Thích

Chia sẻ

7 bệnh di truyền ở Jack Russell — Tổng hợp triệu chứng, nguyên nhân và chăm sóc trọn đời

Miễn dịchSức khỏe theo giốngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Tổng hợp các bệnh lý chính như sa thể thủy tinh, sa xương bánh chè, mất điều hòa vận động khởi phát muộn mà Jack Russell Terrier dễ mắc phải do di truyền, cùng các điểm kiểm tra mà chủ nuôi cần lưu ý.

Bệnh di truyền ở Jack Russell là gì?

Hình ảnh một chú chó Jack Russell Terrier trưởng thành tràn đầy năng lượng

Bệnh di truyền ở Jack Russell là khái niệm chung chỉ các bệnh về mắt, chỉnh hình và thần kinh có nguy cơ mắc cao do di truyền ở giống chó Jack Russell Terrier. Phát hiện sớm và kiểm tra sức khỏe phòng ngừa là then chốt. Các bệnh điển hình thường gặp ở Jack Russell như sa thể thủy tinh, sa xương bánh chè, mất điều hòa vận động khởi phát muộn cần được quản lý trước khi triệu chứng xuất hiện rõ ràng thông qua kiểm tra định kỳ và xét nghiệm gen. Do đặc tính giống chó hoạt động nhiều, những bất thường nhỏ dễ bị bỏ sót nên thói quen kiểm tra thường xuyên theo danh sách là rất quan trọng.

5 bệnh di truyền điển hình ở Jack Russell cần biết

Tổng hợp các bệnh di truyền được báo cáo nhiều nhất ở Jack Russell. Nếu có tiền sử gia đình mắc một trong các bệnh này thì cần quản lý kỹ lưỡng hơn.

Sa thể thủy tinh nguyên phát: Bệnh cấp cứu về mắt xảy ra khi dây chằng (dây chằng treo thể thủy tinh) giữ thể thủy tinh bên trong mắt bị yếu khiến thể thủy tinh rời khỏi vị trí ban đầu.

Sa xương bánh chè: Bệnh chỉnh hình xảy ra khi xương bánh chè đầu gối rời khỏi vị trí bình thường khiến chó đi khập khiễng hoặc bước nhảy nhót.

Mất điều hòa vận động khởi phát muộn: Bệnh thần kinh tiến triển bắt đầu từ từ ở giai đoạn tương đối trẻ khiến khả năng giữ thăng bằng bị suy giảm.

Giảm bạch cầu trung tính chu kỳ: Bệnh về máu khiến số lượng bạch cầu trung tính giảm theo chu kỳ 11~14 ngày làm cơ thể dễ bị nhiễm trùng.

Hoại tử vô mạch đầu xương đùi: Bệnh xảy ra khi dòng máu đến đầu xương khớp háng bị tắc nghẽn gây hoại tử ở giai đoạn trẻ.

So sánh nhanh các bệnh di truyền ở Jack Russell

Hạng mục	Sa thể thủy tinh	Sa xương bánh chè	Mất điều hòa vận động khởi phát muộn
Thời điểm phát bệnh chính	Chủ yếu ở chó trưởng thành	Chó con~chó trưởng thành	Giai đoạn tương đối trẻ
Triệu chứng chính	Đỏ mắt·đau·suy giảm thị lực	Nhấc một chân·bước nhảy nhót	Loạng choạng·ngã·mất thăng bằng
Có thể xét nghiệm gen
Mức độ cấp cứu	Rất cao	Khác nhau theo giai đoạn	Tiến triển·tập trung quản lý

Triệu chứng có thể khác nhau tùy cá thể. Nếu thấy dấu hiệu nghi ngờ hãy tư vấn với bác sĩ thú y ngay.

Bệnh về mắt: Dấu hiệu sa thể thủy tinh

Sa thể thủy tinh nguyên phát là một trong những bệnh di truyền cấp cứu nhất ở Jack Russell. Bệnh được cho là liên quan đến việc dây chằng (dây chằng treo thể thủy tinh) giữ thể thủy tinh ở vị trí bị yếu do di truyền, nếu thể thủy tinh rơi về phía trước (buồng trước) có thể dẫn đến tăng nhãn áp thứ phát làm tăng nguy cơ mất thị lực.

Đỏ mắt: Một mắt đột ngột chuyển sang màu đỏ và sưng lên.

Chảy nước mắt·nhăn mặt: Nháy mắt nhiều hơn bình thường và tránh ánh sáng.

