Thích

Chia sẻ

Khám HCM cho British Shorthair/Longhair — Từ thời điểm đến chu kỳ đầy đủ

TimSức khỏe theo giốngDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

British Shorthair và Longhair là các giống được khuyến nghị khám định kỳ HCM. Chúng tôi đã tổng hợp thông tin chủ nuôi cần biết về thời điểm, phương pháp và cách đọc kết quả khám.

British Shorthair/Longhair và HCM, tại sao khám lại quan trọng?

British Shorthair đang được khám siêu âm tim

Nếu bạn nuôi British Shorthair hoặc Longhair, đây là giống mèo cần quan tâm đến sức khỏe tim mạch. Khám sớm là then chốt. Bệnh cơ tim phì đại (HCM) là bệnh cơ tim phổ biến nhất ở mèo nhưng hầu như không có triệu chứng giai đoạn đầu, vì vậy ngay cả những bé trông khỏe mạnh cũng nên kiểm tra bằng siêu âm tim ít nhất một lần và sau đó theo dõi định kỳ để an toàn. Mặc dù có một số giống nguy cơ cao đã được xác định rõ ràng bởi đột biến gen cụ thể, nhưng các thay đổi vẫn có thể diễn ra bên trong tim ngay cả khi không có triệu chứng. Trên thực tế, có trường hợp phát hiện lần đầu qua các dấu hiệu cấp cứu như khó thở đột ngột hoặc mất sức đột ngột ở chân sau. Vì vậy, thói quen kiểm tra trước khi có triệu chứng là rất quan trọng.

Lý do giống British cần lưu ý về HCM

Trong sách giáo khoa tim mạch thú y, bệnh cơ tim phì đại (HCM) được mô tả là bệnh cơ tim phổ biến nhất ở mèo. HCM là bệnh làm dày thành tâm thất trong khi không có gánh nặng hoặc kích thích chuyển hóa khác. Các giống đã được xác định có đột biến gen rõ ràng (A31P, R820W của MYBPC3, v.v.) là Maine Coon và Ragdoll, và sách giáo khoa cũng ghi rằng HCM chủ yếu được phát hiện ở hai giống này. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp không thể giải thích bằng đột biến này, vì vậy người ta cho rằng các yếu tố di truyền và môi trường khác chưa được phát hiện cũng tham gia. Mặc dù khó khẳng định British Shorthair/Longhair là nhóm nguy cơ cao đã được xác định bởi đột biến cụ thể nào, nhưng vì HCM là bệnh không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, quan điểm an toàn là không bỏ qua với suy nghĩ 'bé nhà tôi trông khỏe mạnh bình thường' mà nên kiểm tra bằng siêu âm tim ít nhất một lần.

Các dấu hiệu nghi ngờ HCM cần theo dõi tại nhà

HCM hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, nhưng khi tiến triển sẽ xuất hiện một số dấu hiệu. Nếu thấy khác biệt so với bình thường, hãy ghi chú lại và đưa cho bác sĩ xem khi khám. - Thay đổi hô hấp: Hơi thở nhanh hơn bình thường hoặc há miệng thở hổn hển ngay cả khi đang nghỉ ngơi (thở nhanh/khó thở xuất hiện trong suy tim) - Suy nhược·tránh vận động: Bé hay chơi đùa bỗng trở nên uể oải và tránh nhảy·leo cầu thang (suy yếu·không dung nạp vận động) - Giảm ăn: Lượng thức ăn giảm đáng kể trong vài ngày - Tê liệt chân sau: Bỗng mất sức ở chân sau và cảm thấy lạnh (có thể kèm huyết khối tắc động mạch) - Thay đổi màu nướu: Không hồng mà nhợt nhạt hoặc xanh (tím tái)

Hình ảnh quan sát hơi thở của British Longhair đang nghỉ ngơi

Những dấu hiệu này cần khám cấp cứu ngay lập tức

Tê liệt chân sau đột ngột, thở há miệng hổn hển, suy giảm ý thức có thể là dấu hiệu của huyết khối tắc động mạch (ATE) hoặc phù phổi, các biến chứng của HCM. Tiên lượng xấu đi nhanh chóng theo thời gian nên cần đến ngay bệnh viện thú y cấp cứu 24/7.

Quy trình khám HCM diễn ra như thế nào?

