenbendazole, thường chỉ sử dụng một trong hai loại vì hiệu quả của chúng tương đương nhau. Thời gian điều trị khoảng 5 ngày với Fenbendazole và khoảng 5–8 ngày với Metronidazole. Ngay cả khi triệu chứng thuyên giảm, việc tự ý ngừng thuốc sẽ làm tăng nguy cơ tái phát, nên cần tuân thủ đúng thời gian điều trị theo chỉ định. Trong một số trường hợp, việc loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh là rất khó, nên mục tiêu điều trị ban đầu là kiểm soát tiêu chảy. Nếu mèo bị mất nước nghiêm trọng, có thể kết hợp truyền dịch hỗ trợ.

Các biện pháp quản lý môi trường có thể thực hiện tại nhà

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, bạn cần kết hợp khử trùng môi trường để ngăn ngừa tái nhiễm.

Khử trùng khu vực vệ sinh: Dọn phân ngay lập tức mỗi ngày và khử trùng 1–2 lần/tuần bằng nước sôi (100°C) hoặc chất khử trùng chuyên dụng.

Bát ăn và bát nước: Rửa sạch hàng ngày và tráng lại bằng nước sôi.

Đồ ngủ và đồ chơi: Giặt ở nhiệt độ cao các vật dụng có thể giặt được.

Rửa tay: Bắt buộc phải rửa tay bằng xà phòng sau khi xử lý phân. Giardia là ký sinh trùng lây truyền giữa động vật và người, nhưng mèo hiếm khi mang các chủng lây nhiễm sang người, nên việc lây truyền từ mèo sang người là rất hiếm và chưa được chứng minh rõ ràng. Tuy nhiên, vì lý do vệ sinh, bạn nhất định nên tuân thủ việc rửa tay.

Khử trùng khay vệ sinh cho mèo — Ngăn ngừa tái nhiễm Giardia

Ngay cả sau khi điều trị, việc kiểm tra theo dõi vẫn là rất cần thiết.

Dù triệu chứng đã biến mất, nang vẫn có thể tiếp tục được đào thải qua phân. Chúng tôi khuyến nghị thực hiện xét nghiệm phân theo dõi sau khi kết thúc điều trị từ 2 đến 4 tuần. Mèo con, mèo suy giảm miễn dịch và những mèo sống trong môi trường nhiều mèo có nguy cơ tái phát đặc biệt cao.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-05-29

Câu hỏi thường gặp

Giardia có lây sang người không?

Giardia là một loại ký sinh trùng lây nhiễm giữa động vật và người, trong đó một số kiểu gen (nhóm A và B) có khả năng lây nhiễm sang người. Tuy nhiên, mèo hiếm khi mang các chủng có khả năng lây nhiễm sang người, nên việc lây truyền trực tiếp từ mèo sang người là rất hiếm và chưa được chứng minh rõ ràng. Dù vậy, sau khi xử lý phân, bạn nên rửa tay sạch sẽ và đặc biệt chú ý nếu trong gia đình có người có hệ miễn dịch yếu hoặc trẻ nhỏ.

Mèo chỉ nuôi trong nhà cũng có thể mắc bệnh không?

Có, hoàn toàn có thể. Nang có thể bám vào giày dép hoặc quần áo của người chăm sóc khi ra ngoài và bị mang vào trong nhà, đồng thời mèo cũng có thể bị nhiễm bệnh qua việc uống nước bị ô nhiễm. Vì vậy, ngay cả mèo sống trong nhà cũng khó mà hoàn toàn yên tâm được.

Sau khi điều trị, tôi nên đưa mèo đi tái khám khi nào?

Sau khi hoàn thành điều trị, chúng tôi khuyến nghị thực hiện xét nghiệm phân theo dõi sau 2–4 tuần. Ngay cả khi các triệu chứng đã biến mất, việc đào thải nang vẫn có thể tiếp diễn, do đó cần phải kiểm tra để xác nhận.

Trong gia đình có nhiều mèo, có cần cách ly con mèo bị nhiễm bệnh không?

Trong thời gian điều trị, chúng tôi khuyến cáo nên cách ly mèo. Hạn chế việc sử dụng nhà vệ sinh chung và dọn phân nhanh chóng là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa lây lan sang những con mèo khác.

Nếu bệnh vẫn tái phát dù đã điều trị thì phải làm sao?

Nếu các triệu chứng vẫn kéo dài sau ít nhất hai lần điều trị, có thể cần thử phối hợp thuốc khác hoặc thực hiện chẩn đoán phân biệt với các nguyên sinh động vật khác như Trichomonas. Bạn hãy tham khảo ý kiến bác sĩ thú y nhé.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

5 loại thuốc phòng ve, bọ chét cho mèo do bác sĩ thú y lựa chọn — So sánh độ an toàn thành phần

Tổng hợp những sản phẩm và tiêu chí lựa chọn hàng đầu để phòng ngừa và điều trị bọ chét cho mèo

Tổng hợp những tiêu chí lựa chọn và gợi ý hàng đầu để quản lý nguy cơ nhiễm ký sinh trùng lây từ chó sang người

Nếu mèo nhà bạn liên tục đi lại loạng choạng và uống nhiều nước — nguyên nhân và phương pháp điều trị bệnh đa u tủy

Phát hiện khối u ở ngực mèo cưng — Tổng hợp triệu chứng u tuyến vú và dấu hiệu nhận biết sớm

Nếu hạch bạch huyết của mèo nhà bạn bị sưng — Đánh giá di căn hạch bạch huyết và thời điểm cần đưa đến bệnh viện

Có nhất thiết phải sinh thiết gan cho chó không? — Hướng dẫn trọng tâm về thời điểm, quy trình và chăm sóc

Thuốc bảo vệ gan cho chó: SAMe hay Milk Thistle? Lựa chọn nào phù hợp nhất cho bé cưng của bạn?

Nếu chú chó nhà bạn được chẩn đoán mắc nang gan — các dấu hiệu nguy hiểm và thời điểm điều trị

Chỉ số gan (ALT·ALP) của chó tăng cao — Nguyên nhân và dấu hiệu cần đến phòng khám

Tài liệu tham khảo

[1] Little SE. The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition. Elsevier Saunders, 2012.

[2] Lappin MR. Protozoan and Miscellaneous Infections. In: Greene CE, ed. Infectious Diseases of the Dog and Cat, 4th Edition. Elsevier Saunders, 2012.

[3] Gookin JL, Levy MG, Law JM, et al. Experimental infection of cats with Tritrichomonas foetus. Am J Vet Res. 2001;62(11):1690–1697.

[4] Palmer CS, Traub RJ, Robertson ID, et al. Determining the zoonotic significance of Giardia and Cryptosporidium in Australian dogs and cats. Vet Parasitol. 2008;154(1-2):142–147.