Thay đổi hình dạng đồng tử: Đồng tử rung lắc hoặc tạo cảm giác như thể thủy tinh đang run.

Suy giảm thị lực: Va vào đồ nội thất hoặc lang thang trong bóng tối.

Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này cần khám mắt trong vòng 24 giờ.

Cận cảnh đôi mắt của chó Jack Russell Terrier

Bệnh chỉnh hình: Sa xương bánh chè·Hoại tử đầu xương đùi

Jack Russell là giống chó hoạt động nhiều và hay nhảy nên gây áp lực lớn lên đầu gối và khớp háng. Vì vậy nếu có yếu tố di truyền thì triệu chứng sẽ xuất hiện nhanh hơn.

Sa xương bánh chè: Phân thành độ 1~4, độ 1~2 quản lý bảo tồn, độ 3~4 cân nhắc phẫu thuật chỉnh hình.

Hoại tử vô mạch đầu xương đùi: Đặc trưng là thường xảy ra ở giai đoạn phát triển trẻ, chó nhấc một chân sau hoặc không thể chịu trọng lượng cơ thể.

Điểm quản lý: Thảm lót sàn trơn, kiểm soát cân nặng, hạn chế nhảy quá mức là cơ bản.

Đầu gối và khớp háng một khi bị tổn thương sẽ khó phục hồi nên tốt nhất là kiểm tra từ khi còn nhỏ.

Những dấu hiệu này là cấp cứu — Đến bệnh viện ngay

Nếu một trong các dấu hiệu dưới đây kéo dài trên 24 giờ hoặc xuất hiện đột ngột thì cần đến bệnh viện thú y ngay lập tức. Việc ‘chờ xem sao’ có thể là lựa chọn nguy hiểm nhất. • Khi một mắt đột ngột đỏ và sưng lên • Khi không thể sử dụng hoàn toàn chân và kêu la • Khi đi loạng choạng không thể đứng thẳng • Khi sốt·mất ăn quay lại lặp đi lặp lại (nghi ngờ giảm bạch cầu trung tính chu kỳ) • Khi thấy dấu hiệu co giật·suy giảm ý thức

Bệnh thần kinh: Mất điều hòa vận động khởi phát muộn

Mất điều hòa vận động khởi phát muộn (Late-Onset Ataxia, LOA) là bệnh di truyền thần kinh tiến triển được báo cáo khá thường xuyên ở Jack Russell. Bệnh được cho là liên quan đến yếu tố di truyền, thường bắt đầu từ từ làm suy giảm khả năng giữ thăng bằng từ giai đoạn tương đối trẻ.

Dấu hiệu sớm: Có biểu hiện do dự khi xuống cầu thang hoặc nghiêng về một bên.

Dấu hiệu giữa: Khó đi thẳng và thường ngã khi tiếp đất sau khi nhảy.

Dấu hiệu muộn: Kèm theo run đầu, mất thăng bằng khi đi vệ sinh·tiểu tiện.

Hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi hẳn, nhưng có thể duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài nhờ điều chỉnh môi trường và tập phục hồi chức năng.

Hình ảnh bác sĩ thú y đánh giá khả năng đi lại của chó Jack Russell

Lên lịch xét nghiệm gen·kiểm tra sức khỏe định kỳ

Jack Russell là giống chó có nhiều bệnh có thể xác định nguy cơ trước bằng xét nghiệm gen. Nếu thực hiện ngay sau khi nhận nuôi hoặc cùng lúc với lần kiểm tra sức khỏe tổng quát đầu tiên sẽ dễ dàng lập kế hoạch chăm sóc trọn đời.

Khoảng 3 tháng: Kiểm tra tổng quát đầu tiên bao gồm khám xương bánh chè·tim và tư vấn bộ xét nghiệm gen

6~12 tháng: Thêm đánh giá mắt·thần kinh liên quan đến mất điều hòa vận động khởi phát muộn·sa thể thủy tinh

Trên 1 tuổi: Khám mắt hàng năm + đánh giá chỉnh hình 1 lần/2 năm

Trường hợp có tiền sử gia đình: Chia sẻ tên chẩn đoán của chó anh chị em·chó bố mẹ với bác sĩ thú y

Ngay cả khi kết quả xét nghiệm dương tính thì ‘người mang gen’ và ‘nguy cơ phát bệnh’ là khác nhau nên cần bác sĩ thú y giải thích.