Khám tiêu chuẩn cho HCM là siêu âm tim (echocardiography). Sách giáo khoa cũng xếp siêu âm tim là xét nghiệm không xâm lấn nhạy nhất và là tiêu chuẩn vàng (gold standard) để chẩn đoán HCM. Kiểm tra xem thành tâm thất trái có dày lên (phì đại) không, đồng thời đánh giá kích thước tâm nhĩ trái và cấu trúc·chức năng tim. Tuy nhiên, hình thái phì đại rất đa dạng ở từng con mèo và kết quả có thể khác nhau tùy thuộc vào tay nghề người thực hiện nên kinh nghiệm là quan trọng. Trong quá trình chẩn đoán, cũng có thể sử dụng kết hợp X-quang lồng ngực, điện tâm đồ (ECG), xét nghiệm máu để phân biệt các nguyên nhân khác gây phì đại cơ tim như tăng huyết áp, cường giáp, hẹp động mạch chủ. Xét nghiệm gen chủ yếu tập trung vào đột biến Maine Coon·Ragdoll nên giá trị chẩn đoán đối với British bị hạn chế.

Xem nhanh thời điểm và chu kỳ khám

Hạng mục	Xét nghiệm khuyến nghị	Chu kỳ
6~12 tháng	Nghe tim cơ bản + Cân nhắc siêu âm tim đầu tiên	1 lần
1~7 tuổi	Siêu âm tim + Nghe tim	1 lần/năm
Trên 7 tuổi	Siêu âm tim + NT-proBNP + Huyết áp	1~2 lần/năm
Khi phát hiện tiếng tim	Siêu âm tim + X-quang lồng ngực	Khám chuyên sâu ngay lập tức

Khám tại bệnh viện có bác sĩ tim mạch thú y sẽ chính xác nhất

Chi phí khám và những gì chủ nuôi cần chuẩn bị

Siêu âm tim được thực hiện trong khoảng 10~20 phút mà không cần gây mê, nằm nghiêng. Nếu bé nhạy cảm với túi vận chuyển·phòng khám, hãy giúp bé làm quen với túi vài ngày trước sẽ rất hữu ích. Thường không cần nhịn ăn trước khi khám nhưng có trường hợp cần an thần nên hãy tuân theo hướng dẫn của bệnh viện. Điều quan trọng là nhận khám từ bác sĩ tim mạch thú y hoặc bác sĩ lâm sàng có kinh nghiệm siêu âm tim. Cùng một hình ảnh nhưng kết quả đọc có thể khác nhau rất lớn.

British Shorthair bước vào lồng vận chuyển để đến bệnh viện

Nếu nhận kết quả khám 'ranh giới'

Nếu độ dày thành nằm trong 'vùng ranh giới (borderline)' giữa bình thường và HCM, thường sẽ không bắt đầu dùng thuốc ngay mà kiểm tra tiến triển bằng khám lại sau một khoảng thời gian nhất định. Lúc này, việc quan sát và ghi chép định kỳ xem hơi thở khi nghỉ ngơi có nhanh hơn không sẽ rất hữu ích cho việc đánh giá thay đổi trong lần khám sau. Hãy tuân theo hướng dẫn của bác sĩ thú y phụ trách về khoảng thời gian khám lại và tiêu chuẩn quan sát cụ thể.

Điểm quản lý sinh hoạt sau khi được chẩn đoán

HCM là bệnh không thể chữa khỏi mà là bệnh quản lý bằng cách làm chậm tốc độ tiến triển. Sách giáo khoa cũng giải thích rằng quản lý bằng cách giảm gánh nặng tim và hỗ trợ thư giãn cơ tim bằng các loại thuốc như thuốc chẹn beta (atenolol, v.v.) hoặc thuốc chẹn kênh canxi. Vì vậy, điều quan trọng là tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc do bác sĩ thú y kê đơn, và hãy tuân theo hướng dẫn của bác sĩ phụ trách về chế độ ăn và quản lý cân nặng. Trên hết, việc nhận biết sớm các biến chứng như huyết khối tắc mạch hoặc phù phổi là rất quan trọng, vì vậy thói quen quan sát định kỳ tình trạng hô hấp khi nghỉ ngơi tại nhà và liên hệ ngay với bệnh viện nếu thấy hơi thở nhanh hơn hoặc khó khăn hơn bình thường sẽ rất hữu ích.

Bác sĩ thú y đã kiểm duyệt nội dung này

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

Bác sĩ thú y

Bác sĩ thú y tốt nghiệp ngành thú y tại Đại học Khon Kaen (Thái Lan) và hoàn thành chương trình IVSA tại North Carolina State University (Hoa Kỳ). Với kinh nghiệm lâm sàng tại bệnh viện thú y, anh làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thú cưng và tập trung xây dựng môi trường khám chữa số kết nối người nuôi với bác sĩ thú y.

Kiểm duyệt ngày 2026-04-30

Câu hỏi thường gặp

British Shorthair cũng có thể biết HCM qua xét nghiệm gen như Maine Coon không?

Xét nghiệm gen thương mại hiện nay (MYBPC3 A31P, R820W) chỉ dành cho Maine Coon·Ragdoll nên ý nghĩa chẩn đoán đối với British bị hạn chế. Sách giáo khoa cũng giải thích rằng xét nghiệm này không hữu ích cho các giống khác. Siêu âm tim là phương pháp khám chắc chắn nhất.

Nếu khám bình thường khi còn nhỏ thì có thể yên tâm không?

Kết quả bình thường một lần chỉ có ý nghĩa tại thời điểm đó. Ngay cả mèo âm tính trong xét nghiệm gen cũng có thể phát triển HCM sau này, vì vậy sách giáo khoa cũng khuyến nghị nhóm nguy cơ nên lặp lại siêu âm tim hàng năm. Do đó cần khám lại định kỳ.

Nếu không có tiếng thổi tim thì không phải HCM sao?

Không hẳn vậy. Siêu âm tim là xét nghiệm nhạy hơn nhiều so với nghe tim, nên ngay cả khi không nghe thấy tiếng thổi tim rõ ràng, vẫn có trường hợp phát hiện phì đại thành trên siêu âm. Không thể yên tâm chỉ với nghe tim.

Chi phí khám quá cao. Có nhất thiết phải khám mỗi năm không?

Nếu ngân sách eo hẹp, có thể tiếp cận từng bước bằng cách kiểm tra trước bằng nghe tim, X-quang lồng ngực·xét nghiệm máu, sau đó tiến hành siêu âm tim khi có dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, nếu đã từng nghe thấy tiếng thổi tim thì đừng trì hoãn siêu âm tim.

Có thể chữa khỏi bằng phẫu thuật hoặc điều trị không?

Cho đến nay, HCM không có phương pháp điều trị chữa khỏi. Đây là bệnh quản lý bằng cách giảm gánh nặng tim bằng thuốc và phòng ngừa biến chứng (huyết khối·phù phổi). Vì vậy, phát hiện sớm và theo dõi đều đặn là quan trọng nhất.

Chia sẻ

Nội dung liên quan

Tác dụng và hướng dẫn sử dụng Coenzyme Q10

Tổng hợp tiêu chí lựa chọn và những gợi ý hàng đầu về thức ăn kê đơn cho chó mắc bệnh tim

Cảnh báo chó khó thở — TOP 7 gợi ý quản lý tăng áp động mạch phổi

Chăm sóc sức khỏe Shiba Inu — Tổng hợp các lưu ý về dị ứng, bệnh da và trật khớp bánh chè

Hướng dẫn toàn diện về sức khỏe chó Beagle — Từ triệu chứng nhiễm trùng tai, béo phì, động kinh đến các điểm chăm sóc cho chủ nuôi

Chăm sóc sức khỏe Chihuahua – Bệnh thủy não và trật xương bánh chè cần lưu ý

Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe Yorkshire Terrier — Triệu chứng và phòng ngừa suy sụp khí quản, trật xương bánh chè

Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mèo Siamese — Tổng hợp bệnh hô hấp và răng miệng

Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mèo Lamkin

Chăm sóc sức khỏe mèo Himalayan – Tổng hợp các bệnh cần lưu ý và cách chăm sóc

Tài liệu tham khảo

[1] Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats - Hypertrophic Cardiomyopathy chapter

[2] Small Animal Critical Care Medicine, 3rd Ed - Feline Cardiomyopathy Classification

[3] ACVIM Consensus Statement Guidelines for the Classification, Diagnosis, and Management of Cardiomyopathies in Cats (Luis Fuentes et al., 2020)