Điểm kiểm tra tự thực hiện chủ nuôi cần kiểm tra hàng tháng

Giữa các lần kiểm tra tại bệnh viện, chủ nuôi có thể kiểm tra các dấu hiệu tại nhà. Một tháng một lần, hãy nhẹ nhàng kiểm tra các mục sau. • Màu sắc·độ trong·nháy mắt của hai mắt có đối xứng trái phải không • Có đi khập khiễng hoặc do dự trên mặt bằng·cầu thang·khi tiếp đất sau khi nhảy không • Có đi thẳng khi đi dạo không, có nghiêng về một bên không • Màu nướu có hồng không (màu nhợt nhạt·nhiễm trùng lặp lại có thể là dấu hiệu bất thường bạch cầu trung tính) • Có ngủ nhiều hơn bình thường hoặc giảm hứng thú chơi đùa không

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-30

Câu hỏi thường gặp

Khi nào nên làm xét nghiệm gen cho Jack Russell?

Chúng tôi khuyến nghị thực hiện lần khám sức khỏe tổng quát đầu tiên cùng lúc với các xét nghiệm khác trong khoảng thời gian từ ngay sau khi nhận nuôi đến khi chó được 3 tháng tuổi. Kết quả xét nghiệm trong giai đoạn này sẽ làm cơ sở cho kế hoạch chăm sóc suốt đời của chó. Việc phát hiện sớm các bệnh có thể kiểm tra được, chẳng hạn như sa thể thủy tinh và chứng mất điều hòa vận động khởi phát muộn, giúp bạn điều chỉnh môi trường sống và lên lịch khám sức khỏe phù hợp với từng cá thể.

Xét nghiệm gen cho kết quả ‘người mang gen’. Có phát bệnh không?

Người mang gen là trạng thái chỉ có 1 gen đột biến, phần lớn không phát bệnh. Tuy nhiên nếu phối giống với chó có cùng đột biến thì con cái có nguy cơ phát bệnh nên ảnh hưởng đến kế hoạch sinh sản. Để có giải thích chính xác nên tư vấn với bác sĩ thú y.

Jack Russell hoạt động nhiều, có cần cấm nhảy hoàn toàn không?

Không cần thiết phải hạn chế hoàn toàn, nhưng bạn nên giảm tần suất chó leo lên và xuống các vị trí cao như ghế sofa hay giường. Hãy trải thảm trên sàn nhà trơn trượt và tăng cường các hoạt động ít gây áp lực lên khớp, chẳng hạn như đi dạo hoặc trò chơi khứu giác, để giảm tải cho khớp bánh chè và khớp hông của chó.

Mất điều hòa vận động khởi phát muộn có thể điều trị được không?

Cho đến nay, vẫn chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng bằng cách điều chỉnh môi trường sống an toàn và kết hợp với các bài tập phục hồi chức năng cùng vật lý trị liệu, chúng ta có thể làm chậm tốc độ tiến triển của bệnh và duy trì chất lượng cuộc sống cho chó trong thời gian dài. Các điểm quản lý quan trọng bao gồm sử dụng thảm chống trượt, bố trí đồ nội thất thấp và đánh giá hệ thần kinh định kỳ.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

So sánh bệnh viện thú y cấp 1 và cấp 2

Tác dụng và hướng dẫn bổ sung Vitamin C

7 giống chó chân ngắn hàng đầu

Chó Chow Chow: Tổng hợp các bệnh thường gặp và cách chăm sóc khớp háng, da, mắt

Chăm sóc sức khỏe Cavalier King Charles (Tim·Thần kinh)

Chăm sóc sức khỏe Labradoodle — Tổng hợp hoàn chỉnh từ triệu chứng đến phòng ngừa

Hướng dẫn toàn diện về sức khỏe Golden Doodle — Từ quản lý khớp, tim, ung thư đến phòng ngừa

Chăm sóc sức khỏe Cockerpoo (tai·mắt·khớp)

Chó mix Jindo-Corgi: Khớp & Da — Từ triệu chứng đến phòng ngừa & chăm sóc

Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe Jack Russell Terrier — Trật thể thủy tinh & bệnh khớp

Tài liệu tham khảo

[1] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed

[2] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed — Cyclic Hematopoiesis in Jack Russell Terriers

[3] Farias FH et al., A truncating mutation in ATP13A2 is responsible for adult-onset neuronal ceroid lipofuscinosis in Tibetan terriers, 2011 (관련 신경계 유전질환 비교 자료)

[4] Gould D et al., ADAMTS17 mutation associated with primary lens luxation in terrier breeds, 2011